Björn van der Doelen

Foto Ellen Jeurissen

PSV’s enthousiaste balafpakker is nu zanger en huisvader

Interview Hij was een succesvol voetballer in de eredivisie en nu verschijnt zijn vijfde album. Op Eerwaarde Vader Zegen Mij Want Ik Heb Gezondigd zingt Björn van der Doelen over wat in zijn omgeving gebeurt. „Daar vind je de mooie verhalen.”

‘Voetbal”, antwoordt Björn van der Doelen zonder nadenken op de vraag wat er voor hem eerder was, voetbal of muziek. De oud-voetballer is nu ongeveer tien jaar muzikant en bracht al vier albums uit, maar voetbal was de eerste liefde. „Ik luisterde wel veel naar muziek. Ons moeder draaide thuis Stef Bos en Harrie Jekkers. Mijn jeugdliefde was Queen. Maar pas op mijn negentiende begon ik zelf muziek te maken.”

Deze week komt zijn vijfde album uit, Eerwaarde Vader Zegen Mij Want Ik Heb Gezondigd. Samen met zijn band De Huursoldaten maakt hij ouderwetse americana-muziek, maar dan in het Brabants. Van der Doelen vertelt meer dan hij zingt met zijn rauwe stem, terwijl hij tokkelt op zijn gitaar. In zijn teksten verwijst hij soms speels naar artiesten als Ramses Shaffy.

Björn van der Doelen heeft net zijn kinderen opgehaald uit school en neemt plaats aan de grote keukentafel in zijn twee-onder-een-kapwoning in Eindhoven, op tien minuten lopen van het centrum. In de hoek van de kamer staat een altaartje met een Maria-afbeelding en een kleine Jezus aan het kruis. Aan de muur hangt een paar ossenhoorns. Van der Doelen praat met een vet Brabants accent en spreekt over ‘ons pa’ en ‘ons moeder’, zijn vrouw is ‘het meisje’. Een van zijn drie zoons vraagt wat ze gaan eten. Van der Doelen kookt Chicken Tonight vanavond.

Een beetje troost of hoop bieden, dat wil Björn van der Doelen met zijn muziek

Voetballiefhebbers zullen hem kennen als de middenvelder van PSV, Standard Luik, FC Twente en NEC. Willem van Hanegem vergeleek hem met een jonge hond die overal enthousiast achteraan rent. Zelf typeert Van der Doelen zich als een hardwerkende balafpakker. Supporters hielden van hem door die werklust. Waar team- en generatiegenoten als Peter Wisgerhof en Rob Wielaert bleven voetballen tot hun 34ste en 37ste, stopte Björn van der Doelen in 2006 plotsklaps op z’n 29ste. Om huisvader te worden, en muziek te maken.

Compilatie met doelpunten van Van der Doelen voor PSV.

Hij komt niet echt uit een muzikale familie: „Mijn zus had een blokfluit, maar die gebruikte ze vooral om mij achterna te zitten.” Op zijn veertiende verruilde hij het hechte gezin voor het internaat van PSV. „Dat was lastig, vooral voor ons moeder. We belden iedere dag en ik hoorde aan haar stem dat ze het moeilijk vond. Mijn zus vertelde dat ze vaak huilde. Ons pa uitte zich wat minder, zoals vaders zijn.”

Het ouderlijk huis stond in Rosmalen, het internaat was in Geldrop, 50 kilometer verderop. Zo was hij dichterbij de club en de middelbare school waar zijn lesrooster om het voetballen heen werd gebouwd.

Samen met elf andere PSV-spelertjes tussen de 14 en 18 kwam hij in een pleeggezin, met drie jongens op één kamer. „Ik had heimwee. Die eerste nacht in dat stapelbedje dacht ik ‘man, wat doe ik hier’.” Maar Björn van der Doelen bleef, van kinds af aan wilde hij in het eerste van PSV voetballen en dan hoorde dit er maar bij. Het dagelijkse ritme: naar school, in het gastgezin eten, met een busje naar de training, nog even tv-kijken en naar bed. „Ik ben blij dat mijn kinderen geen talent hebben. Laat ze lekker kind zijn vind ik nu.”

Gitaar

Na zijn atheneum debuteerde Van der Doelen in 1994 op zijn achttiende in het eerste van PSV. Tegelijk studeerde hij een jaar economie („geen zak aan”) en psychologie. „Dat vond ik heel interessant, hoe dat nou werkt in het brein. Ik weet niet waarom, misschien om mezelf beter te begrijpen. Ik ben altijd druk in mijn hoofd, als ik nu jong was geweest had ik misschien ADHD gehad.”

Ook psychologie maakte Van der Doelen niet af, hij kreeg een goed vijfjarig contract aangeboden bij PSV. Maar naast het voetbal wilde hij wel iets anders blijven doen, dat werd muziek. Eerst kocht hij een elektrische gitaar met een versterker. Een paar jaar later ging hij lessen volgen met een akoestische Spaanse gitaar. „Maar ik ben niet geschoold, een beperkte muzikant zo gezegd.”

Toen Van der Doelen van 2001 tot 2003 bij FC Twente voetbalde, ging hij in een bandje spelen. Na de training had hij alle tijd. „Zitten kloten” noemt hij het zelf. „Zo verwerkte ik de dingen van de dag. Goede wedstrijden, slechte wedstrijden. Je kon een beetje pielen, verdwalen, dat was gewoon lekker. Mensen kunnen tegenwoordig niet meer niets doen, daarom zijn ze zo gestresst denk ik.”

Van der Doelen houdt van lezen, ook al als voetballer. Soms zelfs in de kleedkamer. „Vlak voor een UEFA-Cup wedstrijd, met de voetbalschoenen al aan, las ik nog gauw een stukje The Catcher in the Rye van J.D. Salinger.” Bij FC Twente, toen nog een subtopper in de eredivisie, begon hij op zijn 25ste het plezier in het voetbal te verliezen. Niet het spelletje, maar de wereld eromheen. Door zijn hoge salaris wilde de club van hem af. Nadat hij met een kater was verschenen op een uitlooptraining, werd hij geschorst. „Ik was die vorige avond na de wedstrijd op stap geweest en had wat gedronken, dat was standaard toen. En zo’n uitlooptraining kun je makkelijk doen met een kater. Een paar weken later was een andere speler te laat voor een oefenwedstrijd en daar gebeurde niets mee. Er werden nare, smerige spelletjes gespeeld bij Twente.”

NEC, toen nog een middenmoter in de eredivisie, pikte hem op. Daar kreeg hij wederom een conflict met de trainer. Een belofte voor een basisplek werd niet nagekomen. „Toen besloot ik te stoppen. Nee, het was niet te vroeg. Ik heb er nooit spijt van gehad.” Financieel ook niet? „Ik kan goed leven van mijn voetbalpensioen. Maar met drie kinderen en twee weken wintersport per jaar zijn de extra inkomsten uit muziek nu wel fijn.”

Zeven zonden

Zonder voetbal was er veel meer tijd voor muziek. Tegelijkertijd werden in een paar jaar zijn drie zoons geboren. Samen met zijn vrouw kon hij daarvoor thuis zijn. „Ik vraag me af hoe mensen die werken dat vol kunnen houden, niet te doen.” Hij speelde in een punkband en later in een Rolling Stones-coverband.

Muzikaal verschilt Eerwaarde Vader Zegen Mij Want Ik Heb Gezondigd niet veel van zijn eerdere muziek, maar qua creativiteit doet Van der Doelen wel iets nieuws. Voor het eerst heeft zijn album een thema: de zeven hoofdzonden, elke zonde kreeg zijn eigen nummer. In ‘De Gemakszucht’ mijmert Van der Doelen over goede en slechte mensen, en over de slechte dingen die goede mensen soms doen. Op de albumcover zie je Van der Doelen in een biechtstoel. Hij kreeg het idee na het zien van de Coen-film Hail, Caesar! waar hoofdpersoon Eddie Manix (Josh Brolin) plaatsneemt in een biechtstoel.

Ook voor voormalig rechtsback Daan Bovenberg was er meer dan voetbal, meer ook dat hij goed kan, en daarom stopte hij ermee in 2016. Met een masterdiploma op zak.

Zelf gaat Van der Doelen ook te biecht in het nummer ‘De Gulzigheid’. Toen zijn vrouw hoogzwanger was, ging hij nog wel eens de kroeg in tot laat. Op een avond belde ze angstig op omdat ze dacht een inbreker te horen. Van der Doelen snelde naar huis en trof geen inbreker aan, maar wel zijn vrouw in tranen die zich in de badkamer had verschanst. Maar hij ging gewoon weer terug naar de kroeg. De teksten schrijft hij zelf: „Al mijn muziek is autobiografisch, of gaat over dingen die in mijn omgeving gebeuren. Daar vind je de mooie verhalen.”

Luister hier het album van Björn van der Doelen.

Hij is katholiek opgevoed, maar niet gelovig. Of toch? „Ik doe net alsof God bestaat. Elke ochtend steek ik een kaarsje aan bij dat altaartje daar. Er is altijd wel iemand ziek, of iemand die net z’n moeder heeft verloren. Bidden geeft dan een beetje hoop als alle hoop weg is. Alleen in moeilijke tijden geloof ik in God. Gerard van Maasakkers zong dat mooi in ‘Hedde efkes Lieven Heer’. Hij zegt daar tegen God dat hij niet meer gelooft. En dan zegt hij dat God er niet in moet trappen als het weer gaat nauwen en hij weer kaarsjes zal gaan branden.”

Een beetje troost of hoop bieden, dat wil Van der Doelen ook met zijn muziek nu. „Ik ben meer een verhalenverteller dan een singer-songwriter. Ik hoop dat ik dit niet alleen voor mezelf schrijf. Maar ik hoef niet per se hier mijn geld mee te verdienen. Misschien is dit wel mijn laatste plaat en ga ik dan wat anders doen. Ik zou wel meubels willen leren maken.”

    • Diederik Huffels