‘Muntjes van 5 cent raap ik ook op’

Geldzorgen Een cursus die je financiële vrijheid en welvaart belooft, puur door anders met geld om te gaan. Is dat de investering waard?

Illustratie Fokke Gerritsma

‘Ik ben een geldmagneet”, roept de trainer op het podium. „Ik ben een geldmagneet”, herhalen de ruim 250 mensen in de zaal. Er is een divers publiek afgekomen op deze cursus Changing money beliefs tijdens Millionair Mind Intensive, een drie dagen durend evenement in Utrecht.

De organisatoren hebben intussen razendsnel munten van 1 eurocent verspreid over de vloer van de grote zaal in Media Plaza. De trainer steekt zijn duim op en sommeert: „Oké, raap allemaal een munt van de vloer op en kus het!” Er volgt een chaotische minuut met harde muziek. Mensen klimmen over elkaar heen om een munt te bemachtigen.

„Wie heeft géén munt gevonden?” vraagt de trainer zodra iedereen weer zit. „Onthoud dit: hoe je iets doet, is hoe je álles doet!” De zaal herhaalt: „Hoe je iets doet, is hoe je álles doet.” De mensen zonder munt krijgen een minuut de tijd om er alsnog een te vinden. De rest van het publiek moedigt hen juichend aan.

Er duiken steeds meer cursussen op die beloven onze relatie met geld te verbeteren. Op bijeenkomsten zoals deze, maar ook online, met titels als: Money breakthrough, en in boekvorm (Money, a Love Story). De boodschap is telkens hetzelfde. Vrij vertaald: geld is niet vies, besteed er aandacht aan en je zult financieel vrij zijn.

Maar kun je op deze manier daadwerkelijk welvarender worden? Of zijn het vooral de ‘coaches’ die erop vooruitgaan?

Taboe doorbroken

Een keurmerk voor al die geldcursussen bestaat niet, dus het blijft opletten in welke goeroe je investeert. Platform Wijzer in geldzaken juicht zulke cursussen in principe toe, maar adviseert ook goed na te denken over wat bij je past en bij bekenden na te vragen of zij wellicht goede ervaringen hebben met een bepaalde cursus. „We merken dat er de afgelopen tien jaar steeds meer gesproken wordt over geld. Dat begon noodgedwongen door de economische crisis, maar er lijkt daarmee ook een taboe doorbroken”, zegt woordvoerder Henriëtte Raap-Scheele.

Harriët van der Weele (47), communicatieadviseur bij een organisatie voor de internationale bestrijding van aids, deed mee aan het evenement Millionaire Mind Intensive van de organisatie Succes Resources. „Het is super-Amerikaans allemaal”, zegt zij. „Maar het heeft mij wel geholpen anders over geld na te denken.”

Haar vader overleed op relatief jonge leeftijd, waardoor het inkomen van het gezin wegviel. Van jongs af aan stond geld voor Van der Weele daarom gelijk aan zorgen en stress. „Mijn moeder stond er, met twee opgroeiende kinderen, helemaal alleen voor. Ze leerde ons dat we altijd voor zekerheid moesten kiezen.”

Van der Weele kreeg daardoor een verkrampte relatie met geld. Toen ze haar baan verloor en vervolgens een ongeluk kreeg, waarna ze een jaar plat moest, raakte ze in paniek. „Ik wist: als ik nu niets verander, dan gaat het mis.” Nog in een rolstoel ging ze naar de cursus.

Het belangrijkste wat ze daar leerde was een praktisch systeem om haar geld goed te beheren. „Het eerste wat ik nu doe als mijn inkomen binnenkomt, is een deel apart zetten om vaste lasten te betalen. De rest van het geld verdeel ik over verschillende potjes.” Zo heeft ze een potje voor opleidingen, een potje om mee te investeren en een potje voor plezier. „Van een luxe etentje of een mooie ring kan ik sindsdien genieten, zonder schuldgevoel.”

Haar angsten leerde ze te bedwingen door zichzelf realistische vragen te stellen: „Als ik mijn baan verlies, kom ik dan meteen op straat te staan? Nee. Kan ik geen eten meer kopen? Nee. Dan overleef ik het wel.”

Financiële opvoeding

Tineke Rensen (53) herinnert zich dat haar tijdens een geldcursus werd gevraagd naar haar allereerste herinnering aan geld. „Mijn vader zei tegen mijn moeder dat ze een jurk moest terugbrengen naar de winkel, omdat hij hem te duur vond.” Opeens begreep Rensen de crisis in haar eigen relatie: „Ik had een seizoensbedrijf, dus in de wintermaanden was mijn man verantwoordelijk voor de gezinsinkomsten. Dat vond ik vreselijk moeilijk.”

Haar man zag zijn geld als iets van hen beiden, zij had het gevoel dat degene met het geld ook de macht had binnen het gezin. Inmiddels geeft ze zelf cursussen aan zakenvrouwen. „Geld is zo belangrijk in ons leven, zelfs al doen we alsof dat niet zo is.”

Woordvoerder Henriëtte Raap-Scheele van Wijzer in geldzaken beaamt dat je financiële opvoeding veel invloed heeft op je latere relatie met geld. Daarom zou het in de opvoeding een nog prominentere rol kunnen spelen. „We adviseren altijd om bewust tijd en aandacht aan de financiën te besteden.”

Volgens Rob Aalders (58), spreker tijdens de cursus Changing money beliefs, is er nog een reden om beter naar geld te leren kijken: de overheid trekt zich terug uit belangrijke sectoren, zoals de zorg en het onderwijs. „Het sociale vangnet stelt steeds minder voor, waardoor een tweede inkomen gewoon belangrijker is geworden.”

Zelf begon hij geldcursussen te volgen toen hij in 2012 stopte als logistiek manager bij een internetbedrijf. „Ik stond als vijftiger op straat, in een wereld die sterk aan het automatiseren was.” Hij leerde zijn geld beter te beheren en slim te beleggen. Daarnaast verdient hij nu zelf geld als geldcoach. Hoeveel hij hier als spreker krijgt? „Niets, ik doe dit vandaag als vrijwilliger.”

De noodzaak van financiële onafhankelijkheid betekent volgens Aalders overigens niet dat iedereen miljonair moet worden, maar wel dat je passieve inkomsten (geld uit bezit) gelijk zijn aan je uitgaven. „Die rijkdom geeft mij vrijheid. Toen mijn vader ernstig ziek werd, kon ik ervoor kiezen om de laatste drie maanden van zijn leven zelf voor hem te zorgen.”

Hij vindt bovendien dat iedereen de plicht heeft zo rijk mogelijk te worden. En ja, dat begint bij de waardering van het kleine. „Hoe vaak lopen we over een muntje van 5 cent heen? Ik raap het altijd op.”