‘Helikopterongeluk in Mali kwam door beschadigde onderdelen’

De officiële lezing luidde dat de crash zou zijn veroorzaakt door een ontwerpfout, maar volgens De Groene Amsterdammer zou het volledige onderzoek niet zijn gepubliceerd.

Bij de crash kwamen in 2015 twee Nederlandse militairen om het leven.
Bij de crash kwamen in 2015 twee Nederlandse militairen om het leven. Foto Evert- Jan Daniels / ANP

Het ongeluk waarbij in 2015 een Apache-helikopter van de Nederlandse luchtmacht neerstortte tijdens een training in Mali, is waarschijnlijk veroorzaakt door beschadigingen aan het toestel. Die zouden zijn ontstaan tijdens een reparatie of onderhoudsbeurt, uitgevoerd door een Amerikaanse derde partij. Dat schrijft weekblad De Groene Amsterdammer woensdag.

Bij de crash ten noorden van de stad Goa kwamen twee militairen om. Toenmalig minister van Defensie Jeanine Hennis-Plasschaert (VVD) maakte destijds bekend dat de helikopter door een ontwerpfout in een onderdeel in het besturingssysteem was neergestort.

Het Ministerie van Defensie heeft het onderzoek naar de oorzaken van het ongeluk nooit volledig bekendgemaakt, volgens De Groene. De journalisten van het weekblad zeggen de rapportages die werden opgesteld over het ongeval en over de ‘veiligheidscultuur’ binnen de krijgsmacht destijds in handen te hebben.

Beschadigd ná reparatie

Het ongeluk met de Apache-gevechtshelikopter gebeurde in maart 2015. Nederland nam tot 2017 met helikopters deel aan de VN-missie in Mali. Tijdens een trainingsvlucht ontstonden problemen met een van de AH-64D-modellen. Het toestel rolde op vierhonderd meter hoogte plots over de rechterkant. Het lukte de piloten niet om het toestel weer recht te trekken: dat ging in totaal twee keer over de kop, verloor veel hoogte en stortte uiteindelijk neer.

Het was al bekend dat het ongeluk werd veroorzaakt door een mankement het besturingssysteem van de Apache, dat zorgt dat zorgt voor de verbinding tussen de stuurbewegingen en de bladen van de hoofdrotor. Het interne onderzoek dat De Groene nu beschrijft, wijst uit dat het technisch mankement niet voortkwam uit het ontwerp van het specifieke onderdeel. De component zou beschadigd geraakt zijn tijdens een onderhoudsbeurt of reparatie in de Verenigde Staten. De Nederlandse Apaches waren naar het Corpus Christi Arms Depot gestuurd in Texas. Na het dodelijke onderzoek werden de wrakstukken onderzocht door Nederlandse en Amerikaanse experts.

De problemen met het materieel raakten aan een krijgsmacht die destijds “eigenlijk niet berekend was op een grote missie”, zoals het tijdschrift schrijft. Er was onvoldoende materiaal en reserve-onderdelen en troepen waren onvoldoende getraind. Door frustratie over het materieel zou er binnen de luchtmacht ook minder oog voor de veiligheid zijn geweest.

    • Lisa Dupuy