Groningen is de Nederlandse 5G-proeftuin: hier groeien de slimste aardappels

Proeftuin In het noorden van Nederland experimenteren Nederlandse providers met het toekomstige mobiele netwerk. 5G, wat moet je ermee?

In Groningen wordt geëxperimenteerd met de slimme aardappel, die draadloos doorseint hoe het met de vochtigheid en vruchtbaarheid van de bodem is gesteld
In Groningen wordt geëxperimenteerd met de slimme aardappel, die draadloos doorseint hoe het met de vochtigheid en vruchtbaarheid van de bodem is gesteld Foto: Kees van de Veen

Een fieldlab, dat is een passende omschrijving. Het witte noodgebouwtje staat precies waar de stad Groningen ophoudt en de weilanden beginnen. Dit is het laboratorium van 5Groningen, een verzamelplek van draadloze experimenten voor het Nederlandse 5G-netwerk. Onder meer KPN, Vodafone, Huawei, Ericsson, Surf en Agentschap Telecom knutselen er samen aan drones, auto’s, boten en sensoren. Alles kan in Groningen. Als het maar smart is.

Peter Rake, programmamanager van 5Groningen, is blij met de locatie. „We hebben TNO, de Hanzehogeschool en het rekencentrum van de Rijksuniversiteit om de hoek.”

Rake staat op de loonlijst van de Economic Board of Groningen. Deze regio verdient volgens hem wel een economische impuls in de vorm van geavanceerde mobiele diensten. Het lab ligt vlakbij het gebied dat geteisterd wordt door aardbevingen, te wijten aan jarenlange gaswinning.

Satellietstation Burum

Toch lag niet voor de hand dat Groningen zichzelf in 2017 bombardeerde tot proeftuin voor 5G-toepassingen. Het noorden van Nederland moet immers rekening houden met het satellietstation in Burum en kan niet oefenen met de gewilde 3,5 GHz-frequentie.

Daar valt een mouw aan te passen, hoopt Rake. „We kunnen misschien voorzichtig testen in een afgesloten ruimte.” Het nabijgelegen BuildinG heeft een grote hal waar auto’s, zelfs boten, naar binnen gereden kunnen worden.

Veel experimenten, met bijvoorbeeld inspectiedrones of doorgifte van 360-gradenvideo, kunnen al worden uitgevoerd met het 4G-netwerk. Het gaat in Groningen niet om de allernieuwste netwerktechnologie, maar om het verzinnen van nieuwe diensten die geld op kunnen leveren. Op de grens van stad en platteland liggen de slimme toepassingen voor het oprapen, aldus 5Groningen.

Smart potato

Natuurlijk wordt hier getest met zelfrijdende voertuigen, zorg op afstand en inspectiedrones. Maar er zijn ook „meer rurale” diensten om uit te proberen, zegt Peter Rake.

Hij grijpt een smart potato – een slimme aardappel die draadloos doorseint hoe het met de vochtigheid en vruchtbaarheid van de bodem is gesteld. „Nu werken ze nog met bluetooth, in de toekomst via een mobiel netwerk.” Qua gewicht en vorm lijkt de smart potato sprekend op een gewone aardappel. Het is dan ook de bedoeling dat de elektronische piepers worden mee-geoogst worden en daarna weer uit de aardappelberg worden gepikt.

Een smart potato: nu nog in Bluetooth-uitvoering, straks in een 5G-jasje. Foto Marc Hijink

Lees ook: Deze drone brengt elke plant in kaart.

Agrariërs kunnen met de sensoren rechtstreeks volgen welke plekken droog zijn of nat en welke aardappelrassen op welk hoek van het land het beste gedijen. Zo veranderen de enorme oppervlakten aan pootaardappelen in precisielandbouw.

Het internet of things biedt meer typisch Groningse toepassingen. Netwerken van sensoren houden de grondwaterstand en de dijken in de gaten, trillingmeters geven de ‘route’ van aardbevingen door. Ook verzakkende huizen kun je monitoren via het mobiele netwerk. Groningen heeft meer last van bodemdaling dan de rest van Nederland.

Een kamer verderop bouwen techneuten een proefopstelling om draadloos waterstanden te meten. Het is de bedoeling dat robotbootjes in de haven van Groningen Seaport, bij Delfzijl en Eemshaven, continu peilingen kunnen uitvoeren.

Rijden op 5G

Meestal begint nieuwe netwerktechnologie in de Randstad en raakt daarna verspreid naar dunner bevolkte regio’s. Bij 5G is landelijke dekking echter snel te realiseren via de 700 MHz-band die geveild gaat worden. T-Mobile belooft dat al in 2020 voor elkaar te hebben.

Lees ook: Waarom je internetverbinding verdwijnt in de trein

Rijden op 5G in Helmond: een Tesla met een volledig geblindeerde voorruit, de bestuurder vertrouwt op het camerabeeld dat via het 5G-net met minieme vertraging wordt geprojecteerd. Foto Marc Hijink

Van de Nederlandse providers is KPN tot nu toe het meest actief met 5G-experimenten. Onder meer in Drenthe en de Rotterdamse haven draaien tests. Onlangs toonde KPN, samen met Ericsson, in Helmond een auto die ‘reed op 5G’: de bestuurder zag niets door de voorruit, maar oriënteerde zich via een camera bovenop de auto, die het beeld via een mobiel netwerk doorstuurde.

In Groningen doet naast KPN ook concurrent Vodafone mee. In de serverruimte staat hun apparatuur broederlijk naast elkaar.

Technische samenwerking en onderzoek – dat is geen probleem, maar de mededingingswet eist een strikte scheiding van economische belangen. „Pikant”, vindt programmamanager Rake. „Bij elk overleg van 5Groningen zit een jurist aan tafel om te voorkomen dat de deelnemers praten over marktstrategie of marktverdeling.”

Want dat mag dan weer niet in Groningen.

    • Marc Hijink