Google: geen sprake van politieke kleur in resultaten

Hoorzitting

Google-topman ontkent met klem dat wegens partijdigheid conservatieve websites lager in de zoekresultaten eindigen.

Google-topman Sundar Pichai ontkent vooringenomenheid
Google-topman Sundar Pichai ontkent vooringenomenheid Foto STEPHANIE KEITH/AFP

Google-topman Sundar Pichai heeft krachtig ontkend dat zijn zoekmachine een politieke voorkeur heeft. Pichai, sinds 2015 de hoogste baas van Google, moest dinsdag vragen over deze „anticonservatieve vooringenomenheid” beantwoorden tijdens een hoorzitting in het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden.

Daar werd de topman ook ondervraagd over Googles monopoliepositie, recente datalekken en geruchten over uitbreidingsplannen naar China. Googles vermeende politieke kleur was echter, zeker onder Republikeinse leden van de juridische commissie van het Huis van Afgevaardigden, het voornaamste punt van kritiek. Door die partijdigheid zouden conservatieve webpagina’s lager in de zoekresultaten eindigen, stelden de Republikeinen tijdens de zitting.

De prominentste Republikein, president Donald Trump, klaagde eind augustus ook over deze conservatieve vooringenomenheid: „Zoekresultaten voor ‘Trump nieuws’ laten alleen beelden/artikelen van Fake News Media zien. Met andere woorden: ze hebben het voor mij en anderen zo ingericht dat bijna alle verhalen en nieuws slecht zijn.”

Pichai weersprak de beschuldigingen dinsdag met klem: „Ik leid dit bedrijf zonder politieke voorkeur en draag zorg voor de neutraliteit van onze diensten. Iets anders doen zou tegen onze principes en onze zakelijke belangen zijn.”

Realiteit reflecteren

Republikeinse politici, en een enkele Democraat, waren het daar niet mee eens en baseerden zich vooral op eigen ervaring met zoeken via Google. Het Republikeinse Congreslid Steve Chabot (Ohio) moest drie pagina’s zoekresultaten doorklikken voor hij een positief artikel vond over een recente wijziging van de belastingwet.

Pichai: „Ik begrijp de pijn over negatief nieuws, maar het is in ons belang dat zoekresultaten de realiteit reflecteren. Ons algoritme weet niet wat politiek is.” Onderzoek dat deze vooringenomenheid volgens de Republikeinen aantoonde, wees Pichai van de hand omdat er volgens hem methodologische problemen mee zouden zijn. Ira Cohen, een Democraat uit Tennessee, draaide de Republikeinse bezwaren om. Hij was het afgelopen weekend wel vier keer op MSNBC, vertelde hij in zijn vijf minuten spreektijd, maar zijn zoekresultaten verwezen alleen maar naar conservatieve bronnen.

Andere Democraten, zoals Jerrold Nadler uit de staat New York, deden de Republikeinse vragen over de politieke kleur van Google af als „waanbeelden” en „een rechtse samenzweringstheorie”. Nadler bepleitte meer aandacht van de commissie voor Russische beïnvloeding via Google of het verspreiden van desinformatie. Pichai zei dat twee adverteerders uit Rusland rond de vorige presidentsverkiezingen voor 4.700 dollar (circa 4.150 euro) adverteerden. Volgens de topman investeert Google „flink” om onjuist gebruik van het platform tegen te gaan. „Ik ben volledig toegewijd aan het beschermen van onze democratie”, bezwoer Pichai.

Uitbreiding naar China

Amerikaanse Congresleden waren tijdens de hoorzitting ook kritisch op geruchten over uitbreidingsplannen van Google naar China. Een Chinese variant van de zoekmachine moet voldoen aan lokale wetgeving en zou dus zoekresultaten moeten censureren.

Google-directeur Pichai zei dat de zoekmachine momenteel geen plannen heeft om uit te breiden naar China. Hij liet de mogelijkheid van een uitbreiding naar China wel open, maar ontkende in gesprek te zijn met de Chinese overheid. Wel heeft Google „enige tijd” gewerkt aan een gecensureerde zoekmachine. Op het hoogtepunt werkten zo’n honderd medewerkers per dag aan het project.

„We hebben intern onderzoek gedaan naar het lanceren van een zoekmachine in China, maar we hebben momenteel geen plannen. We zijn niet in gesprek met de Chinese overheid. Als we stappen nemen, dan zullen we daar transparant over zijn”, beloofde Pichai. Google biedt sinds 2010 geen zoekmachine meer aan in China. Pichai benadrukte dat toegang tot informatie een belangrijk mensenrecht is.

De parlementariërs wilden ook meer weten over Google Plus, het weinig gebruikte sociale netwerk van de zoekgigant. Door een softwarefout zijn mogelijk gegevens van minstens een half miljoen gebruikers publiek tegankelijk geweest. Dat verzweeg Google, omdat onduidelijk was of data daadwerkelijk gedownload zijn. Google besloot na de vondst van een tweede softwarefout Google Plus sneller af te stoten. In april 2019 gaat de stekker eruit.

    • Rik Wassens