Dader schietpartij Straatsburg nog op de vlucht

Er zijn meerdere mensen opgepakt in verband met het onderzoek. De vermoedelijke dader van de schietpartij, waarbij drie doden vielen, is bekend bij de politie.

Politieagenten van de Franse nationale politie tijdens de zoektocht naar de dader van de schietpartij dinsdagavond in Straatsburg.
Politieagenten van de Franse nationale politie tijdens de zoektocht naar de dader van de schietpartij dinsdagavond in Straatsburg. Foto Vincent Kessler/Reuters

De vermoedelijke dader van de schietpartij bij de kerstmarkt van Straatsburg, dinsdagavond, heeft in 2016 en 2017 gevangenisstraffen uitgezeten in Duitsland voor diefstal. Dat meldt persbureau Reuters aan het einde van de ochtend op woensdag, op basis van een verklaring van de Bundeskriminalamt (BKA), de Duitse federale recherchedienst.

Het gaat om een 29-jarige man die ook bij de Franse autoriteiten bekend was, vanwege kleinere criminele vergrijpen. Ook was hij was opgenomen in de zogeheten ‘Fiche S’, een Franse lijst van mensen die mogelijk geradicaliseerd en staatsgevaarlijk zijn.

Bij de aanval kwamen drie mensen om het leven. Dertien mensen raakten gewond, van wie acht ernstig. Er was lang onduidelijkheid over de aantallen slachtoffers; het Franse ministerie van Justitie en de prefectuur van Straatsburg communiceerden in de loop van woensdagochtend meerdere verschillende aantallen.

Klopjacht

Naar de vermoedelijke dader wordt nog gezocht. Volgens de prefectuur Bas-Rhin, waartoe Straatsburg behoort, zijn 350 agenten betrokken bij de zoektocht naar de dader. Ook zijn politiehelikopters ingezet.

Er is voor woensdagmiddag een persconferentie van de politie aangekondigd. De Franse autoriteiten hebben de naam van de vermoedelijke dader niet vrijgegeven. “Het motief van de vermoedelijke dader is nog niet vastgesteld“, zo vertelde staatssecretaris Laurent Nuñez woensdagochtend tijdens een radio-uitzending van France Inter.

Het is onbekend waar de man is. In de klopjacht zouden volgens persbureau AP wel meerdere mensen zijn opgepakt. Volgens Franse media is de dader vanaf de kerstmarkt in een taxi gestapt, of heeft hij die gestolen om te vluchten. Volgens de zender BFMTV kon de taxichauffeur zich later melden bij de politie met informatie: de dader zou gewond zijn aan zijn linkerarm.

Dreigingsniveau

Dinsdagochtend - voordat de schietpartij plaatsvond - werd op het woonadres van de man een huiszoeking gedaan. Dat was onderdeel van een onderzoek naar een overval. De man was toen niet thuis en kon niet worden gearresteerd, wat wel de bedoeling zou zijn geweest, volgens BFMTV. Hetzelfde medium meldt dat er wel granaten werden gevonden, maar dat bericht is niet bevestigd. De schietpartij wordt nu verder onderzocht door het anti-terreur parket van de stad Parijs, melden persbureaus AFP en AP.

De schietpartij begon rond een uur of acht ‘s avonds. De man zou op meerdere plekken hebben geschoten en is via de brug Pont du Corbeau naar de kerstmarkt gekomen. Volgens Le Monde, die een bevestiging heeft van het ministerie van Binnenlandse Zaken, heeft hij op drie plekken geschoten. Daarbij zou hij specifiek leden van de Opération Sentinelle hebben opgezocht, de speciale militaire eenheid die in Frankrijk is ingezet na de terroristische aanslagen van 2015, om publieke plekken en evenementen te bewaken.

Na de schietpartij werd het openbaar vervoer enkele uren stilggelegd, en werden publieke instellingen gesloten. Ook het Europees Parlement in Straatsburg ging dicht. Vanwege het onderzoek naar de schietpartij en om de veiligheid te bewaken, werd het centrum afgesloten. Die blokkade is inmiddels opgeheven.

Christophe Castaner, de minister van Binnenlandse Zaken, is naar de noord-Franse stad afgereisd. In heel Frankrijk is het dreigingsniveau opgeschroefd. De landsgrenzen worden strenger bewaakt. In Straatsburg zelf blijft de kerstmarkt, de grootste van het land, woensdag gesloten. De prefectuur laat via een communiqué weten dat (middelbare) scholen en universiteiten open zijn voor de leerlingen en studenten die willen komen. De inwoners van Straatsburg wordt aangeraden “alert” te blijven en de aanwijzingen van autoriteiten op te volgen.

De man begaf zich onder meer op de rue des Orfèvres, een grote straat in Straatburg en van de kerstmarkt:

Europees parlement enkele uren dicht

Correspondent Tijn Sadée sprak met Europarlementariërs over de schietpartij en ontwikkelingen in de nacht van dinsdag op woensdag:
Op het tijdstip van de aanslag, rond acht uur ‘s avonds, is iets buiten het centrum van Straatsburg in het Europees parlement (EP) nog volop bedrijvigheid. In zalen wordt nog vergaderd. In de ‘Zwanenbar’, populair onder europarlementariërs, wordt gedronken. Als het nieuws binnenkomt “is de sfeer eerst nog lacherig”, zegt een getuige. Die stemming slaat om als ze te horen krijgen dat het EP hermetisch wordt afgesloten. Iedereen moet binnen blijven, klinkt het bevel. In de uren erna is er chaos. Het EP gaat in ‘lock down’.

Pas na middernacht, rond halftwee, belegt EP-voorzitter Antonio Tajani in het halfrond een ‘orde’-vergadering en kondigt aan dat slechts een selecte groep europarlementariërs onder beveiliging het gebouw mag verlaten, richting hun hotels. Er wordt woedend gereageerd: “Wat is dit voor klasse-justitie?”

In hun werkkamers, standaard uitgerust met bed, douche en toilet, proberen sommige europarlementariërs de slaap te vatten. Anderen blijven rondhangen in de bar, waar ze het laatste nieuws volgen. Pas om drie uur gaat het gebouw weer open. Europarlementariërs en hun medewerkers die al vóór het tijdstip van de aanslag het gebouw hadden verlaten voor een diner in het centrum, doen via Twitter verslag. Zo schrijft europarlementariër Peter van Dalen van de ChristenUnie:

In een restaurant zit een Brusselse diplomaat te wachten op zijn afspraak met collega’s. In de minuten na de aanslag stromen de appjes en telefoontjes binnen. Hij getuigt, anoniem: “Eén van mijn collega’s wat totaal overstuur. Ze was een winkel ingevlucht waar ze een Franse vrouw aantrof met haar drie kinderen. Buiten op straat lag de echtgenote van de Francaise die even daarvoor was neergeschoten. Hij is op straat gestorven.”

“Ik liep een brug over naar het centrum, richting mijn restaurant, toen mensen in paniek mijn kant op kwamen rennen”, zegt PvdA-europarlementariër Paul Tang. “Ik kon daarna niet meer door. Het centrum werd afgezet.” Tang kon wel zijn hotel bereiken. “In de lobby was het aardedonker. Hotelpersoneel en gasten hielden zich verscholen.” Na een korte nacht is Tang weer naar het EP gegaan. “Ik heb daar morgen een stemming waar ik bij moet zijn.”

De akelige nacht eindigde “nogal bizar” voor VVD-medewerker Alexander Kolks, die na middernacht zijn airbnb probeerde te bereiken. “Ik had eerst uren vastgezeten in een restaurant waar de eigenaar na de aanslag de luiken voor de vensters had afgesloten.” Om 23.30 uur achtte de eigenaar de situatie weer veilig en haalde het slot van de deur. “Ik ben gaan lopen tot ik een brug richting het centrum vond die weer vrijgegeven was. Door lege straten, waar alleen nog politieagenten en militairen patrouilleerden, bereikte ik mijn slaapplek dichtbij de kerstmarkt. Dat leverde een macaber beeld op: alle lichtjes op de markt brandden nog, er klonk nog een vrolijk deuntje, ‘Let it snow, let it snow’, verder was ik alleen.”

Woensdagochtend om tien uur hervatten de europarlementariërs hun werk weer. In het halfrond werd een minuut stilte gehouden voor de slachtoffers.

    • Tijn Sadée
    • Lisa Dupuy