Voor het WK kreeg de stad een dure facelift

Hockey in India Miljoenen euro’s voor een opgeknapt stadion en een aangeharkte stad: het WK hockey in Bhubaneswar mag wat kosten. Wat levert het op?

Straatbeeld in Bhabeneswar gedurende het WK.
Straatbeeld in Bhabeneswar gedurende het WK.

Het begon bij Dilip Tirkey, de hockeyer die vanuit de armoede in de tribal belt opklom tot international. Vroeger speelde hij met een stick van bamboe in zijn geboortedorp in Sundargarh, waar elektriciteit geen eerste levensbehoefte is, maar Tirkey groeide uit tot aanvoerder van het Indiase team. In 2010, na 412 caps, stopte de veelgeroemde verdediger ermee, een jaar later werd hij voor zijn verdiensten onderscheiden met de Odisha Living Legend Award.

Tirkey is een voorbeeld voor alle jongens en meisjes in de stammendorpen: hockey kan een ontsnapping bieden aan het ogenschijnlijk uitzichtloze bestaan. „Sport als sociaal vehikel”, noemde de Indiase international Amit Rohidas het deze week in de Hindustan Times. Rohidas groeide eveneens op in de stammen van Odisha. De 41-jarige Tirkey heeft inmiddels ook maatschappelijk aanzien: na zes jaar lid te zijn geweest van de Rajya Sabha – het hogerhuis van het Indiase parlement – is hij deze zomer benoemd tot voorzitter van de Odisha Tourism Development Corporation.

Sportief en sociaal geslaagd; Tirkeys verhaal is wat Odisha, als hoofdsponsor, met het WK voor ogen heeft. De jeugd moet worden geïnspireerd. Vandaar dat Chief Minister Shri Naveen Patnaik één miljard rupees (ruim twaalf miljoen euro) uittrok voor een facelift van stadioncomplex en stad, én voor marketing en promotie. Een Indiase hockeyjournalist vertelt anoniem – in het Indiase hockey kun je de beleidsbepalers beter niet tegen je hebben – dat de kosten zeer waarschijnlijk het viervoudige bedragen.

De kritiek op de miljarden rupees die het WK heeft gekost, moet komen van buitenstaanders. Bijvoorbeeld van Sanjoy Kumar Satpathy, columnist van de Engelstalige krant The Pioneer. Hij heeft weinig geloof in de nobele doelstelling van de deelstaat. Volgend jaar zijn er verkiezingen en Satpathy vraagt zich in zijn meest recente bijdrage af of „een arme deelstaat als Odisha het zich wel kan permitteren om zoveel geld uit te geven voor persoonlijke glorie en politiek gewin?” Het is een vraag die, op fluistertoon, ook wordt gesteld in de wandelgangen van het Kalinga Stadium, waar de Chief Minister tot nu toe alleen bij de openingsceremonie zijn gezicht heeft laten zien. Onzeker is ook of hij donderdag op de tribunes zal zitten als India in de kwartfinale tegen Nederland speelt.

Stadion op de schop

Chief Minister Naveen Patnaik heeft al wel gezien dat er twee nieuwe tribunes op de korte zijdes zijn bijgekomen, waarvoor nog wel even het zwembad van olympische afmetingen moest worden verlegd. Ook zag hij de nieuwe kleedkamers, en de derde, glazen etage die is geplaatst op de hoofdtribune, bedoeld voor ontvangst van vips en media.

Tegelijk met de verbouwing van het stadion zijn in Bhubaneswar de afgelopen maanden verschillende wegen opgeknapt en nieuwe aangelegd. Op een aantal hoofdwegen in de hoofdstad van Odisha zijn nu de fiets- van de voetpaden gescheiden door de kleuren rood en groen, en er zijn straatnaambordjes opgehangen. Blijvende herinneringen aan het WK.

In India kan de laatste jaren vrijwel alleen het mateloos populaire cricket op sponsors uit het bedrijfsleven rekenen

Van tijdelijke aard is, waarschijnlijk, de verbanning van het vee uit het straatbeeld. Dat geldt ook zeker voor de talloze promotionele uitingen in de stad. Zo hangen alleen al langs de weg van het vliegveld naar de verschillende vijfsterrenhotels waar de hockeyers en officials verblijven om de vijftien meter afwisselend banieren met het toernooilogo (‘Stars become legends’), vlaggen van Odisha (‘India’s best kept secret’) en posters van hockeyers van alle continenten. Ook prominent aanwezig in het straatbeeld: Shri Naveen Patnaik. Op diverse kruispunten poseert hij op een metershoge banier in gezelschap van zestien hockeycaptains en de zilveren wereldbeker.

Hoofdsponsor van de hockeybond

Odisha, sinds begin dit jaar ook hoofdsponsor van de nationale bond Hockey India, ondersteunt meer sporten. Onder meer de Indiase voetbalbond behoort tot het ‘sponsorpakket’ van de deelstaat. En Bhubaneswar was de voorbije jaren niet alleen speelstad van grote hockeytoernooien als de Champions Trophy (2014) en de World League-finale (vorig jaar december), maar was in 2017 óók gastheer van de Aziatische atletiekkampioenschappen.

Odisha presenteert zich gretig als ‘sports hub’, een bestemming voor topsporters en internationale evenementen. Vorige maand werd bekend dat een aantal grote bedrijven het bestuur van de deelstaat hierbij gaat helpen – financiële details ontbraken. Maar het betekent in ieder geval een doorbraak. In India kan de laatste jaren vrijwel alleen het mateloos populaire cricket rekenen op sponsoring vanuit het bedrijfsleven. En dat is een belangrijk argument voor de politici om geld te investeren in andere sporten; als zij het niet doen, doet niemand het.

De toegangsprijzen voor het WK hockey zijn bewust laag gehouden om de lokale bevolking te lokken

Van de inkomsten uit bijvoorbeeld kaartverkoop moeten ze het in India nou eenmaal niet hebben. De toegangsprijzen voor het WK hockey zijn bewust laag gehouden om de lokale bevolking te lokken. Die kon voor 100 rupees (1,25 euro) de voorbije twee weken naar binnen, vanaf de kwartfinales geldt voor het goedkoopste kaartje een tarief dat vijftig procent hoger ligt.

Vrijkaarten

Ondanks de voortdurende promotie en lage ticketprijzen, is de belangstelling voor het WK in Bhubaneswar niet overweldigend. De armoede onder de ruim 800.000 inwoners is groot, hockey heeft voor hen geen prioriteit. Op dagen dat India niet in actie komt, is het een publiek geheim dat een deel van de toeschouwers zelfs gratis toegang krijgt – al wil de Indiase organisatie dat niet officieel bevestigen. De vrijkaarten zorgen er voor dat het stadion, dat plaats biedt aan vijftienduizend toeschouwers, dagelijks minimaal voor tweederde gevuld is.

Onder de toeschouwers ook leerlingen van de diverse hockeyscholen uit de stammendorpen, wellicht de opvolgers van Dilip Tirkey. Maar het overgrote deel van de Indiase supporters blijkt bepaald geen hockeykenner en juicht zelfs voor goals die niet tellen. Het is de vraag of Odisha de juiste doelgroep heeft weten te bereiken met de miljoenen kostende WK-organisatie.

    • Rogier van 't Hek