Google: geen sprake van politieke voorkeur in zoekresultaten

Google zou partijdig zijn waardoor conservatieve websites lager in de zoekresultaten eindigen. Topman Sundar Pichai ontkende dit met klem tijdens een hoorzitting van het Amerikaanse Congres.

Google-topman Sundar Pichai arriveert om vragen te beantwoorden van het Amerikaanse Congres. Volgens de Republikeinen heeft Google een "anti-conservatieve vooringenomenheid".
Google-topman Sundar Pichai arriveert om vragen te beantwoorden van het Amerikaanse Congres. Volgens de Republikeinen heeft Google een "anti-conservatieve vooringenomenheid". Foto Saul Loeb / AFP

Google-directeur Sundar Pichai heeft krachtig ontkend dat zijn zoekmachine een politieke voorkeur heeft. Pichai, sinds 2015 directeur van Google, moest dinsdagmiddag vragen over deze “anti-conservatieve vooringenomenheid” beantwoorden tijdens een hoorzitting van het Amerikaanse Congres.

De congresleden ondervroegen de topman ook over Googles monopoliepositie, recente datalekken en geruchten over uitbreidingsplannen naar China. Googles vermeende politieke kleur was echter, zeker onder Republikeinse leden van de juridische commissie van het Huis van Afgevaardigden, het voornaamste punt van kritiek. Door die partijdigheid zouden conservatieve webpagina’s lager in de zoekresultaten eindigen, stelden de Republikeinen tijdens de zitting.

De meeste prominente Republikein, president Donald Trump, klaagde eind augustus ook over deze conservative bias: “Zoekresultaten voor ‘Trump nieuws’ laten alleen beelden/artikelen van Fake News Media zien. Met andere woorden: ze hebben het voor mij en anderen zo ingericht dat bijna alle verhalen en nieuws slecht zijn.”

Pichai weersprak de beschuldigingen dinsdagmiddag met klem: “Ik leid dit bedrijf zonder politieke voorkeur en draag zorg voor de neutraliteit van onze diensten. Iets anders doen zou tegen onze principes en onze zakelijke belangen zijn.”

‘Ons algoritme weet niet wat politiek is’´

Republikeinse congresleden, en een enkele Democraat, waren het daar niet mee eens en baseerden zich vooral op eigen ervaring met zoeken via Google. Het Republikeinse congreslid Steve Chabot (Ohio) moest drie pagina’s zoekresultaten doorklikken voor hij een positief artikel vond over een recente wijzing van de belastingwet.

Pichai: “Ik begrijp de pijn over negatief nieuws, maar het is in ons belang dat zoekresultaten de realiteit reflecteren. Ons algoritme weet niet wat politiek is.” Onderzoek dat deze vooringenomenheid volgens de Republikeinen aantoonde, wees Pichai van de hand omdat er volgens hem methodologische problemen mee zouden zijn. Ira Cohen, een Democraat uit Tennessee, draaide de Republikeinse bezwaren om. Hij was het afgelopen weekend wel vier keer op MSNBC, vertelde hij in zijn vijf minuten spreektijd, maar zijn zoekresultaten verwezen alleen maar naar conservatieve bronnen.

Andere Democraten, zoals Jerrold Nadler uit de staat New York, deden de Republikeinse vragen over de politieke kleur van Google af als “waanbeelden” en “een rechtse samenzweringstheorie”. Nadler bepleitte meer aandacht van de commissie voor Russische beïnvloeding via Google of het verspreiden van desinformatie. Pichai zei dat twee adverteerders uit Rusland rond de vorige presidentsverkiezingen voor 4.700 dollar (ca. 4.150 euro) adverteerden. Volgens de topman investeert Google “flink” om onjuist gebruik van het platform tegen te gaan. “Ik ben volledig toegewijd aan het beschermen van onze democratie”, bezwoer Pichai.

Lees ook: Vrees voor honger naar zorgdata van Google

‘Momenteel geen plannen om uit te breiden naar China’

Amerikaanse congresleden waren tijdens de hoorzitting ook kritisch op geruchten over uitbreidingsplannen van Google naar China. Een Chinese variant van de zoekmachine moet voldoen aan lokale wetgeving en zou dus zoekresultaten moeten censureren.

Google-directeur Pichai zei dat de zoekmachine momenteel geen plannen heeft om uit te breiden naar China. Hij liet de mogelijkheid van een uitbreiding naar China wel open, maar ontkende in gesprek te zijn met de Chinese overheid. Wel heeft Google “enige tijd” gewerkt aan een gecensureerde zoekmachine. Op het hoogtepunt werkten zo’n honderd medewerkers per dag aan het project.

“We hebben intern onderzoek gedaan naar het lanceren van een zoekmachine in China, maar we hebben momenteel geen plannen. We zijn niet in gesprek met de Chinese overheid. Als we stappen nemen, dan zullen we daar transparant over zijn”, beloofde Pichai aan de Democraat David Cicilline, een congreslid uit de staat Rhode Island. Google biedt sinds 2010 geen zoekmachine meer aan in China. Pichai benadrukte dat toegang tot informatie een belangrijk mensenrecht is.

Google Plus

In oktober maakte The Wall Street Journal bekend dat door een softwarefout in Google Plus, het weinig gebruikte sociale netwerk van de zoekgigant, data van minstens een half miljoen gebruikers mogelijk op straat lagen. Google verzweeg het lek en congresleden wilden weten waarom. Volgens Pichai was niet duidelijk of de data daadwerkelijk gedownload was.

Maandag werd duidelijk dat Google Plus nog een softwarefout bevatte. Ditmaal waren gegevens van potentieel 52,5 miljoen gebruikers getroffen. Google, zo antwoordde Pichai op vragen van de Democraat Nadler, neemt privacy serieus. “We vonden de bugs zelf. We volgen de wettelijke vereisten, maar we gaan verder dan dat. We willen het juiste doen voor onze gebruikers. We konden niet vaststellen dat er daadwerkelijk data gelekt waren.” Het bedrijf lichtte ditmaal direct de gebruikers in. Google besloot na deze tweede softwarefout Google Plus sneller af te stoten. In april 2019 gaat de stekker eruit.

Lees verder: Google laat via omweg toch privé-mails scannen in Gmail
    • Rik Wassens