Een bewonderenswaardige DWDD over Rusland

Zap Een van de karaktertrekken van De Wereld Draait Door is dat wanneer er iets plaatsvindt dat ambitieus of bijzonder is, ze dat er zelf luid en duidelijk bij zeggen. Maandag was er een speciale uitzending over Rusland.

'Peter en de wolf' in de studio van DWDD (BNNVARA).
'Peter en de wolf' in de studio van DWDD (BNNVARA).

Toen Matthijs van Nieuwkerk in september herhaaldelijk zei dat dit het veertiende seizoen van De Wereld Draait Door was, ging ik er de aankondiging van een afscheid in zien. Onder Cruijffianen is veertien nu eenmaal een heilig getal en een rubriek over Cruijff zelf leek ook in de richting van iets definitiefs te wijzen.

Ik was het eigenlijk alweer vergeten toen Van Nieuwkerk maandag een ‘zeer ambitieuze’ aflevering van zijn talkshow aankondigde – een van de karaktertrekken van DWDD is dat wanneer er iets plaatsvindt dat ambitieus, groot of bijzonder is, ze dat er zelf luid en duidelijk bij zeggen. Het ambitieuze project maandag was een speciale uitzending gewijd aan Rusland, inclusief integrale vertolking van Prokofjevs Peter en de Wolf (1936) door het Nederlands Kamerorkest.

Want, zo had de redactie bedacht, 2018 was het jaar van Rusland: de herverkiezing van Poetin, de sancties, de mogelijke link met Trump, de spionnenschandalen, de hacks en het wereldkampioenschap voetbal.

Het praten ging voor de muziek uit, bleek tijdens de uitzending. In NRC-hoofdredacteur Peter Vandermeersch bleek een (althans door mij) tot nu toe onontdekte Peter-en-de-Wolf-exegeet te schuilen. Naast hem zat een tweede Peter van dienst, die Pjotr heette: de in Moskou opgegroeide journalist Pjotr Sauer. (Voor mediamagnatenwatchers: inderdaad, een zoon van Derk Sauer.)

Sauer toonde beelden van een concert waarin werd geprotesteerd tegen de arrestatie van een bekende rapper. De populariteit van de president neemt intussen af, al is zijn approval rate nog altijd zestig procent. Zorgelijk was de bijdrage van Beatrice de Graaf, die in de openlijke – en soms zeer openlijk mislukkende – acties van de militaire geheime dienst GROe een teken zag dat de sterke mannen van de geheime diensten zich klaar maken om Poetin van de troon te stoten.

Zo kreeg je na twintig minuten wel zin in een stukje muziek. De Graaf vond dat niet ter zake deed waar de wolf in het sprookje nu precies voor stond, uiteindelijk was Peter (Rusland) vooral met zichzelf bezig. In de daarop volgende muzikale uitleg noemde Floris Kortie Peter ‘pedant’ en de eend ‘een loser’, maar ik had geen tijd meer om te bedenken voor wie de eend dan wel stond – want daar begon Paul de Leeuw de vertelling al.

Orkest in veel te kleine studio

Hoewel Peter en de Wolf voor het Nederlands Kamerorkest een lunchnummertje is, ontroerde het beeld me toch: het in de veel te kleine studio geprakte orkest, klaar om op prime time 25 minuten ononderbroken klassieke muziek de huiskamers in te zenden. De Leeuw, die een verwijzing naar de Oostvaardersplassen het verhaal binnenmoffelde, beschikt over een fenomenale KIJK UIT!! (als de kat het vogeltje nadert). Die hadden wij tien jaar geleden op cd, toen de kinderen bij Prokofjev nog niet naar hun mobiele telefoon grepen.

Je kunt best wat afdingen op zo’n DWDD-project. Peter en de Wolf is geen Arvo Pärt, bij Tegenlicht leer je meer over Rusland en het belangrijkste tv-programma van de maandagavond was waarschijnlijk de in NRC al uitgebreid besproken documentaire Verdacht over etnisch profileren.

Maar toch: de toewijding waarmee het veertienjarige programma een groot publiek wil doordringen van de waarde van wereldbeschouwing, cultuur en de samenhang tussen die twee is bewonderenswaardig. Ik vermoed dat dit het soort uitzending is dat de God van de linkse kerk voor ogen stond toen hij in Zijn eerste schafttijd de Vereeniging van Arbeiders Radio Amateurs schiep.