João de Deus is een begrip in Brazilië. Beroemdheden en politici lieten zich door hem behandelen tegen kanker.

Foto Pedro Ladeira

Nederlandse zwengelt misbruikschandaal aan rond Brazilië’s bekendste gebedgenezer

Interview | Zahira Lieneke Mous Het wereldberoemde Braziliaanse medium João de Deus misbruikte haar en anderen, zegt de Nederlandse klokkenluider in het vermeende Braziliaans misbruikschandaal.

Ze is groot nieuws in Brazilië sinds ze dit weekend – als enige van twaalf vrouwelijke slachtoffers – herkenbaar in beeld vertelde hoe Braziliës beroemdste en zelfbenoemd spiritueel medium haar misbruikte. In de goed bekeken Braziliaanse talkshow Conversa com Bial vertelde de Nederlandse choreograaf Zahira Lieneke Mous (34) dat João Teixeira de Faria (76), alias ‘João de Deus’ (Johannes van God) haar jaren geleden heeft verkracht. Ze hoopt dat haar relaas andere vrouwen, die nu nog uit schaamte hun mond houden, helpt het zwijgen te doorbreken.

Mous is uitgegroeid tot nationale heldin in Brazilië. „Ik ben al dagen bezig telefoontjes te beantwoorden van Braziliaanse vrouwen die me bellen en vertellen over hun misbruik ervaringen met João de Deus”, vertelt ze telefonisch. Mous is inmiddels terug in Nederland na haar optreden op de Braziliaanse televisie.

De Faria ontkent via zijn pr-kantoor en gaat verder niet op alle aantijgingen in. Justitie heeft na de uitzending meerdere aangiften ontvangen en is een onderzoek begonnen.

João Teixeira de Faria ontvangt al ruim veertig jaar mensen uit binnen- en buitenland in zijn huis in Abadiânia, in de deelstaat Goiás. Honderdduizend mensen ‘behandelde’ hij, al is hij geen beëdigd arts. Hij draagt naar eigen zeggen de entiteiten of spirits van dertig beroemde, overleden artsen in zich. Zij zijn in hem ‘geïncorporeerd’ en verrichten de genezing, zei De Faria in interviews.

Arts van Oprah en presidenten

João de Deus is een begrip in Brazilië. Beroemdheden en politici, onder wie oud-presidenten Lula da Silva en Dilma Rousseff, lieten zich door hem behandelen tegen kanker. Internationaal heeft hij ook zijn sporen verdiend. Topmodel Naomi Campbell liet zich door hem behandelen en tv-persoonlijkheid Oprah Winfrey bezocht hem en maakte een documentaire over hem waarin ze hem een „groot en wonderlijk genezer” noemde.

Mous komt bij hem terecht in 2014 na een tip van een vriendin. Het lukt haar al jaren niet om via reguliere psychiatrische hulp genezing te vinden voor de trauma’s uit haar verleden. „Ik had op mijn 8ste een seksueel traumatische ervaring en ben op mijn 19de verkracht. Geen enkele reguliere therapie had tot dan toe geholpen. Een vriendin was in het huis van João de Deus waar de sessies plaatsvinden en mailde me: ‘Ik ben op een magische plek, dit is echt iets voor jou.’ Ik ben zelf spiritueel ingesteld en had niets te verliezen, immers geen therapie had me nog geholpen. Toen ik onderzoek ging doen en zag dat Oprah, die zelf ook een slachtoffer van seksueel misbruik is, zo hoog over hem opgaf, gaf dat nog meer vertrouwen.”

Mous beschrijft de sessies als een groepsmeditatie waarbij licht en energie sterk voelbaar zijn. „Mensen bidden en mediteren en zijn in het wit gekleed. João de Deus zat op een soort troon. Tijdens de sessies wist hij ook waarom ik er was, dat ik misbruikt was. Op een bepaald moment was ik ook assistent tijdens spirituele ‘operaties’ die hij uitvoerde op mensen.”

Het gaat mis als het medium haar tijdens een van de sessies dwingt zijn geslachtsdeel te betasten en bij een volgende sessies haar in een badkamer duwt, van achteren bij haar binnendringt en haar verkracht. „Het erge is dat hij dit deed, terwijl hij me bleef analyseren en op me in bleef praten. ‘Ik ben nu je chakra’s aan het healen’, zei hij. Ik was compleet in een shocktoestand. Je bent als het ware zo geïndoctrineerd dat je denkt dat het erbij hoort”, zegt ze terugkijkend.

Vergelijkbare verhalen vertellen de vrouwen op tv en in de aangiftes bij het OM. Een van de vrouwen vertelde in de jaren tachtig als 11-jarige door De Faria te zijn verkracht.

Mous: „Ik ben al jaren bezig met de verwerking van mijn verleden. Ik kwam bij hem voor genezing en hij heeft het alleen maar erger gemaakt. Ik hoop dat dit monster wordt opgepakt.” In haar werk is haar verleden een terugkerend thema. Met haar recente Reclaiming the Goddess, een show met vier danseressen en livemuziek, legt ze de nadruk op vrouwelijk energie en kracht. Er zijn plannen om met de show ook door Brazilië te toeren. „Dankzij haar durven nu meer slachtoffers naar buiten te komen en aangifte te doen”, zei tv-presentatrice Fátima Bernardes zondag in haar show.

    • Nina Jurna