Opinie

Wat de haviken aanrichten om hun Iran te redden

In Iran zijn enkele demografen gearresteerd die met het boze buitenland zouden samenzweren, las Carolien Roelants. Wat is hier aan de hand?

Dwars

Vandaag Iran. Daar is vorige maand namelijk de Australisch-Iraanse demografe Meimanat Hosseini-Chavoshi gearresteerd. Ze is hoogleraar in Melbourne, en ze was in Iran in 2010 bekroond auteur over bevolkingskundige zaken. Maar dat was toen; nu geldt ze als „infiltrant op het gebied van geboortecontrole”. Ze heeft gevoelige informatie doorgegeven aan Irans vijanden, zeggen haar tegenstanders. Als onderdeel van de „sociale en culturele invasie” van de islamitische republiek. Culturele invasie, dat is codewoord voor alles dat het boze Westen onderneemt om de islamitische revolutie te ondermijnen.

Maar waar gáát dit over, vraagt u nu. Heel interessant, ik leg het uit. Eerst even terug naar 1988. Opperste leider ayatollah Khomeiny heeft alles op alles gezet om het aantal Iraniërs te vergroten; er moeten zoveel mogelijk moslims worden geproduceerd om zijn islamitische revolutie te verspreiden en alle vijanden het hoofd te bieden. Maar hij is stervende, en zijn opvolgers schrikken zich wild: de bevolking wordt veel te groot! Die kunnen ze niet voeden! In samenwerking met de VN wordt een onverbiddelijk geboortebeperkingsprogramma opgezet. Twee kinderen mag, één is beter. Ik ben eens geweest bij de verplichte les voorbehoedsmiddelen voor een klas vol verlegen verloofde stellen.

Het werd een enorm succes. Het aantal geboorten per vrouw werd teruggebracht van 7 in de jaren tachtig tot 1,66 in 2016. Zo’n succes dat bevolkingskrimp in het zicht kwam.

De huidige opperste leider, ayatollah Khamenei, besloot een jaar of tien geleden dat het geboortecijfer weer omhoog moest. Nu zijn er 80 miljoen Iraniërs – dat moeten er tussen de 150 en 200 miljoen worden.

Ja, alsof ze die nu wel kunnen voeden, in een land dat sinds jaar en dag doelwit is van sancties. Met een heel zwakke economie als resultaat. Maar Khamenei en de machtige haviken om hem heen weten wat ze willen. Alle geboortebeperkende programma’s – zoals die les die ik destijds bijwoonde – zijn dus afgeschaft.

Het lukt alleen niet zo goed om het geboortecijfer weer omhoog te krijgen, wat ik heel begrijpelijk vind als je met één kind al nauwelijks het hoofd boven water houdt. Maar volgens de krant Kayhan, die vaak het complotdenken van de haviken vertolkt, ligt dat aan Hosseini-Chavoshi en andere opgepakte demografen, die de nieuwe, expansieve bevolkingspolitiek blokkeren. Met de hulp van Irans vijanden, die natuurlijk willen verhinderen dat islamitische landen groeien. Ik citeer Khamenei.

Maar de aanhouding van Hosseini-Chavoshi is ook een aanval op de regering van president Rohani, die juist veel in Iran geboren maar in het buitenland opgeleide experts heeft binnengehaald om van hun kennis te profiteren. De zoveelste dergelijke aanval: eerder dit jaar werden bijvoorbeeld verscheidene vooraanstaande milieu-experts gearresteerd op beschuldiging van spionage voor de CIA en Mossad. Een van hen, de Iraanse Canadees Seyed-Emami stierf in de gevangenis, volgens de autoriteiten door zelfmoord maar niemand die dat verhaal geloofde. Zijn collega’s zitten nog steeds vast. Het Iraanse milieu is een ramp als gevolg van wanbeleid en corruptie. Maar invloedrijke geestelijken zeggen dat God boos is omdat het land seculariseert, en Khamenei en de zijnen, die ten minste medeverantwoordelijk zijn, scharen zich daar graag achter.

Amerika is in het offensief gegaan om Iran tot Trumps orde te roepen. De haviken rond opperste leider Khamenei verdiepen Irans isolement om hun islamitische republiek te redden. Het mag wat kosten.

Carolien Roelants is Midden-Oostenexpert en scheidt op deze plaats elke week de feiten van de hypes.