Steeds meer particuliere beleggers

Deze rubriek belicht op maandag beursnieuws dat in de belangstelling staat. Deze keer: particuliere beleggers.

Bezoekers van de Beleggersfair 2015 in de Amsterdam Rai.
Bezoekers van de Beleggersfair 2015 in de Amsterdam Rai. Foto Koen van Weel/ANP

Een oude beurswijsheid leert dat zodra het in de rij bij de bakker over beleggen gaat, je moet maken dat je uitstapt. Voor wie in dit omen gelooft, was er vorige week alarmerend nieuws: de kans dat het dit jaar bij de schoonfamilie aan het kerstdiner over aandelen en obligaties gaat, is in tien jaar niet zo groot geweest.

Volgens marktonderzoeker Kantar TNS waren er sinds 2008 niet zo veel particuliere beleggers in Nederland. Het jaarlijks verschijnende onderzoek laat zien dat dit jaar in 1,54 miljoen huishoudens wordt belegd – een stijging van 11 procent ten opzichte van een jaar geleden. Het is bovendien voor het derde jaar op rij dat beleggen aan populariteit wint. Toch wil Reg van Steen, onderzoeker bij Kantar, de cijfers direct nuanceren: „In grofweg één op de vijf huishoudens wordt nu belegd – in de overige vier dus niet. Nederland is daarmee bepaald nog geen enthousiast beleggersland.”

De laatste keer dat de populariteit van beleggen zo’n vlucht nam, was in de late jaren negentig. Het was het begin van de dotcombubbel, die werd opgeblazen met wat later de ‘Campinghausse’ is gaan heten: in de zomer van 1997 werd het voor het eerst mogelijk om via de telefoon aankoop- en verkooporders door te geven. Enthousiaste particuliere beleggers belden vanaf hun vakantieadres met mobiele telefoons – ook net nieuw – massaal orders door, wat zorgde voor een ongeëvenaarde stijging van de AEX-index. Tussen 1 juni en 7 augustus steeg de index met 100 punten. Het torenhoge rendement trok nieuwe particuliere beleggers, die in groten getale in opties en effecten gingen handelen. Toen de dotcombubbel drie jaar later klapte, zat een kwart van alle huishoudens in de effectenhandel.

Ook de laatste jaren is nieuwe dienstverlening de belangrijkste reden voor de toename, zegt Van Steen. „Online vermogensbeheer is de laatste jaren veel makkelijker geworden. Doordat brokers en banken dit nu al vanaf een paar honderd euro doen, is de drempel veel lager om te beleggen.” Groot verschil met toen: het is allemaal een stuk minder roekeloos. „Er zijn strengere regels en beter toezicht. En in plaats van losse aandelen beleg je nu volgens je risicoprofiel.” Dat er bijna niets te ‘verdienen’ is op spaargeld, werkt beleggen ook in de hand.

Sinds 2012 stegen de koersen, maar de afgelopen maanden ging de AEX in slow motion onderuit en de groei lijkt af te vlakken. Komen beleggers die nu instappen te laat? Ralph Wessels, hoofd beleggingsstrategie bij ABN Amro komt geregeld klanten tegen met deze vraag. „Ik ben dan eerlijk: we zitten op dit moment dichter bij de top van de curve dan bij de bodem”, zegt hij. „Maar dat hoeft geen belemmering te zijn om de beurs op te gaan.”

Volgens Wessels is de beurs geen plek voor wie snel rijk wil worden. „Je gaat beleggen om je vermogen over tien à vijftien jaar te laten groeien – niet op de korte termijn. Als je bij het eerste paniekmoment ook meteen weer uitstapt, wil ik je sowieso ten strengste afraden om de beurs op te gaan. Je moet in staat zijn om niet in paniek te raken als het even tegenzit.”

Op beleggingsfora klinken al waarschuwingen van experts die vinden dat aandelen overgewaardeerd zijn en een ‘bear market’ op de loer ligt. Zo ver is het volgens Wessels nog niet. „Wij verwachten dat je ook komend jaar nog een positief rendement kunt behalen met aandelen, al zal het niet zo hoog zijn als de afgelopen jaren.”

Voor wie in de rij voor een halfje wit in paniek raakt als het over de AEX gaat, heeft onderzoeker Reg van Steen geruststellende woorden: „Ik zou er niet heel bang voor zijn. Beleggers zijn beter geïnformeerd en er zijn strengere regels. Als het nu misgaat, is de groep die echt geknipt en geschoren wordt bij lange na niet zo groot als toen het misging in 2000.”

    • Sjoerd Klumpenaar