Politie registreert afkomst sollicitanten, mogelijk in strijd met privacywet

Politievakbond ACP wil opheldering over de manier waarop de politie de gegevens over etnische achtergronden verzamelt.

De Autoriteit Persoonsgegevens betwijfelt of de politie zich kan beroepen op de zogenoemde uitzonderingsgronden.
De Autoriteit Persoonsgegevens betwijfelt of de politie zich kan beroepen op de zogenoemde uitzonderingsgronden. Foto Koen van Weel/ANP

De politie registreert de afkomst van haar sollicitanten, terwijl dit mogelijk niet mag. Maandag stelde Lute Nieuwerth, binnen de Nationale Politie belast met de portefeuille diversiteit, in een interview met de Volkskrant dat de politie “bezig is om afkomst weer te registreren” en hierbij “de grenzen opzoekt van wat mag”. Navraag bij zijn woordvoerder leert dat het gaat om sollicitanten, die sinds 2008 gevraagd worden naar het geboorteland van hun ouders.

Het doel hiervan is het meten van de “wervingsactiviteit” bij de politie. De instantie werkt aan een diverser korps en wil dat 25 procent van de nieuwe agenten een migratieachtergrond heeft. Volgens Nieuwerth zijn de gegevens “abstract en niet-herleidbaar” en beweegt de politie daarom binnen de grenzen van de wet.

Lees ook: ‘Om politie is mijn zoon weg uit dit land’

Of dit waar is, is onduidelijk. In principe is het namelijk verboden dergelijke persoonsgegevens te registreren, behalve als een organisatie aanspraak maakt op een van de tien uitzonderingsgronden. Dat zegt Sandra Loois, woordvoerder van de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) desgevraagd. Zij betwijfelt of dit het geval is bij de politie.

“Het is voor ons de vraag of de politie een geslaagd beroep zou kunnen doen op een van de gronden. Het is vooral van belang dat de gegevens écht niet herleidbaar zijn. Soms zijn geanonimiseerde gegevens makkelijk te ontsleutelen of is nog steeds af te leiden om wie het gaat.”

Vakbond wil opheldering

Gerrit van de Kamp, de voorzitter van politievakbond ACP stelt dat de politie opheldering moet bieden over de werkwijze en dat deze getoetst moet worden. Later deze week zal hij “het onderwerp agenderen bij de korpsleiding”.

De tien uitzonderingsgronden lopen flink uiteen. Zo is het onder meer geoorloofd om zogenoemde bijzondere persoonsgegevens te verzamelen als de mensen om wie het gaat hiervoor toestemming hebben gegeven. Ook mag de informatie vastgelegd worden als dit “een zwaarwegend algemeen belang” dient.

Lees ook: ‘Waarom blijft de politie vooral witte gezichten recruteren?’

Volgens Maarten de Man, als jurist gespecialiseerd in privacywetgeving, is de registratie bij de politie waarschijnlijk geoorloofd omdat het een onderdeel vormt van het diversiteitsbeleid. “Over het algemeen mag je gegevens over etniciteit registreren om de achterstanden waar kwetsbare groepen mee te maken hebben te corrigeren.” Hierbij is het onder meer van belang dat de gegevens waar mogelijk worden geanonimiseerd zodat de politie de sollicitant de keuze geeft om ‘nee’ te zeggen.

Loois benadrukt dat een rechter zou kunnen oordelen dat de verhouding tussen een sollicitant en een medewerker van de politie scheef is, waardoor de vraag rijst hoe vrijwillig de sollicitant zijn gegevens afstaat. Of de AP een onderzoek instelt naar de praktijk, mag zij niet zeggen. “We vinden het wel interessant.”

    • Floor Bouma