Nederlandse handelaren Bol.com mikpunt van Belgische fiscus

E-commerce Nederlandse webwinkels die via Bol.com spullen verkopen in België, kregen de afgelopen jaren opeens de Belgische belastingdienst achter zich aan. Ze bleken per ongeluk btw-belasting te hebben ontweken. De Nederlandse fiscus is zelf weinig alert op btw-betaling door buitenlandse webwinkels.

De Belgische fiscus heeft de afgelopen twee jaar het vizier gericht op Nederlandse bedrijven die via Bol.com handelen, wat tot 171 onderzoeken heeft geleid. In zo’n 40 gevallen zijn inmiddels naheffingen en boetes opgelegd.
De Belgische fiscus heeft de afgelopen twee jaar het vizier gericht op Nederlandse bedrijven die via Bol.com handelen, wat tot 171 onderzoeken heeft geleid. In zo’n 40 gevallen zijn inmiddels naheffingen en boetes opgelegd. Illustratie Studio NRC

Lippenstift, hondenspeeltjes, iPhonehoesjes, mini-kerstbomen of de cd Romantic Moments van Andre Rieu. Wat een Nederlander bij webwinkel Bol.com kan bestellen, kan een Vlaming ook. De webwinkel is jaren actief in het Nederlandstalige deel van België en zegt er inmiddels 1,8 miljoen klanten te hebben.

Dat is goed nieuws voor Bol.com (onderdeel van supermarktconcern Ahold Delhaize), maar ook voor de Nederlandse webwinkels die hun spullen via Bol.com slijten. „Met een simpele handeling heb je opeens een half land extra ter beschikking met mensen die je producten kunnen kopen”, zegt een van deze webwinkeliers. De afgelopen jaren verkocht hij voor miljoenen aan onder meer elektronische artikelen via Bol.com aan België.

Dat leek allemaal soepel te gaan. Bol.com Nederland maakte de omzet – minus een aanzienlijke commissie – maandelijks netjes over. „Maar dit jaar kreeg ik opeens de Belgische belastingdienst achter me aan. Ik bleek namelijk jaren belasting te hebben ontweken.” De ondernemer wil niet met zijn naam genoemd worden uit vrees voor zakelijke problemen.

Achter Nederlanders aan

Internet kent geen grenzen. De fiscus wel. De webwinkelexploitant verzond vanuit Nederland spullen naar België, kreeg daarvoor van het Nederlandse Bol.com geld overgemaakt en droeg aan de Nederlandse Belastingdienst btw over zijn verkopen af. Dat is in orde zolang die omzet de 35.000 euro niet overschrijdt. Vanaf die grens behoort de btw naar de Belgische fiscus te gaan. „Wij zijn misschien naïef geweest, maar ik vind dat Bol.com hier in zijn informatievoorziening tekort is geschoten.”

De ondernemer staat niet alleen, leert navraag bij de Federale Overheidsdienst Financiën. De Belgische fiscus heeft de afgelopen twee jaar het vizier gericht op Nederlandse bedrijven die via Bol.com handelen, wat tot 171 onderzoeken heeft geleid. In zo’n 40 gevallen zijn inmiddels naheffingen en boetes opgelegd. Bol.com bevestigt zélf ook een Belgische btw-controle te hebben gehad. „Daarna hebben zij hun onderzoek blijkbaar uitgebreid naar de ondernemers die via ons verkopen.”

Geconfronteerd met het feit dat opvallend veel Bol.com-handelaren problemen met de Belgische fiscus hebben, reageert Bol.com net als Uber en andere bedrijven uit de nieuwe digitale platformeconomie. „We bieden ondernemers een dienst”, mailt een woordvoerder. „Als intermediair is bol.com niet verantwoordelijk in het attenderen van ondernemers op geldende wet- en regelgeving.”

Interneteconomie

Bol.com begon in 1999 als online boekenwinkel en groeide uit tot ’s lands grootste webwinkel met van alles en nog wat. Sinds 2012 is het ook voor derden mogelijk producten via Bol.com te verkopen. „Verkoop door partner”, staat dan in kleine letters onder prijs en levertijd van het artikel. Deze tak groeit hard, inmiddels vindt 40 procent van de bestellingen via Bol.com plaats bij een externe verkoper.

Lees ook het interview met oud-marketingdirecteur Michel Schaeffer over hoe Bol.com de grootste online winkel van Nederland werd: Van boeken en cd’s naar luiers en boormachines

Bij verkopen roomt Bol.com een forse commissie af. Bij een boek is de ‘bemiddelingsbijdrage’ 1 euro plus 15 procent, bij een oplader voor een mobieltje 3 euro en 6 procent van de prijs. „Ik weet zeker dat Bol.com per jaar meer aan mijn verkopen verdient dan ikzelf. Daar mag ook wat tegenover staan”, zegt de handelaar in elektronica, verwijzend naar de afstandelijke houding in de belastingkwestie.

Voor hem liep het verhaal overigens relatief goed af. Hij is slechts „enkele duizenden euro’s” kwijt. De btw die hij aan de Nederlandse fiscus afdroeg, moet hij terugvorderen en naar de Belgische autoriteiten overmaken. Die hebben zijn boete kwijtgescholden, maar brengen wel rente over de gemiste btw in rekening.

Zorgplicht

Esther Tissen van Hagemeijer & Tissen Belastingadviseurs in Amstelveen, is goed bekend met online handel en de btw-aspecten ervan. Ze constateert dat grensoverschrijdende internethandel, ook via een grootmacht als Amazon, geregeld problemen oplevert voor ondernemers. „Zo’n platform als Bol.com heeft een zorgplicht. Ze zouden ondernemers expliciet op die btw-plicht moeten wijzen.”

Bol.com ziet ondanks de grootschalige Belgische opsporingsactie geen reden om verkopers – bijvoorbeeld via een mail of nieuwsbrief– te attenderen op hun btw-plicht. Een woordvoerder verwijst naar een summiere passage, diep op de website, waar de 35.000 euro-drempel wordt genoemd. Ten onrechte doet Bol daarbij voorkomen dat het drempelbedrag ieder jaar geldt. „Zodra men dat bedrag voorbij is, moet men zich in België als ondernemer registreren en btw afdragen, óók als de omzet het jaar erop lager is”, benadrukt een woordvoerder van de Belgische fiscus.

Kritiek Rekenkamer

Wat controle op de interneteconomie betreft, ziet Tissen, „zijn de Belgen veel actiever dan de Nederlandse belastingdienst”. Ze verwijst naar een recent kritisch rapport van de Algemene Rekenkamer over btw-handhaving bij online verkopen door de Nederlandse fiscus. Waar de Belgen actief nagaan of hun schatkist de btw krijgt die ze verdient, is de Nederlandse fiscus daar nog nauwelijks mee bezig, leert het rapport.

Puur toevallig stuitte de Rekenkamer op een casus van een Brits bedrijf dat via internet diensten leverde aan Nederlandse afnemers en meer dan 20 miljoen aan btw niet had betaald. Dat kwam enkel aan het licht omdat de Britse fiscus bij de Nederlandse autoriteiten om informatie vroeg.

Hoe illustratief die casus is, meldt de Rekenkamer niet. Ze constateert wel allerlei „tekortkomingen”. Tot dit jaar werd bijvoorbeeld niet gekeken of in de btw-aangiften opgegeven bedragen kloppen. Droogjes constateert de Rekenkamer dat de Belastingdienst evenmin bekijkt welke buitenlandse internetbedrijven zich op de Nederlandse markt richten, om eventuele btw te kunnen innen. Waar de Belgen overigens een grens van 35 mille hanteren, is dat in Nederland 100.000 euro.

Staatssecretaris Menno Snel (Financiën, D66) erkende in reactie op het rapport van de Rekenkamer dat het beter moet. Hij benoemde de noodzaak: „E-commerce […] beslaat een steeds groter deel van de economie en vormt daarmee een steeds groter belang voor de belastingopbrengsten.”