Brexitblog

May en oud-premier Blair liggen overhoop om tweede referendum

Nieuw Brexitblog

We sluiten het Brexitblog voor deze week af, alle nieuwe ontwikkelingen in Westminster worden hier bijgehouden.

May en oud-premier Blair liggen overhoop om tweede referendum

Het rommelt tussen de Britse premier Theresa May en een van haar voorgangers. Tony Blair wil dat de Britten in een tweede referendum opnieuw kunnen stemmen over de Brexit. Daarop haalde de Conservatieve premier zaterdag fel uit naar Blair: "Dat hij naar Brussel gaat en oproept tot een tweede referendum, is een belediging voor de Britten en van de functie die hij ooit bekleedde." May voegde daar nog aan toe dat parlementsleden hun verantwoordelijkheid niet kunnen ontlopen met een tweede burgerpeiling.

Vorige week gaf de oud-premier van Labour stevige kritiek op May, die besloot de Brexitstemming in het Britse Lagerhuis uit te stellen omdat ze deze dreigde verliezen. Daarbij riep Blair op tot een tweede Brexitreferendum omdat de onderhandelingen over de uittreding uit de Europese Unie in het Verenigd Koninkrijk in een impasse dreigen te raken. Nadat May zaterdag van zich had laten horen, leek het publieke relletje tussen de twee premiers voorlopig gesust. Toch kwam Blair zondag weer met een tegenreactie: hij liet een verklaring uitgaan waarin hij stelde dat May zich "onverantwoordelijk heeft opgesteld" met haar pogingen het Lagerhuis "plat te walsen".

Ook voegde hij toe dat er "niets onverantwoordelijk of beledigends" is aan zijn voorstel omdat het volgens hem "duidelijk is dat noch de Britten, noch het parlement op Mays deal zitten te wachten." May herhaalde tot voor kort steeds dat haar akkoord de enige optie was om een Brexit zonder handelsafspraken te vermijden.

'Te veel verdeling

Het kwam de laatste jaren niet vaak voor dat twee (oud-)premiers elkaar publiekelijk aanvallen. De confrontatie tussen de twee staatslieden laat zien dat het debat rondom Brexit erg verhard is. Blair wil dat parlementsleden de kans krijgen te stemmen over een reeks alternatieve opties en vond onder meer steun bij minister Amber Rudd (Werkgelegenheid en Pensioenen) en minister Liam Fox (Handel). Kabinetsleden die op de hand zijn van May, ontkenden zondag vooralsnog stellig dat een tweede stembusgang in de maak is, zo schrijft the Guardian. Volgens May zou een tweede referendum voor te veel verdeling onder de Britten zorgen.

May: ‘Verdere verduidelijking van Brexit-deal is mogelijk’

De Britse premier Theresa May heeft vrijdag gezegd dat de EU openstaat voor verdere verduidelijking van de Brexit-deal zodat zij het Britse parlement achter zich kan krijgen. De Europese leiders hebben haar enkele toezeggingen gedaan over een nieuwe handelsrelatie met het VK die volgens May “juridische status” hebben. De EU zelf heeft nog niets over die toezeggingen gezegd en benadrukte dat nieuwe onderhandelingen over de deal geen optie zijn.

Hoewel die toezeggingen volgens May “zeer welkom” zijn, zegt ze dat meer nodig is om het Britse parlement te overtuigen. Het vorige maand overeengekomen principeverdrag dreigt niet te worden goedgekeurd door het Lagerhuis. May is in Brussel om meer garanties te krijgen over de Ierse grenskwestie.

Ruzie Juncker May

In Britse en Europese media was vrijdag verder veel te doen over een woordenwisseling die Europese Commissie-voorzitter Jean-Claude Juncker en May in Brussel hadden voor het oog van de camera’s. Dat ging er ogenschijnlijk ijzig aan toe. Ze lijkt Juncker te vragen naar zijn gebruik van het woord nebulous - vaag, nevelachtig - om donderdag het Britse debat over de deal te beschrijven. In een filmpje van de discussie die op Twitter circuleert (zie onder) is te zien dat premier Mark Rutte toesnelt. Volgens BBC-correspondent Laura Kuenssberg deed hij dat om de discussie te sussen.

In de persconferentie zei May een “robuust gesprek” met Juncker gehad te hebben. Volgens correspondent Melle Garschagen in Londen is dat “diplomaten-jargon voor ruzie”:

May had een “robuust gesprek” met Juncker. Dat is diplomaten-jargon voor ruzie. Potje Juncker-bashen is altijd nuttig in de Britse politiek en gezien zijn status als vertrekkend Commissiepresident ook betrekkelijk ongevaarlijk.

— Melle Garschagen (@mgarschagen) December 14, 2018

Have watched these kinds of pictures looking for body language btw leaders dozens of times - have NEVER seen anything as tense and angry as this pic.twitter.com/1TG4h62Z7l

— Laura Kuenssberg (@bbclaurak) December 14, 2018

De Britse premier Theresa May arriveert vrijdag in Brussel. Foto Alastair Grant/AP

Britse parlement stemt waarschijnlijk pas volgend jaar over Brexit-akkoord

De stemming over het Brexit-voorstel van premier Theresa May in het Britse Lagerhuis zal hoogstwaarschijnlijk pas volgend jaar plaatsvinden. Op het rooster van komende week, dat donderdag werd gepresenteerd, staat de stemming over het Brexit-plan niet vermeld. Daarna gaat het parlement met kerstreces, van 20 december tot 7 januari.

Het is nog niet duidelijk wanneer de stemming over het voorstel wel zal plaatsvinden. Theresa May heeft afgelopen dagen enkele Europese leiders bezocht om steun te zoeken voor nieuwe onderhandelingen en kwam donderdag aan in Brussel. "Het hangt ervan af wanneer we de verzekeringen krijgen die het parlement nodig heeft. Daarin speelt natuurlijk wat er vandaag en morgen gebeurt in Brussel, waar de premier andere leiders ontmoet, een cruciale rol," zei de woordvoerder van May tegen de Britse pers.

De stemming werd afgelopen dinsdag uitgesteld, toen duidelijk werd dat Mays voorstel niet voldoende steun zou gaan krijgen. May probeert in aanloop naar de stemming de steun in het parlement te verstevigen door aanpassingen aan het Brexit-akkoord te doen. Opnieuw onderhandelen over de kwestie van de Noord-Ierse grens is cruciaal om in het Lagerhuis de steun van de Noord-Ierse unionisten voor het akkoord te verzekeren. In het huidige akkoord is als noodoplossing opgenomen dat deze grens tussen EU-lid Ierland en Noord-Ierland open blijft. De unionisten willen dat wordt vastgelegd dat die situatie niet eindeloos kan blijven bestaan.

Theresa May bevestigde donderdag tijdens een persconferentie ook de geruchten dat ze vóór de volgende verkiezingen, in 2022, zal opstappen als leider van de Conservatieve partij. Woensdag overleefde May met twee derde van de stemmen een leiderschapscrisis binnen haar eigen partij.

Wat gebeurde er vanavond?

Nog één keer de hoofdpunten van het May-nieuws van afgelopen avond:

  • De Britse premier overleefde een vertrouwensstemming onder parlementsleden van haar eigen Conservatieve partij. 200 Tories stemden vóór May, 117 tegen. De stemming kwam woensdagmorgen op de agenda te staan, toen bleek dat het benodigde aantal van 48 parlementariërs het vertrouwen in haar op wilden zeggen.
  • De uitslag van de stemming heeft een grote invloed op het verdere verloop van de Brexit. Als May de stemming had verloren, dan was ze haar positie als partijleider kwijtgeraakt. Dan was ook aan haar premierschap een einde gekomen, met als gevolg een zoektocht naar een nieuwe partij- en regeringsleider middenin de toch al chaotische Brexit-periode. Nu mag May dus aanblijven. Maar ze is nog niet gered. De stemming heeft aangetoond dat de verdeeldheid binnen haar partij groot is. En dat kan May niet goed gebruiken, omdat ze haar Brexit-deal nog altijd door het parlement moet loodsen.
  • In een reactie voor haar ambtswoning op 10 Downing Street zei May dat ze zou "luisteren naar degenen die tegen haar gestemd hebben". Ze beloofde in Brussel op jacht te gaan naar geruststelling voor haar partijgenoten die vrezen dat de backstop voor de Noord-Ierse grens ertoe leidt dat het VK permanent onder de invloed van de EU blijft staan.
  • Donderdag gaat het Brexit-proces gewoon weer verder. May gaat dan naar de Europese Raad in Brussel, om daar de 27 andere Europese regeringsleiders bij te praten over de stand van zaken in de Britse uittredingsplannen.

May: ik zal luisteren naar degenen die tegen hebben gestemd

Premier May heeft gereageerd op de uitslag van de vertrouwensstemming over haar positie als Conservatieve partijleider. "Ik ben blij dat ik de steun van mijn collega's heb gekregen", zei ze voor de deur van 10 Downing Street. "En ik zal luisteren naar de collega's die tegen me hebben gestemd."

Ze beloofde bij haar bezoek aan de Europese Raad morgen op zoek te gaan naar een bevestiging dat een eventuele noodregeling om de Noord-Ierse grens na een harde Brexit open te houden, het Verenigd Koninkrijk niet tegen zijn zin voor onbepaalde tijd alsnog onder EU-controle zal plaatsen. Veel Conservatieve partijgenoten van May zijn vooral om die reden tegen haar Brexit-deal.

Van de 317 Conservatieve Lagerhuisleden, spraken er 200 in de stemming hun vertrouwen uit in May. 117 zagen haar liever vertrekken.

Wat May betreft is er nu weer werk aan de winkel. "We moeten verder gaan met het afwikkelen van de Brexit." Politici uit alle kampen moeten daarvoor samenwerken, zei de premier.

Minister Hunt is blij met overwinning

Minister van Buitenlandse Zaken Jeremy Hunt, door sommigen genoemd als opvolger van May, feliciteert haar op Twitter. "Haar uithoudingsvermogen, incasseringsvermogen en betrouwbaarheid hebben haar weer laten zegevieren, en haar de kans gegeven ons land een Brexit te bezorgen", aldus Hunt. Ook andere bewindslieden uit Mays kabinet hebben haar gefeliciteerd.

Twitter avatar Jeremy_Hunt Jeremy Hunt Huge congrats to @theresa_may whose stamina, resilience and decency has again won the day and given her the chance to deliver Brexit for our country

May is nog niet uit de problemen

Premier May mag dan de vertrouwensstemming hebben gewonnen, haar problemen zijn nog niet voorbij. De 117 Conservatieven die tegen haar stemden, ruim eenderde van de Tories in het Lagerhuis, laten zien hoe verdeeld de partij is. En dat is geen bemoedigend teken voor May, die de steun van haar partijgenoten hard nodig heeft voor de Brexit-deal die ze nog altijd door het parlement moet zien te loodsen.

Twitter avatar BethRigby Beth Rigby Numbers watch. Lots of expectation management going on. If May keeps no confidence down to 80/90, o reckon her team would be delighted. A vote against her heading to 120/130 would be bad news. Suggests she’s losing support of centre-ground MPs too

 

Twitter avatar jackwdoyle Jack Doyle The expectation management game begins. PM’s opponents say 80 the critical number. If 80 rebels, they say, PM has lost majority of non payroll vote.

 

Twitter avatar lewis_goodall Lewis Goodall So 37% of Tory MPs think they need a new prime minister with a new Brexit deal. The idea that those 117, even a majority of the 117 can be won over with "reassurances" on the backstop is for the birds. There is no way through with the current parliament.

May mag blijven: 200 stemmen voor, 117 tegen

Theresa May mag aanblijven als leider van de Conservatieve partij. Bij de vertrouwensstemming onder Tory-parlementsleden stemden 200 MP's vóór May. 117 stemden tegen. Dat maakte de prominente Conservatief Graham Brady een uur nadat de stemming afliep bekend.

Nadat Brady vanaf een briefje uit zijn binnenzak had opgelezen dat de partij nog steeds vertrouwen heeft in May, barstte onder de parlementariërs in de zaal een groot applaus los. Geen enkel Conservatief Lagerhuislid onthield zich van de stemming.

Hier gebeurt het allemaal

Zo ziet het eruit in de zaal in het Britse parlement waar gestemd is, en waar zo dadelijk de uitslag van de stemming bekend wordt gemaakt:

@Conservatives MPs gathering in Committee Room 14 waiting for result of vote on @theresa_may : pic.twitter.com/SoXykQFmIH

— Robert Halfon MP #WorkingHard4Harlow (@halfon4harlowMP) 12 december 2018

Driekoppig comité telt de stemmen

Drie leden van het 1922 Committee, de Conservatieve backbenchers in het parlement, zijn volgens de BBC bezig de stemmen te tellen. Als ze klaar zijn, wordt hun werk door een onafhankelijke waarnemer gecontroleerd.

Een journalist van de Londense krant The Jewish Chronicle wist op Twitter te melden dat premier May de uitslag al te horen krijgt vóór die officieel bekend wordt gemaakt. Andere verslaggevers hebben gezien dat buiten Mays ambtswoning op 10 Downing Street een spreekgestoelte is neergezet. Het lijkt er dus op dat we snel een reactie van de premier mogen verwachten.

Wat gebeurt er na de stemming?

Wat gebeurt er als straks de uitslag van de stemming bekend is? Wanneer May verliest, is het simpel: ze moet opstappen als partijleider en vertrekken als premier, en het Brexit-proces wordt er nog chaotischer op.

Maar als May wint en (voorlopig) mag blijven, is haar positie nog allerminst zeker. Er is nog van alles mogelijk, van nieuwe verkiezingen tot het aantreden van een Labour-regering. Dat blijkt wel uit dit schema van Sky News.

'Alle Conservatieve MP's hebben gestemd'

Alle Conservatieve Lagerhuisleden hebben deelgenomen aan de vertrouwensstemming over May, meldt BBC-journalist Ross Hawkins. Dat zou betekenen dat er in totaal 317 stemmen te tellen zijn. May heeft 159 voor-stemmen nodig om haar positie te behouden.

Twitter avatar rosschawkins Ross Hawkins Told 100% turnout in no con vote

De stemmen worden geteld

Alle Conservatieve parlementariërs die hun stem wilden uitbrengen, hebben dat in de afgelopen twee uur kunnen doen. Het tellen van de stemmen voor en tegen premier May is nu begonnen. Binnen nu en een uur maakt Graham Brady, de voorzitter van de Conservatieve backbenchers, de uitslag bekend.

May zelf is intussen gearriveerd bij haar ambtswoning op 10 Downing Street. Eerder was ze net als haar partijgenoten in het parlementsgebouw om haar stem uit te brengen - over haar eigen positie, inderdaad. Toen een BBC-journalist haar vroeg wat ze ging stemmen, lachte May slechts.

Prime Minister Theresa May has arrived at Downing Street ahead of the results of the no confidence vote.

Follow all the latest here: https://t.co/oqYbra5YAw pic.twitter.com/xRf6flcdzw

— Sky News Politics (@SkyNewsPolitics) 12 december 2018

De stemming is begonnen

De Conservatieve parlementariërs zijn begonnen met het uitbrengen van hun stem voor of tegen May als partijleider. Dat gebeurt niet openbaar, maar achter gesloten deuren. Wie de premier steunt en wie niet, is geheim. De uitslag van de vertrouwensstemming wordt rond 22.00 uur Nederlandse tijd verwacht.

Volgens Reuters lijkt het er nog altijd op dat May de stemming zal doorstaan. Het persbureau houdt live bij welke partijgenoten van May in het openbaar hun steun voor haar hebben uitgesproken. De teller staat inmiddels op bijna tweehonderd. Sky News houdt het op 183. May heeft 158 voor-stemmen - van de in totaal 317 Conservatieve MP's - nodig om aan te blijven. Eerder schatten ook The Guardian en de BBC al dat May de drempel zal halen.

Maar dat zegt niet alles: parlementariërs kunnen publiekelijk hun steun uitspreken voor May, maar haar tijdens de stemming laten vallen. Dat zou niet de eerste keer zijn, schrijft de Britse journalist Michael Crick op Twitter. Bij eerdere vertrouwensstemmingen was "het aantal stemmen tegen de leider telkens aanzienlijk hoger dan de experts hadden voorzien", aldus Crick.

Twitter avatar MichaelLCrick Michael Crick On the last three occasions a Conservative leader has faced a serious challenge like this one - Heath (1975), Thatcher (1990) and IDS (2003) - the vote against the leader was significantly higher than experts had forecast

De ruimte in het Britse parlementsgebouw waar de Conservatieve parlementariërs achter gesloten deuren bijeen zijn om over Mays aanblijven te stemmen. Foto Phil Noble/Reuters

'May gaat Conservatieve partij niet leiden bij volgende verkiezingen'

Premier May heeft de Conservatieve parlementariërs achter gesloten deuren verteld dat ze de partij bij de volgende verkiezingen niet opnieuw zal aanvoeren. Dat melden verslaggevers van meerdere Britse media. Het zou betekenen dat May niet nog een volgende termijn aanblijft als premier.

Als reden voor haar besluit zou May het "ongemak over haar partijleiderschap bij de volgende verkiezingen" hebben genoemd, heeft Sky News gehoord van vice-partijvoorzitter James Cleverly, die bij de toespraak van de premier was.

Van andere bronnen vernam de nieuwszender dat May zei dat ze "diep in haar hart graag wil deelnemen aan de volgende verkiezingsstrijd". "Maar ik snap dat de partij dat niet wil, dus ben ik het niet van plan", zou ze hebben gezegd.

1922 Committee

May deed de uitspraken tijdens een toespraak voor de zogeheten 1922 Committee, het machtige comité van Conservatieve backbenchers in het Lagerhuis. Samen met de Conservatieve bewindslieden beslissen zij vanaf 19.00 uur in een vertrouwensstemming over het politieke lot van May. Haar toespraak werd goed ontvangen, zegt de Conservatief Nicholas Soames op Twitter. Ook andere parlementariërs die bij de speech waren, zeggen dat de premier op applaus kon rekenen.

De volgende Britse verkiezingen staan gepland in 2022, mits er voor die tijd te midden van alle politieke onrust rond de Brexit geen vroegtijdige stembusgang nodig is. Of en wanneer May voor die tijd haar taken als partijleider en premier neerlegt, wilde ze volgens aanwezigen niet zeggen.

Twitter avatar BethRigby Beth Rigby May always said she wanted to carry on, now she tells MPs she accepts she can’t. Though still won’t give a date as to when she’ll set firm from MPs

Britse media: meerderheid Conservatieven steunt May

Volgens Britse media lijkt het erop dat Theresa May de vertrouwensstemming gaat overleven. Persbureau Reuters schrijft dat ten minste 185 Conservatieve parlementariërs dinsdagavond vóór de premier stemmen. De BBC houdt het op 174, terwijl The Guardian het heeft over 159 May-gezinde Conservatieven. De media baseren zich op uitlatingen van de parlementariërs in de pers of op sociale media.

Als May wil aanblijven als partijleider - en premier - moeten minstens 158 van de 317 Conservatieven in het Lagerhuis hun vertrouwen in haar uitspreken. Dat gebeurt woensdagavond in een geheime stemming. Dat niet bekend zal worden wie voor en wie tegen May stemt, zou nog voor verrassingen kunnen zorgen. Mogelijk steunen sommige parlementariërs May in het openbaar, om vervolgens alsnog tegen haar te stemmen.

De uitslag wordt verwacht kort nadat de stemming om 21.00 uur Nederlandse tijd is afgelopen. Als May voldoende steun krijgt, kan er een jaar lang geen vertrouwensstemming over haar positie als partijleider meer worden opgezet.

Thatcher en Major gingen May voor

May is niet de eerste Britse Conservatieve premier die vanwege een opstand in haar eigen partij moet vrezen voor haar politieke loopbaan. NRC-redacteur Floris van Straaten schreef dit stuk over Margaret Thatcher en John Major, voorgangers van May die ooit in dezelfde situatie belandden:

De Tories: dertig jaar bakkeleien over Europa

Over partijpolitiek in tijden van Brexit

"De vertrouwensstemming gaat niet over de volgende algemene verkiezingen". Dat zei een woordvoerder van Theresa May woensdagmiddag tegen politiek verslaggevers die verzameld zijn bij het Britse parlement. Volgens 10 Downing Street moeten Conservatieve parlementsleden die deelnemen aan de stemming, vooral nagaan of het zinvol is om van partij- en regeringsleider te veranderen "op dit punt in de Brexitonderhandelingen".

Het antwoord dat May daarop zou geven, laat zich raden: nee, dat is volgens haar niet handig.

Volgens persbureau Reuters wilde de woordvoerder van May niet ingaan op de vraag of zij een datum zou willen aangeven waarop ze zou aftreden. De volgende Britse algemene verkiezingen vinden ten laatste plaats in 2022.

Politiek analisten zien in de verklaring van de woordvoerder een knieval van May, die ze maakt in de hoop genoeg conservatieve parlementsleden aan haar kant te krijgen. Zij wil in ieder geval Brexit doorvoeren, daarna zou ze dus mogelijk afstand doen van het partijleiderschap. Maar helemaal vrij van partijpolitiek kon de premier woensdagmiddag ook niet blijven. Haar eigen verklaring op de stoep van 10 Downing Street deed ze vanachter een 'lege', houten standaard, zónder de de afbeelding van het landswapen. De korte toespraak ging immers over partijzaken, niet over de landszaken die een regeringsleider normaal gesproken bezighouden:

Theresa May geeft een reactie op de aangekondigde vertrouwensstemming. Foto Stefan Rousseau/AP

Brexitstemming of vertrouwensstemming: Europa kan alleen toekijken

De stemming in haar eigen Conservatieve fractie bepaalt niet alleen het politieke lot van May als partijleider en premier. Wat gebeurt er verder met Brexit? Europa kan nu alleen maar toekijken. Want zelfs áls May de leiderschapshapsstemming doorstaat, moet dat Brexitakkoord alsnog door het hele Lagerhuis worden goedgekeurd.

Zo beschrijft NRC-correspondent Melle Garschagen de situatie vanuit Londen

May moet in Lagerhuis stemmers binnenslepen

Theresa May moest zich deze woensdagmiddag in het Britse Lagerhuis - nog vóór de vertrouwensstemming - ook staande houden in een 'regulier' vragenuurtje als premier. Dat ging over beleidsstukken, maar veel parlementsleden lieten zich ook uit over de vertrouwensstemming. May bracht het er volgens The Guardian nog goed vanaf in de debatten: "een goed optreden, voor het enige publiek dat nu vandaag eigenlijk echt telt, de 315 conservatieve parlementariërs".

May heeft besloten de kabinetsvergadering die zij later op woensdag had willen houden, te schrappen. In plaats daarvan probeert ze volgens BBC te spreken met backbenchers (parlementsleden zonder specifieke verantwoordelijkheden) om hen te overtuigen hun geloof in haar leiderschap te houden.

In de vertrouwensstemming heeft May 158 stemmen nodig om als partijleider aan te blijven. De stemming vindt anoniem plaats', maar er zijn veel Tories die via Twitter alvast hun steun aan de partijleider hebben geuit. The Guardian houdt een 'teller' bij met die steunbetuigingen - May heeft nu ruim honderd aanhangers. Reuters turft er 158: precies genoeg.

Tussen 19.00 en 21.00 uur (Nederlandse tijd) wordt gestemd over May, het resultaat wordt rond 22.00 uur verwacht.

En ... wie zou May willen opvolgen als partijleider?

May zal zich woensdagavond stevig moeten verdedigen om aan te blijven als partijleider. En áls ze wordt weggestemd, moeten de Conservatieven snel beslissen wie haar opvolger wordt. Het is een cruciale keus waar opnieuw het (persoonlijk) standpunt wat betreft de Brexit een belangrijke rol kan spelen. Bloomberg zette een aantal kandidaten op een rij en komt uit op negen gegadigden die al eerder een rol speelden in de vele debatten over de EU-uittreding.

De Britse Conservatieven die volgens Bloomberg kans maken op partijleiderschap. Illustratie Bloomberg

Ook steunbetuigingen voor May van Conservatieve parlementsleden

De eerste Conservatieve parlementsleden hebben woensdagochtend publiekelijk hun steun uitgesproken voor Theresa May, nadat eerder bekend werd dat voldoende partijgenoten een vertrouwensstemming willen. Woensdagavond wordt over het lot van May bepaald als partijleider - en als zij daarvoor niet genoeg stemmen krijgt, moet ze ook opstappen als premier.

Lees ook: Tories gaan stemmen over positie van May, Europa kijkt toe

Het optreden van May werd al langer bekritiseerd rondom de Brexitonderhandelingen en het akkoord dat nu is gesloten met de Europese Unie. Er zijn echter ook Conservatieven die vinden dat het onverstandig is om op dit moment een andere partijleider en premier aan te stellen. Volgens persbureau Reuters zijn in ieder geval minister Liam Fox (Handel) en David Lidington (de facto vicepremier) die mening toegedaan.

I will support the Prime Minister @theresa_may tonight. This is a totally inappropriate time to have a contest. The country expects us to provide stability not damaging division.

— Dr Liam Fox MP (@LiamFox) December 12, 2018

May: 'Zal me verdedigen in vertrouwensstemming'

"Ik zal me met alles dat ik heb, verzetten in de vertrouwensstemming." Dat zei Theresa May woensdag als reactie op het nieuws dat de benodigde 48 Conservatieve partijgenoten met een brief hebben aangegeven over haar leiderschap te willen stemmen.

In haar verklaring - vanuit de stoep van 10 Downing Street - herinnerde ze de Britse pers en haar partijgenoten aan haar lange lidmaatschap van de Conservatieve Partij. "Ik geloof in de conservatieve visie op een betere toekomst", zei ze over haar beleid.

'Juist samenwerken voor Brexit'

May liet verder weten dat een geplande reis naar Dublin, om met de Ierse premier te overleggen over de Brexitovereenkomst, niet doorgaat. In plaats daarvan wacht ze in Londen de vertrouwensstem af. Juist die Brexit en het akkoord dat nu uitonderhandeld is, leidde tot de wankele positie van May. Als besloten wordt tot een nieuwe partijleider en premier, zou dat volgens May de onderhandelingen alleen maar bemoeilijken: "De nieuwe leider zou geen tijd hebben om een nieuwe deal te sluiten en die door het parlement te loodsen. De eerste daad zou dus zijn het uitstellen of terugdraaien van Artikel 50, terwijl mensen willen dat we daar mee door gaan."

Volgens May zou haar vertrek alleen maar de oppositieleider Jeremy Corbyn (Labour) helpen. De Conservatieven en andere parlementsleden moeten juist samenwerken op dit moment, zei ze: "We moeten en zullen recht doen aan de uitslag van het referendum en de kansen grijpen die er liggen, maar de Conservatieve partij moet geen single-issue-partij zijn. We moeten er zijn voor het hele land: modern, pragmatisch en mainstream."

"I will contest that vote with everything I've got" - UK Prime Minister Theresa May says she will "stand ready to finish the job" as no-confidence vote is triggered

Follow live updates: https://t.co/gTH05gW8Yy pic.twitter.com/TeFWGMjVCj

— BBC Breaking News (@BBCBreaking) December 12, 2018

Genoeg steun voor vertrouwensstemming May

Er komt een vertrouwingsstemming van parlementsleden van de Conservatieve Partij over het leiderschap van Theresa May. Volgens de BBC en internationale persbureaus heeft Graham Brady, de voorzitter van de zogeheten 1922 Committee van de partij, de benodigde 48 stemmen binnengekregen om die stap te zetten. De parlementsleden moeten aan hem een brief insturen om aan te geven dat ze het vertrouwen in de leider willen opzeggen.

De motie wordt woensdagavond tussen 18.00 en 20.00 uur (Britse tijd, in Nederland één uur later) behandeld in het Britse Lagerhuis. Direct daarna worden de stemmen geteld. Premier May heeft een meerderheid nodig om te kunnen aanblijven.

Premier May is net terug van haar rondreis langs Europese regeringsleiders die zij dinsdag ondernam, in de hoop nieuwe voorwaarden voor de Brexitdeal te bespreken.

Lees meer over May's recente bezoeken aan Den Haag, Berlijn en Brussel: EU wil May helpen, maar hoe?

Als woensdag blijkt dat May niet voldoende steun krijgt, zal ze zich moeten terugtrekken als leider van de partij. Ze treedt dan ook af als premier van het Verenigd Koninkrijk. Leden van de Conservatieve Partij kunnen dan een nieuwe leider en premier kiezen.

Het bericht van voorzitter Brady over de vertrouwensstemming:

BREAKING: Here is the letter from Sir Graham Brady MP triggering the Conservative party leadership contest ⬇️ pic.twitter.com/YR1XaoQN6x

— BBC Breakfast (@BBCBreakfast) December 12, 2018

May ontmoet Angela Merkel in Berlijn

In haar zoektocht naar Europese "geruststellingen" over de Noord-Ierse grens en een voor parlementsleden acceptabelere Brexitdeal, is premier Theresa May dinsdagmiddag aangekomen in Berlijn. Ze werd ontvangen door de Duitse bondskanselier Angela Merkel.

Voor het oog van de camera's schudden de twee regeringsleiders handen, maar gaven ze - net als May en minister-president Rutte eerder op de dag - geen commentaar. Helemaal van een leien dakje ging de begroeting overigens niet, May leek even in haar dienstauto opgesloten te zitten:

Theresa May gets locked inside her car as she attempts to meet German Chancellor Angela Merkel

Read the latest on Theresa May's tour of European leaders here: https://t.co/BdWa4K5WMy pic.twitter.com/h6066HP7o3

— Sky News Politics (@SkyNewsPolitics) December 11, 2018

De Britse premier reist op dinsdag nog verder naar Brussel, voor gesprekken met Donald Tusk (voorzitter Europese Raad) en Jean-Claude Juncker (voorzitter Europese Commissie). Een woordvoerder van 10 Downing Street heeft dinsdag nogmaals laten weten dat de Britse Lagerhuisstemming over het Brexitakkoord "nog voor 21 januari" zal plaatsvinden. Die datum werd al gehanteerd als de deadline waarop de Britse regering volgens de Europese wetten het eigen parlement moet inlichten over voortgang van de Brexit. Woensdag houdt May een kabinetsbespreking, donderdag is er een EU-top.

Lees ook: May zoekt steun in Europa, Rutte zwijgt

Rutte laat niets los over 'nuttig gesprek' met May

Premier Rutte heeft naar eigen zeggen een "nuttig gesprek" gevoerd met de Britse premier May. In een tweet noemt hij de ontmoeting in het Catshuis een voorbereiding op de Europese Raad, die donderdag bijeenkomt. May reist nu door naar Berlijn en Brussel, waar ze hoopt Europese leiders ervan te overtuigen concessies te doen aan de Brexitovereenkomst, voornamelijk wat betreft de Noord-Ierse grens.

Onderwijl schrijven Britse media dat steeds meer parlementsleden een brief hebben ingestuurd waarin ze het vertrouwen in May willen opzeggen. Sommige parlementsleden deden dat overigens al weken of maanden geleden. Conservatieve parlementsleden moeten een brief sturen aan Graham Brady, de voorzitter van het machtige 1922-Committee, om kenbaar te maken dat ze van May af willen.

Vanochtend premier @Theresa_May ontvangen op het Catshuis voor een ontbijtbespreking ter voorbereiding op de Europese Raad later deze week. Een nuttig gesprek waarin we de laatste stand van zaken rond #Brexit besproken hebben. pic.twitter.com/lm8Y8TRbA9

— Mark Rutte (@MinPres) December 11, 2018

Minister-president Rutte ontvangt May in Catshuis

Minister-president Mark Rutte heeft dinsdagochtend de Britse premier Theresa May ontvangen in het Catshuis. Ze komt bij hem langs voor een werkontbijt, volgens de Rijksvoorlichtingsdienst. May wil met Europese regeringsleiders overleggen over de voorwaarden van de Brexitdeal, maar gaf bij haar aankomst in Den Haag nog geen commentaar.

Maandag kondigde de premier aan dat de stemming in het Britse Lagerhuis over het Brexitakkoord werd uitgesteld. Er was te weinig steun voor de deal tussen het Verenigd Koninkrijk en de Europese Unie. Belangrijk struikelblok is de Noord-Ierse grens.

Den Haag is dinsdag Mays eerste stop. Later op de dag reist zij volgens de BBC nog door naar Duitsland, voor een ontmoeting met Angela Merkel. En dinsdagmiddag en in de avond wordt ze verwacht in Brussel: eerst ontmoet ze de voorzitter van de Europese Raad Donald Tusk. Hij heeft al laten weten dat er niet opnieuw wordt onderhandeld over de Brexitdeal. Ook Mays laatste afspraak, commissievoorzitter Jean-Claude Juncker, zegt dat er "geen plan B" is. Maar: "Er is altijd ruimte voor verduidelijking", schrijft hij op Twitter.

Twitter avatar JunckerEU Jean-Claude Juncker I will meet @theresa_may this evening in Brussels. I remain convinced that the #Brexit deal we have is the best - and only - deal possible. There is no room for renegotiation, but further clarifications are possible.

Ook parlementsleden werken door

In Londen maken de Britse parlementsleden zich ondertussen op voor een spoeddebat over de uitgestelde stemming. Prominent lid van de Conservatieve partij Steve Baker riep parlementsleden op om een motie van wantrouwen in te dienen tegen May. Ze moet worden vervangen als premier, zei hij in een radio-uitzending van de BBC. Hij noemde haar beleid "gedoemd om te mislukken".

Het is nog niet duidelijk wanneer nu wél wordt gestemd in het Britse Lagerhuis.

Minister-president Mark Rutte begroet de Britse premier May dinsdagochtend bij het Catshuis. Foto David van Dam

Dinsdag spoeddebat in Lagerhuis over uitstellen Brexit-stemming

Het Britse parlement komt dinsdag bijeen voor een spoeddebat over de beslissing van Theresa May om de Brexit-stemming voor onbepaalde tijd uit te stellen. Het debat werd met succes aangevraagd door Labour-leider Jeremy Corbyn, die eerder op de dag nog insinueerde dat May beter op kan stappen.

Twitter avatar jeremycorbyn Jeremy Corbyn Theresa May’s credibility lies in tatters, writes @IanLaveryMP. If she is incapable of bringing a deal to Parliament with the fundamental changes required then she must make way for a Government that can. https://t.co/VmvrMr13TT

Het debat komt slecht uit voor May, die dinsdagochtend een werkontbijt had gepland in het Catshuis met premier Mark Rutte. Of dit overlapt met het spoeddebat is nog niet bekend, aangezien nog niet duidelijk is hoe laat dit laatste zal plaatsvinden. Het debat moet drie uur in beslag nemen.

Twitter avatar HouseofCommons UK House of Commons The Speaker has approved an application from the Leader of the Opposition for an emergency debate on the Government's decision to defer the #MeaningfulVote. The emergency debate will take place tomorrow as the first item of business and will last up to three hours.

Theresa May dinsdag op bezoek bij Rutte

De Britse premier Theresa May komt dinsdagochtend naar Den Haag voor een werkontbijt met premier Rutte op het Catshuis. Op de agenda staan "de zorgen die het Britse parlement heeft geuit", laat de staf van May wete.

May kreeg het Britse parlement maandag met hangen- en wurgen zover de stemming die dinsdag over haar Brexitdeal gehouden zou worden uit te stellen. Wanneer er nu wel gestemd wordt is nog niet duidelijk, maar May gaat de tijd die ze gewonnen heeft dealels gebruiken voor een ronde langs Europese regeringsleiders, die ze hoopt achter haar plannen voor Brexit te krijgen.

May zal vermoedelijk vooral uit zijn op Europese toezeggingen over de grens tussen Ierland en Noord-Ierland, nu het heetste hangijzer in de strijd tussen haar regering en het Britse Lagerhuis. 'EU-president' Donald Tusk kondigde eerder op maandag aan de leiders van alle EU-landen donderdag naar Brussel te roepen voor overleg. Tusk liet ook weten dat Europa niet van plan is de afspraken met het Verenigd Koninkrijk te heronderhandelen.

May was deze zomer ook al in Den Haag. Foto Koen van Weel/ANP

'EU-president' Tusk: Brexit donderdag aan bod in Europese Raad

'EU-president' Donald Tusk wil dat regeringsleiders donderdag praten over de Brexit. Dat maakte hij maandagavond via Twitter bekend, nadat premier Theresa May eerder in het Lagerhuis liet weten de stemming over de uittreding uit te stellen. Wat Tusk precies wil bespreken, is nog onduidelijk. Wel is hij in zijn tweet stellig: het akkoord wordt niet heronderhandeld, en dus ook de noodoplossing voor de Ierse grens. Wel zegt hij de deal te willen "bekrachtigen" – mogelijk bedoelt Tusk dat hij May zo veel mogelijk wil helpen om het akkoord alsnog door het Lagerhuis te krijgen.

Twitter avatar eucopresident Donald Tusk I have decided to call #EUCO on #Brexit (Art. 50) on Thursday. We will not renegotiate the deal, including the backstop, but we are ready to discuss how to facilitate UK ratification. As time is running out, we will also discuss our preparedness for a no-deal scenario.

Eerder op de dag had May gezegd terug te willen keren naar Brussel om concessies van de EU los te krijgen over de zogenoemde backstop voor de grens tussen Noord-Ierland en Ierland. Als de regeling in werking treedt, blijft het VK in de douane-unie tot Brussel en Londen akkoord gaan met het opheffen van de noodoplossing. Voor een deel van het Lagerhuis is die regeling onacceptabel, omdat Westminster geen nieuwe handelsverdragen kan sluiten zolang het in de douane-unie zit.

Grote werkgeversorganisatie: VK stevent mogelijk af op crisis

Als het Lagerhuis het niet snel eens wordt over de Brexit, stevent het Verenigd Koninkrijk af op "een nationale crisis". Dat heeft het CBI, een belangrijke Britse werkgeversorganisatie, maandagavond gezegd nadat premier Theresa May de Brexitstemming uitstelde. Die stond gepland voor dinsdag, maar vindt nu mogelijk pas in januari plaats. Op 29 maart volgend jaar treedt het VK uit de EU.

De algemeen directeur van het CBI:

"Bedrijven stellen hun investeringen al 2,5 jaar uit. Tenzij er niet snel een deal komt, koerst het VK af op een nationale crisis."

Een Brexit zonder deal, een scenario dat na deze maandag een stuk dichterbij lijkt, kost Nederland ongeveer 2,3 euro miljard euro, werd maandag bekend. Die kosten komen onder meer doordat Nederland moet compenseren voor de wegvallende Britse bijdrage aan de EU. Daarnaast moet het kabinet geld uittrekken voor instellingen die gevolgen van een zogenoemde no-deal-Brexit ondervinden.

In het Verenigd Koninkrijk was het pessimisme over het verloop van de Brexit al op de beurzen te merken. Zo daalde de koers van het Britse pond fors nadat de premier maandag een telefonisch spoedoverleg met haar ministers bekend had gemaakt. Toch blijft May volhouden dat nieuwe verkiezingen of een tweede referendum de valuta niet gaan helpen: volgens haar zijn die twee opties juist een recept voor "meer onzekerheid". Voorlopig houdt zij nog vast aan de route waar een slinkend deel van het Lagerhuis achter lijkt te staan: terug naar Brussel om garanties los te krijgen over de Ierse noodoplossing.

May stelt Lagerhuisstemming over Brexit voorlopig uit

De belangrijke stemming over het Brexit-akkoord dat de regering-May heeft onderhandeld met de Europese Unie is tot nader order uitgesteld. Dat heeft de premier maandag bekendgemaakt in een toespraak voor het Lagerhuis.

De premier riep de voor- en tegenstanders van het vertrek uit de Europese Unie op compromissen te sluiten. Nieuwe onderhandelingen in Brussel zijn volgens May geen optie. “Nee. Deze deal is het hoogst haalbare.” Verkiezingen of een nieuw Brexit-referendum? “Dat zou de verdeeldheid in het land alleen maar aanwakkeren”, waarschuwde zij.

Toen Kirsty Blackman van de Scottish National Party May vroeg wanneer de stemming dan wél gehouden wordt, weigerde de premier daar antwoord op te geven. Daarmee lijkt ze te impliceren dat dit wel eens tot januari kan worden uitgesteld. Volgens EU-richtlijnen moet de Brexit op 21 januari 2019 wettelijk geregeld zijn.

Lees meer in het nieuwsbericht: Stemming over Brexit in Brits Lagerhuis ‘voorlopig uitgesteld’

Bekijk hier hoe May het parlement opriep compromissen te sluiten

Verwarring alom in het Verenigd Koninkrijk, ook in de pers

Hoewel veel Britse media schrijven dat premier Theresa May over ongeveer half uur bekend zal maken dat de Brexit-stemming dinsdag niet doorgaat, zet het Britse journaille grote vraagtekens bij hoe het Brexit-drama nu verder gaat. Bij Westminster staan al uren demonstranten te zingen en te scanderen, NRC-redacteur Marcel Haenen filmde hen: "Bij Westminster zijn de remainers royaal in de meerderheid en wordt gefeest."

Twitter avatar MarcelHaenen Marcel Haenen De remainers zingen een stuk beter. In het Duits. De stemming wordt uitgesteld, melden Britse media. #brexit https://t.co/o0jLacT2L2

Een journalist van The Times tweet als volgt:

Twitter avatar estwebber Esther Webber everyone in British politics today https://t.co/FjkP6EPgtW

De rechts-georiënteerde blogger Paul Staines, onder zijn internetnaam Guido Fawkes:

Twitter avatar GuidoFawkes Guido Fawkes We go now to Downing Street... https://t.co/llzQb0bdxg

En ook NRC's correspondent Melle Garschagen in Londen:

Twitter avatar mgarschagen Melle Garschagen Heel veel meldingen dat stemming is ingetrokken. Hoe verder? Heronderhandelen (waarover dan?)? May weg (wie dan wel?), verkiezingen (wat lost dat op gezien de verdeeldheid bij Labour en de Tories?), nieuw referendum (wat lost dat op gezien verdeeldheid land?). https://t.co/XwJlcoL9ik

Meaningful vote pulled - you read it here 1st;https://t.co/4u3lNbQUKh

— Tom Newton Dunn (@tnewtondunn) December 10, 2018

'Brexitstemming in Lagerhuis gaat dinsdag mogelijk niet door'

Het is nog maar de vraag of de Brexitstemming morgen in het Lagerhuis doorgaat. Maandag riep Theresa May een telefonisch spoedoverleg met haar kabinet bijeen en kondigde zij af om 16.30 uur een verklaring te zullen geven aan het Britse Lagerhuis.

Journalisten van diverse media, waaronder de BBC en SkyNews, zeggen van bronnen binnen Westminster te hebben vernomen dat de stemming inderdaad van tafel is. De Britse krant The Guardian stelt zelfs met zekerheid dat de stemming uitgesteld wordt, mogelijk tot volgende week of zelfs tot januari. Officiële bevestiging is nog niet gegeven, maar de aankondiging van Mays optreden in het Lagerhuis is volgens Britse media een voorteken. Daarbij werden maandag plots ook nog twee extra zittingen in het Lagerhuis ingelast, onder meer van Andrea Leadsom en Stephen Barclay. Leadsom werkt samen met Downing Street en moet officiële regeringszaken aan het parlement doorgeven, Barclay is de huidige minister van Brexitzaken.

Mogelijk vertelt May later vandaag het Lagerhuis dat ze terug wil naar Brussel om te heronderhandelen, iets wat zij vermoedelijk ziet als laatste redmiddel. Wat de situatie nog complexer maakt, is dat sommige parlementsleden betwijfelen of de stemming überhaupt wel geschrapt kan worden, zonder daar in het Lagerhuis weer over gestemd wordt.

Twitter avatar bbcnickrobinson Nick Robinson It's off. No Brexit vote tomorrow. PM statement at 3.30 pm to explain

Afgelopen weekend had May nog contact met verschillende Europese regeringsleiders, onder wie Mark Rutte en Angela Merkel. Wat er onderling precies is besloten, is niet bekendgemaakt. May zei eerder nog te vrezen dat, wanneer ze de deal met de EU moet heronderhandelen, de EU zal proberen er voor Europa meer voordeeltjes uit te slepen. Maar het verse uittredingsakkoord heronderhandelen zit er wat de EU betreft in ieder geval niet in, zo herhaalde een woordvoerder van commissievoorzitter Jean-Claude Juncker maandag. "Er ligt een overeenkomst en we gaan niet heronderhandelen".

Crisisstemming

Hoe het nu verder moet met Brexit, is lastig te zeggen. Een tweede Brexitreferendum of algemene verkiezingen dit jaar zijn wat de premier betreft uitgesloten, maar daarmee is nog niet alles gezegd. Een grote regeringscrisis en zelfs het aftreden van May zijn namelijk nog niet van de baan. Tekenend voor de onzekerheid is de koers van het pond sterling: de valuta daalde maandag onder invloed van de politieke crisisstemming flink. Volgens SkyNews heeft de valuta zelfs in geen anderhalf jaar zo laag gestaan.

De speculatie over uitstel leidde maandagmiddag, nog voor er een officiële verklaring naar buiten werd gebracht, al tot woendende reacties van politiek leiders. Oppositieleider Jeremy Corbyn stelde maandagmorgen dat het VK "geen functionerende regering meer heeft" en de Schotse premier Nicola Sturgeon, fel tegenstander van een Brexit, noemde het mogelijke besluit van May om de stemming uit te stellen "een zielig vertoon van lafheid". Later stuurde Sturgeon er ook nog een tweet uit gericht aan Corbyn. Daarin stelt ze dat haar partij, de Schotse SNP, bereid is om Labour te steunen als het een motie van wantrouwen tegen de regering indient.

Europees hof: Britten mogen eenzijdig afzien van vertrek uit EU

De Britten mogen op eigen initiatief besluiten toch in de EU te blijven, oordeelde het Europees Hof van Justitie maandag. Een lidstaat is soeverein in het besluit om te vertrekken, aldus het hof, maar ook in het besluit om te blijven.

Lees de rest van het nieuwsbericht hier.

Rekenkamer: Brexit zonder deal kost Nederland 2,3 miljard euro

Als het komt tot een Brexit zonder overeenkomst tussen Londen en Brussel, zal dat Nederland minstens 2,3 miljard euro kosten. Dat zegt de Algemene Rekenkamer in een maandag gepubliceerd rapport.

Lees de rest van het nieuwsbericht hier.

Cruciale week voor premier May
Welkom in een nieuw Brexitblog. Het wordt een cruciale week voor premier Theresa May. Dinsdag stemt het parlement over de Brexitdeal die ze vorige maand met de EU heeft gesloten. Als de volksvertegenwoordiging de deal verwerpt - en die kans is groot - dan dreigt het einde van Mays premierschap. Het wordt dan ook een stuk moeilijker om de gevreesde harde Brexit te vermijden.

Lees hier het vorige Brexitblog terug.