Opinie

Kramp-Karrenbauer heeft slechts een stap gezet op een lange weg

Duitsland

None

De verkiezing, vrijdag, van Annegret Kramp-Karrenbauer tot opvolger van Angela Merkel als voorzitter van de grootste Duitse regeringspartij CDU leidde in ieder geval in regeringskringen tot opluchting. Mocht immers Merkels oude rivaal Friedrich Merz, inmiddels president-commissaris van het Duitse filiaal van de invloedrijke investeerder BlackRock, tot nieuwe voorzitter van de CDU zijn gekozen, dan was een Duitse regeringscrisis niet denkbeeldig geweest. En dat konden de coalitiepartijen CDU en SPD zich op dit moment, wegens zwakke peilingen en onduidelijkheid over het partijleiderschap, slecht veroorloven.

Vanwege de cruciale positie die het welvarende Duitsland – en bondskanselier Merkel – inneemt in de Europese Unie zal ook in Brussel met spanning zijn gekeken naar het christen-democratische partijcongres in Hamburg. Een Berlijnse crisis had de positie van de EU verzwakt aan de vooravond van de stemmingen in het Britse Lagerhuis, dinsdag, over het Brexit-voorstel van premier Theresa May.

Maar het CDU-congres deed wat de partijleiding, in ieder geval Merkel, wenste en koos voor de gematigde Kramp-Karrenbauer. Uit peilingen bleek al dat de partij diep verdeeld was over beide kandidaten. De derde kandidaat, de minister Jens Spahn (Volksgezondheid), maakte weinig kans, zeker sinds de invloedrijke jongerenorganisatie van de CDU, de Junge Union, tevoren een voorkeur aangaf voor de conservatieve Merz.

De opluchting over de afloop van de verkiezingen voor de nieuwe partijvoorzitter kan voorbarig blijken, of in ieder geval van korte duur. ‘AKK’, zoals Annegret Kramp-Karrenbauer door partijgenoten ook wel wordt genoemd, is potentieel bij de volgende Bondsdagverkiezingen in 2021 de lijsttrekker van de CDU en daarmee ook kandidaat-bondskanselier voor die partij. Maar haar overwinning op de conservatievere partijvleugel was nipt: Merz verloor in twee stemronden met slechts 35 stemmen verschil (op 999 uitgebrachte stemmen). AKK zal de partijgenoten die Merz’ koers voorstaan voor zich moeten winnen. Dat betekent praktisch dat de CDU een paar stappen naar rechts moet maken. Tegelijkertijd moet de nieuwe partijvoorzitter zich daarmee niet vervreemden van Merkel, die voorlopig nog in het Bundeskanzleramt zetelt. En coalitiepartner SPD, toch al wat instabiel, kan bij koerswijziging onverwachte dingen doen.

Een eerste tegemoetkoming aan de Merzianer deed AKK zaterdagochtend , toen zij een van hen voordroeg als nieuwe secretaris-generaal van de partij. Deze Paul Ziemiak (33) was voorzitter van de invloedrijke Junge Union en lange tijd medestrijder van de gesneuvelde kandidaat Jens Spahn. Dat Ziemiak zich nu voegt bij AKK werd door veel gedelegeerden als wat al te lenig beoordeeld. Hij werd met 62,4 procent van de stemmen gekozen, wat karig is in deze context en tevens een indicatie voor het niet al te ruime krediet dat de nieuwe voorzitter geniet.

De werkelijke strijd die Kramp-Karrenbauer zal moeten voeren, ligt buiten de partij. Haar succes zal worden afgemeten aan de vraag of ze erin slaagt het sudderende conflict met de Beierse zusterpartij CSU bevredigend op te lossen. En, belangrijker nog , of zij een antwoord weet te formuleren op de inbraak van de rechts-populistische AfD in de klassieke achterban van CDU/CSU. Maar uiteindelijk zal haar populariteit bij de kiezer de doorslag geven. Daarvoor zal zij toch uit Merkels schaduw moeten treden. Afloop: ongewis.

In het Commentaar geeft NRC zijn mening over belangrijke nieuwsfeiten. De commentatoren schrijven deze artikelen in samenspraak met de hoofdredactie.