Met vertrek John Kelly ruimt Trump verder op in Witte Huis

Kelly trad in juli 2017 aan als opvolger van stafchef Reince Priebus. Zijn vertrek was al langer voorspeld.

Trump in gesprek met John Kelly in oktober 2018. Foto Jonathan Ernst/Reuters

De opruiming in het Witte Huis gaat voort. Na het ontslag van minister van Justitie Jeff Sessions was het zaterdag de beurt aan stafchef John Kelly. President Trump kondigde het vertrek aan in de tuin van het Witte Huis: “John Kelly zal vertrekken. Ik weet niet of ik het ‘met pensioen’ kan noemen.”

Het ontslag van de generaal buiten dienst van het US Marine Corps werd al maanden geleden voorspeld. Volgens omroep CNN spraken president en stafchef de laatste dagen niet langer tegen elkaar. In verschillende Amerikaanse media circuleert al enige tijd de naam van Nick Ayers, nu nog stafchef van vicepresident Mike Pence.

Kelly werd in verband gebracht met het anonieme opinieartikel dat dit najaar in The New York Times verscheen, waarin een hoge ambtenaar zei dat er een groepje geestverwanten aan het werk was om de “ergste grillen” van president Trump te voorkomen. De identiteit van de schrijver is nooit onthuld, maar dat Kelly op de verdachtenlijst stond, was veelzeggend.

Reince Priebus

Kelly trad in juli 2017 aan als opvolger van stafchef Reince Priebus. In verschillende boeken over de ‘binnenkant’ van het Witte Huis onder Trump wordt Kelly getypeerd als een typische generaal. Bij vergaderingen “blafte hij ieders namen”, schreef Omarosa Manigault Newman, in die tijd nog adviseur van de president, in haar boek Unhinged. Hij begon orde te scheppen in de chaos van Trumps eerste jaar, waarbij iedereen over Priebus heenwalste, vooral omdat de president dat zelf deed. Over John Kelly walste je niet heen.

De nieuwe stafchef legde de dadendrang van Trump aan banden door te verordonneren dat een besluit pas als genomen mocht worden beschouwd nadat het bureau van de stafchef een besluit-memorandum had opgesteld. Ook zou Kelly vergeefs hebben geprobeerd de Twitterdriften van de president te beteugelen.

Wittebroodsweken

De eerste weken na zijn aanstelling waren Kelly en de president nog vrolijk en gelijkwaardig, zo noteert journalist Bob Woodward in zijn boek Fear. Maar “de wittebroodsweken waren vlug voorbij”. In september zaten Kelly en Porter met zijn tweeën te praten. “Er zit een steekje los bij president”, zei Kelly. En: “Hij weet niet waar hij het over heeft.”

John Kelly’s lichaamstaal tijdens een toespraak van Trump in de Verenigde Naties in 2017 ging de wereld over. Op het moment dat Trump uithaalde naar “little rocket man” Kim Jong-un, en Noord-Korea een “bende misdadigers” noemde, verborg Kelly zijn hoofd in zijn handen. In de West Wing van het Witte Huis gingen daarbij geruchten dat Kelly aan smartelijke migraine-aanvallen lijdt.

    • Bas Blokker