NRC checkt: ‘Steeds minder mensen hebben een auto’

Dat zei Ikea-topman Javier Quinones bij de presentatie van de nieuwe strategie.

De Afsluitdijk Foto Bas Czerwinski/ANP

De aanleiding

Eind november maakte Ikea zijn nieuwe strategie bekend. Het woonwarenhuis schrapt onder andere 7.500 ondersteunende en administratieve banen. Tegelijkertijd wil Ikea 11.500 nieuwe krachten aannemen voor online dienstverlening en voor nieuwe verkooppunten. Ikea wil wereldwijd in dertig binnensteden kleinere Ikea-filialen openen. Daarmee speelt het bedrijf volgens topman Javier Quinones in op de trend dat steeds minder mensen een auto hebben. „We moeten reageren op de afname van autobezit en de wens van klanten om gemakkelijk te winkelen”, zei hij. Neemt het aantal mensen met een auto af? We checken het.

Waar is het op gebaseerd?

De woordvoerder van Ikea voegt eraan toe dat er vooral in „verstedelijkt gebied” minder mensen in het bezit zijn van een auto. Ikea baseert zich daarbij „op meerdere marktonderzoeken in samenwerking met verschillende onderzoeksbureaus”. Die gegevens en bevindingen willen ze niet delen, mailt de woordvoerder.

En, klopt het?

Het hebben van een auto is vooral voor jonge mensen minder vanzelfsprekend dan het was. In Nederland is het autobezit onder mensen tussen de 18 en 30 sinds 2012 behoorlijk afgenomen blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Vooral in de steden hebben jonge mensen minder vaak een auto.

In andere landen zijn soortgelijke trends. Het Britse ministerie van Verkeer maakte dit jaar bekend dat inmiddels nog maar 37 procent van de 17- tot 20-jarigen een rijbewijs heeft. In 1995 was dat nog 43 procent.

Vergelijkbare cijfers zijn er ook over de Verenigde Staten. In 1996 had 85 procent van de middelbare scholieren (high school students) een rijbewijs, in 2015 was dat nog maar 71 procent, volgens cijfers van de universiteit van Michigan.

Daarnaast proberen verschillende grote steden al een paar jaar een autoluwer centrum te krijgen. Mede om deze ontwikkelingen zijn er onderzoeksbureaus en onderzoekers die verwachten dat het hebben van een auto in de komende decennia sterk zal afnemen. Een van de meest enthousiaste is het onderzoek van de Amerikaanse denktank RethinkX. In 2030 zullen van de 247 miljoen personenauto’s in de VS er nog maar 44 miljoen over zijn, schreef RethinkX in een rapport uit 2017. Volgens de denktank zullen vooral zelfrijdende, elektrische deelvoertuigen de rol van transportmiddel overnemen. Dit rapport is nog vooral toekomstmuziek, zoals het zelf ook aangeeft in de disclaimer.

Want het huidige aantal auto’s neemt wereldwijd nog helemaal niet af – integendeel. Volgens het Amerikaanse onderzoeksbureau Ward’s is het aantal auto’s wereldwijd tussen 2010 en 2016 alleen maar toegenomen. Dat komt vooral door de groei in Azië, maar ook in Europa is er volgens Ward’s een matige groei. Het totaal aantal auto’s wordt geschat op 1,3 miljard.

Dat zie je ook in Duitsland, waar het aantal auto’s per 1.000 inwoners de laatste jaren stijgt. In 2010 waren er 527 auto’s per 1.000 inwoners, vorig jaar waren dat 687 auto’s. In totaal telt het land 46,5 miljoen personenauto’s. Ook in Nederland is het aantal auto’s sinds 1990 alleen maar toegenomen. Van 5,1 miljoen in 1990 (344 per 1.000 inwoners) naar 8,3 miljoen in 2018 (487 per 1.000 inwoners). In het afgelopen jaar nam het totale aantal nog met ruim 150.000 auto’s toe. In de grote steden blijft het autobezit de afgelopen jaren stabiel, blijkt uit cijfers van het CBS.

Conclusie

Jonge mensen hebben tegenwoordig minder vaak een auto, grote steden proberen het autogebruik te verminderen en sommige onderzoekers verwachten dat het autobezit de komende jaren sterk zal afnemen. Maar voorlopig neemt het aantal auto’s nog niet af. Zowel in Nederland en Duitsland als wereldwijd neemt het aantal auto’s toe, zowel in absolute als in relatieve zin. We beoordelen de bewering voorlopig nog als onwaar.

Ook een bewering zien langskomen die je gecheckt wilt zien? Mail nrccheckt@nrc.nl of tip via Twitter met de hashtag #nrccheckt

    • Diederik Huffels