DNA van Lonesome George ontrafeld

Beeld van de week Het genoom van de in 2012 overleden, honderdplusser en reuzenschildpad Lonesome George is gepubliceerd om inzicht te krijgen in genen die gerelateerd zijn aan een lang leven en aan ouderdomsziekten.

Foto Arturo de Frias

Dit is Lonesome George. Of beter: dit wás Lonesome George, want de mannelijke reuzenschildpad overleed in 2012. Hij leefde op het Galapagos-eiland Pinta en was het iconische laatste exemplaar van de soort Chelonoidis abingdonii.

In Nature publiceerde een internationaal team genetici deze week zijn genoom, én dat van de Seychellenreuzenschildpad Aldabrachelys gigantea, de enige nog levende reuzenschildpaddensoort in de Indische Oceaan. Deze soort heeft een levensverwachting van zo’n 120 jaar en ook Lonesome George was de 100 al gepasseerd. Door de beide genomen te bestuderen wilden de onderzoekers inzicht krijgen in genen die gerelateerd zijn aan een lang leven en aan ouderdomsziekten.

De genetici ontdekten dat de reuzenschildpadden onder meer duplicaties hebben van een gen dat beschermt tegen oxidatieve stress: celschade door zuurstof. Zulke stress draagt bij aan veroudering. Ook hebben reuzenschildpadden meer tumoronderdrukkende genen dan andere gewervelden.

Het genoomonderzoek bood ook nieuw inzicht in het uitsterven van Chelonoidis abingdonii. Altijd is gedacht dat de jacht de soort de das omdeed. Omdat reuzenschildpadden zich traag voortbewegen vormen ze een makkelijke prooi, en omdat ze zich traag voortplanten kunnen ze het verlies niet compenseren met jonge aanwas. Toch ging het met de soort van Lonesome George al slecht ver voor de komst van mensen, blijkt uit het onderzoek: al zeker 1 miljoen jaar nam het aantal schildpadden op Pinta af. Op het kleine eiland waren er te weinig potentiële partners.

    • Gemma Venhuizen