Opinie

    • Christiaan Weijts

Door Denk komt de VVD eindelijk eens op voor kunst en cultuur

De zijgevel van een flat in Kanaleneiland krijgt een verfje. Dat werd tijd. De meest kleurige buurt is deze prachtwijk niet. Maar volgende week opent onze koning een grote tentoonstelling over Caravaggio en zijn Utrechtse navolgers, de caravaggisten, in het Centraal Museum, dus wordt hier, aan de Spaaklaan, goed zichtbaar vanaf de doorgaande weg, een werk van Dirck van Baburen aangebracht, De Luitspeler (1622).

Het is mooi om de caravaggisten van nu bezig te zien. Op een hoogwerker, in de druilregen. Lang haar krult onder hun mutsen uit. Met een voorbeeldafbeelding in de hand zetten ze af en toe een pasje naar achteren. Kort overleg. Weer wat kwaststreken. Het duo werkt aan de detaillering van de stemknoppen.

Zo kalm en trefzeker als zij te werk gaan, zo klungelig was de besluitvorming hierover. Die leest als een exemplarische klucht. Twee weken terug kwam de Utrechtse fractie van Denk met raadsvragen over de voorgenomen schilderingen. Wist men wel dat die caravaggisten „bij uitstek bekend staan om hun christelijke, bijbelse thematiek?” Religieuze uitingen op openbare gebouwen, kan dat zomaar?

Het woord ‘islam’ viel niet, maar hangt hier overal in de lucht. Tweehonderd meter verderop staat een moskee. In lokale media vraagt Denk waarom die religieuze schilderingen wel mogen, terwijl de komst van een islamitische middelbare school wordt tegengehouden.

Voorspelbaar duw- en trekwerk. Maar dan reageert Utrecht Marketing. Nee, er is juist gekozen voor niet-religieuze taferelen, zoals muzikanten, en ook geen naakt. „We hebben niemand willen kwetsen en daar is rekening mee gehouden.”

Subiet springen PVV en VVD in de boksring. Zelfcensuur! Ze hebben gelijk, daar niet van. Die Van Baburen schilderde in hetzelfde jaar ook een juweel van een bordeelscène, De Koppelaarster. Eveneens een luitspeelster. Maar dan met een decolleté zo diep dat iedereen aanvoelt hoe beroerd dat harmonieert met de schotelantennes en de hoofddoeken hier.

Waar je overigens niemand over hoort is Van Baburens bijnaam. ‘Biervlieg.’ Omdat hij Caravaggio ook in levensstijl navolgde: zuipen, gokken, hoerenbezoek. Caravaggio maakte heiligen erotisch en verbond het vunzige met het verhevene. Dát is het kleurendynamiet van de caravaggisten. Laat je dat niet zien, dan vereng je die oude meesters tot sfeerdecoratie, zoals je die nu bij deze flats aantreft: vogeltjes, zonsondergangen.

We vermijden een vitaal stuk cultuur uit angst voor lange islamtenen. Dat is kwalijk. Even kwalijk als dat de VVD-fractie deze zomer – als enige – tégen meer zichtbaarheid van Utrechtse oude meesters op straat stemde.

Zo blijkt Denk toch nog ergens goed voor. Pas als daar gekerm opstijgt, komt de VVD eindelijk eens op voor kunst en cultuur.

Christiaan Weijts schrijft op deze plek iedere vrijdag een column.
    • Christiaan Weijts