Recensie

Een onheilspellend hotel zonder extra verdieping

Kinderboek Die geheimzinnigheden stapelen zich op, wanneer de verweesde Elizabeth voor de kerstvakantie moet afreizen naar Winterhuis Hotel. De Amerikaan Ben Guterson schreef een fijn decemberverhaal.

De omslag van Winterhuis Hotel van de Amerikaan Ben Guterson ziet er in meerdere opzichten veelbelovend uit. Chloe Bristols coverillustratie van een besneeuwd berglandschap, waarin het majestueuze hotel met grote ramen ligt, waarachter de hoofdrolspelers hun opwachting maken, ademt de sfeer van een klassiek kinderboekenavontuur. En dat is niet het enige wat bij de eerste aanblik opvalt. Niemand minder dan Imme Dros vertaalde dit debuut. En niemand minder dan Tonke Dragt prijst het aan. ‘Voor het eerst in lange tijd dat ik weer zo’n leuk boek heb gelezen’, staat er op de achterflap. ‘Echt anders – heel bijzonder en origineel.’

Woordladders

Dat een van Nederlands meest geliefde kinderboekenschrijvers dit over Winterhuis Hotel zegt, is goed invoelbaar. Het boek heeft het karakter van een intrigerend speurdersverhaal met een vleugje magie en lijkt daarin enigszins op Dragts eigen werk. Met dien verstande dat de raadsels die verhalen als De zevensprong en De torens van februari voortstuwen, de plot dragen en functioneel zijn, terwijl de te pas en onpas bedachte anagrammen en woordladders van Gutersons 11-jarige protagonist Elizabeth Somers niet altijd wat toevoegen. Dat iedere hoofdstuktitel een woordladder heeft, is leuk (complimenten voor Dros’ vertaalwerk), maar aanwijzingen die de raadselachtige verwikkelingen waarin Elizabeth verzeild raakt helpen duiden, bevatten ze niet echt.

Die geheimzinnigheden stapelen zich geloofwaardig op vanaf het moment dat de verweesde Elizabeth door toedoen van haar liefdeloze oom en tante voor de kerstvakantie moet afreizen naar Winterhuis Hotel. Eerst voert Guterson effectief een in het zwart uitgedost echtpaar op dat onheilspellend met een soort doodskist in dezelfde ‘ronkende rood-witte bus naar het Noorden’ zit als Elizabeth. Vervolgens laat hij haar samen met hotelgast en leeftijdsgenoot Freddy terloops ontdekken dat het oude hotel vanzelfsprekend (en dus wat voorspelbaar) een en al mysterie is. Niet het minst door de familiegeschiedenis van het achtenswaardige geslacht Falls dat Winterhuis al eeuwen bezit. Zo zou een van de vrouwelijke nazaten aan zwarte magie hebben gedaan waardoor er een vloek op het hotel rust. En bevat het afgebeelde boek op het portret van de stamvader inderdaad een geheime boodschap? Of is dit suggestie?

Intuïtie en magie

Guterson, die een prettige pretentieloze schrijfstijl hanteert, speelt aanvankelijk subtiel met dat wat echt lijkt en echt is. Elizabeth’ ontnuchterende opmerking dat er over een hotel zoals Winterhuis vast ‘wel meer sterke verhalen bestaan’, doet eventjes vermoeden dat zij en Freddy zich hebben laten meeslepen door hun verbeeldingskracht. Maar wanneer de leesgrage Elizabeth in een verboden bibliotheekvertrek een boek over het zogenaamde Vigenère-cijfer vindt, weet je dat je haar ‘Operatie Sherlock’ maar beter serieus kan nemen: Guterson suggereert hier tenslotte dat er in zijn verhaal daadwerkelijk een sleutelwoord is verstopt waarmee de boodschap van de stamvader kan worden ontcijferd en de vloek opgeheven. Maar zo vernuftig blijkt Winterhuis Hotel dus helaas niet in elkaar te steken: de uiteindelijke ontknoping vindt plaats dankzij een wat ongeloofwaardige combinatie van Elizabeth’ intuïtie en magische hocus-pocus.

Op een gegeven moment zegt de hotelbibliothecaresse Leona tegen Elizabeth dat Winterhuis volgens haar ‘een van die plaatsen is die er niet alleen voor het amusement zijn, maar die de wereld een beetje beter maken’. Mensen, zegt ze, ‘nemen er iets van mee als ze hier zijn geweest, zoals na het bezoek aan een schitterende tentoonstelling’. Voor Winterhuis het boek gaat dit echter niet op. Elizabeth is een heerlijk personage, eigenzinnig en ondernemend zoals Roald Dahls Matilda. En de door Guterson goed gedoseerde spanning en sfeervol beschreven winterse taferelen maken van Winterhuis Hotel zeker een fijn decemberverhaal. Maar meer dan aangenaam vermaak brengt het niet. Hoe aantrekkelijk de cover ook oogt.

    • Mirjam Noorduijn