Opinie

    • Jorg Leijten

Werkelijkheid haalt groene plannen kabinet in

De Haagse Stemming Vandaag presenteren wetenschappers hun evaluatie van de kabinetsformatie 2017. Schrijf je in om deze politieke nieuwsbrief per mail te ontvangen.

Het ‘groenste kabinet ooit’ wil wel wat doen aan de CO2-uitstoot, maar de klimaatambities lijken steeds moeilijker haalbaar. Cora van Nieuwenhuizen toont zich eveneens ambitieus. En CDA en CU stemmen in met een renteverhoging waar ze eigenlijk tegen zijn.

KLI-MATIG: Hoewel de Hoge Raad zich nog moet uitspreken over de Urgenda-zaak, werd gisteren duidelijk dat de schatkist flink zal worden aangesproken. De CO2-uitstoot zal namelijk veel hoger uitvallen dan eerder aangenomen, waarschuwden drie onderzoeksbureaus. Waar de uitstoot van broeikasgassen in 2020 met 25 procent verminderd moet zijn ten opzichte van 1990, zal die afname slechts uitkomen op 15 procent. Dat zou de Nederlandse staat 420 miljoen euro aan compensatie kosten. Met die wetenschap lijkt Mark Ruttes pleidooi op de klimaattop voor het bijstellen van de wereldwijde verlagingsdoelstelling nogal ambitieus. Zeker nu blijkt dat er nog nooit zoveel CO2 werd uitgestoten als dit jaar. Ondertussen lijkt een Nederlands klimaatakkoord ook nog eens ver weg.

HORIZONPLANNEN: Ook verkeersminister Cora van Nieuwenhuizen heeft ambitieuze plannen. Zo streeft ze ernaar het aantal verkeersslachtoffers naar nul te brengen (voor 2020 lag het streven nog op onder de 500, een aantal dat niet gehaald gaat worden). De VVD-minister wil onder meer extra trajectcontroles op wegen waar veel slachtoffers vallen. Ook komen er zwaardere straffen voor rijden onder invloed en gaan de voor automobilisten geldende promillages ook voor snor- en bromfietsers gelden. Bredere fietspaden en een eerder aangekondigd app-verbod voor fietsers moeten onder die groep het aantal slachtoffers terugdringen. “Ik weet ook wel dat je nooit helemaal op nul kunt eindigen, maar ik vond het gewoon raar dat als streefgetal een aantal doden werd opgeschreven”, aldus de minister.

SPOORLOG: Over het spoor bestaan dan weer heel andere zorgen. De commissie Infrastructuur praat vandaag met D66-staatssecretaris Stientje van Veldhoven over de omstreden inlijving van ProRail. Het gaat onder meer om het gebrek aan draagvlak voor de maatregel bij de spoorpartijen, niet in de laatste plaats bij ProRail zelf. Toch wil het kabinet het plan doorvoeren omdat het is afgesproken in het regeerakkoord. Het zorgt meteen voor discussie over de kerntaak van de NS. Wat gaat er gebeuren met de stations als de eigendomsverhoudingen veranderen en moet de NS meer winkels gaan afstoten? Ook op de agenda: de spoorlog tussen België, Nederland en Duitsland. Officieel moet er vanaf komende zondag een Arriva-trein rijden tussen Aken, Maastricht en Luik, maar België ligt dwars.

REGEERAKKOORDDWANG: Ook afgesproken in het regeerakkoord: de verhoging van de rente op studieleningen. Vanaf 2020 moet die gebaseerd worden op het tien-jaarspercentage in plaats van het huidige vijf-jaarspercentage. De gemiddelde maandelijkse aflossing stijgt daardoor van 70 naar 82 euro. Een meerderheid van de partijen in de Tweede Kamer wil die stijging eigenlijk niet. De achterban van het CDA stemde onlangs tegen de renteverhoging, terwijl CU-voorman Gert-Jan Segers pleitte voor afschaffing van het leenstelsel. Zij voelen zich echter gebonden aan het regeerakkoord en stemmen daarom in met verhoging. “Wil het echte CDA opstaan”, vroeg PvdA-Kamerlid Gijs van Dijk gisteren bij het onderwijsoverleg CDA’er Harry van der Molen diende hem en het eveneens kritische GroenLinks van standaardrepliek: wie stemden ook alweer vóór invoering van het leenstelsel?

ONGRONDWETTELIJK: Het Britse parlement stemt volgende week over het Brexit-verdag. Of premier Theresa May het verdrag door het Lagerhuis krijgt, is nog maar de vraag. Minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok bereidt zich intussen ook voor op een ‘no-deal’-Brexit en kondigde onlangs een noodwet aan die het kabinet in dat scenario vergaande bevoegdheden geeft. Tot onvrede van de oppositie. Ook experts veegden gisteren in de Kamer de vloer aan met deze wet. Zij spraken onder meer over een “inbreuk” op de Grondwet en “een enorme machtiging” die “zijn gelijke niet kent in Europa”. Zij zien meer in inzet van bestaande wetgeving.

QUOTE VAN DE DAG

“Een paar bombastische beschuldigingen en de buit is binnen: welkom in het poeha-parlement.”

Politiek columnist Tom-Jan Meeus over debatteren in de Tweede Kamer. Agenderen is belangrijker geworden dan het debat zelf.

    • Jorg Leijten