Video’s en stemapps voor massacolleges

Colleges Collegezalen voor eerstejaars in universiteiten zitten bomvol. Dat betekent veel meer werk voor de docenten. Maar de studenten maakt het minder uit.

De aula van de Erasmus Universiteit. Voor docenten zijn massacolleges zwaar, omdat ze veel vragen krijgen. Foto Ronald van den Heerik/Hollandse Hoogte

Wat is vol? Vijfhonderd eerstejaars rechtenstudenten in de aula van de Erasmus Universiteit in Rotterdam? Student Meik Deegens stoort zich er niet aan. Hij bladert door zijn wetboek naar de Gemeentewet. De universitair hoofddocent strafrecht Jolande uit Beijerse heeft het wetsartikel op het scherm staan. Eenderde van de studenten heeft laptops, waarop wetsartikelen kunnen worden opgezocht. Weinig studenten maken aantekeningen, want de powerpoint op het scherm staat ook op de laptop. Ze luisteren alleen.

Vol is betrekkelijk. Uit tevredenheidscijfers in studentenenquêtes en een rondgang langs volle colleges blijkt dat voor studenten massaal onderwijs minder zwaar is dan voor docenten, die meer vragen moeten beantwoorden en toetsen moeten nakijken. Naast de hoorcolleges zijn er vaak kleinschalige werkgroepen. Wel moeten tijdelijke werkkrachten, 40 procent van het wetenschappelijk personeel, de gaten vullen.

De massa’s groeien aan de universiteit. In tegenstelling tot de hogescholen blijven de universiteiten, dankzij de toestroom uit het buitenland, groeien, 5 procent dit studiejaar en sinds 2000 met 68 procent.

In september startten in Amsterdam 1.800 eerstejaars met colleges economie en business in theater Carré en het Concertgebouw, waarbij ze via een app op hun telefoon antwoord konden geven op vragen. Er waren veel hulpmiddelen om grote massa’s toehoorders te boeien. Met videobeelden, filmpjes, powerpoint en docenten die geleerd hebben om, net als in de TED Talk-fimpjes, frontaal op een podium te staan.

In Rotterdam kon Jolande uit Beijerse op grond van een eigen experiment van een week vertellen hoe een justitiële enkelband echt voelt. Voor een groep van 450 deeltijdstudenten rechten zijn er aanvullende online colleges met illustraties die ze direct op hun laptop kunnen volgen.

De Erasmus Universiteit heeft met ruim duizend eerstejaars verreweg de grootste rechtenfaculteit van het land. Volgens de Keuzegids Universiteiten leidde dat vorig jaar tot problemen met onderwijsruimte. Op de campus moest toen een groot onderwijsgebouw worden gesloten wegens ondeugdelijke vloeren, zodat voor studenten een ander heenkomen moest worden gezocht. Studenten klaagden over weinig contacturen (zes tot twaalf per week) en er was minder doorstroming naar het tweede jaar.

„De massaliteit komt het onderwijs niet ten goede”, concludeerde de Keuzegids over de opleidingen rechten, bedrijfskunde en economie van de Erasmus Universiteit. Dat gold ook voor management en economie aan de Universiteit van Amsterdam.

Lees hier een interview met de bestuursvoorzitter van de Erasmus Universiteit Kristel Baele ‘Samen studeren vinden onze studenten prettig’

Volgens de enquête waren de rechtenstudenten van de Erasmus Universiteit wel content met de groepsgrootte, omdat ze buiten de hoorcolleges worden opgedeeld in vaste werkgroepen van gemiddeld tien tot twaalf studenten met tutoren. De studenten in Groningen en Wageningen zijn ondanks de groei tevredener dan de Rotterdamse. „De planning en organisatie verlopen daar soepel en er vallen weinig eerstejaars uit”, aldus de gids.

Omdat Groningen dit jaar als enige faculteit psychologie geen numerus fixus had, maakte het aantal eerstejaars daar dit jaar een sprong van 465 naar 700. In de gangen is veel Duits te horen. 70 procent van de studenten komt uit Duitsland. Bij Engelstalige colleges statistiek zitten de studenten soms op de trappen van een groot auditorium in de medische faculteit.

Op een vrijdagmiddag eind november zijn er tussen de honderden studenten nog zitplaatsen open. Nikki Heijnen, studente psychologie, vindt het college met bewegende grafieken op een scherm over het statistische onderwerp ‘power’ goed te volgen: „Je kunt vanaf elke plek in de zaal het scherm en de spreker goed zien. Alleen aan het einde van het college wordt het rumoeriger.”

Smartphonekijkers

Sommige studenten volgen de dia’s van universitair hoofddocent Don van Ravenzwaaij op de laptop. Afgezien van de smartphonekijkers zijn de meeste studenten geconcentreerd omdat voor het eerste examen slechts eenderde was geslaagd. Van Ravenzwaaij wijt dat slechte resultaat aan het ontbreken van een numerus fixus in Groningen, voor het eerst. „Die komt er volgend jaar wel”, zegt hij.

Ook Groningen heeft de honderden studenten verdeeld in werkgroepen van zo’n 12 tot 15, afwisselend geleid door docenten of tweedejaars studenten. „Het is een vaste groep. Je leert elkaar ook echt kennen. Als je in aanmerking neemt hoeveel er hier studeren, is het goed georganiseerd”, zegt de Duitse student Elias Zimmermann. „Ik vind de colleges echt goed”, zegt de Noor Tort Helliesen.

Examenresultaten bepalen het beeld dat studenten van een opleiding hebben. Wie zijn eerste jaar in een keer haalt, is eerder tevreden dan een student die na een jaar het bindend advies krijgt te vertrekken. De Duitse psychologiestudent Cedric Meyer heeft waardering voor de Groningse manier van toetsen: „Er zijn meer examens en toetsen dan in Duitsland, maar ze zijn ook gemakkelijker.”

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.

    • Maarten Huygen