Onderzoek naar rol overheid bij illegale adopties uit buitenland

Eerder werd aangenomen dat de overheid steeds zorgvuldig had gehandeld, maar nieuwe informatie werpt daar “ander licht” op, schrijft minister Dekker in een brief aan de Tweede Kamer.

Minister Sander Dekker (VVD). Foto Jerry Lampen/ANP

Een onafhankelijke commissie gaat onderzoek doen naar de rol van Nederlandse ambtenaren bij illegale adopties uit het buitenland in het verleden. Dat kondigt minister Sander Dekker (Rechtsbescherming, VVD) donderdag aan in een brief aan de Tweede Kamer.

Eerder werd aangenomen dat de Nederlandse overheid “steeds zorgvuldig heeft gehandeld” bij deze illegale adopties, schrijft minister Dekker. Maar nieuwe informatie “werpt daar echter ander licht op”.

De zaak draait om Nederlandse echtparen die in de jaren zeventig en tachtig naar Brazilië afreisden en een baby mee terugnamen. De kinderen werden in Brazilië geregistreerd als eigen kind, en met de Braziliaanse papieren werden de kinderen vervolgens aangemeld bij de Burgerlijke Stand in Nederland. Begin jaren tachtig heeft de politie onderzoek gedaan naar deze “illegale adopties”, aldus Dekker in de brief. In 42 gevallen werd strafbaar handelen geconstateerd. Die zaken werden later geseponeerd.

Overheidsfunctionarissen

Volgens de minister zijn er aanwijzingen opgedoken dat Nederlandse overheidsfunctionarissen destijds betrokken waren bij de illegale adopties. Ook schrijft hij dat de overheid toentertijd mogelijk een verzoek heeft gedaan om deze betrokkenheid “buiten het politieonderzoek te houden”.

“Ik neem deze informatie zeer serieus. Deze signalen over mogelijke actieve betrokkenheid van Nederlandse overheidsfunctionarissen mogen niet genegeerd worden. Betrokkenen, zoals geadopteerden en belangenorganisaties, hebben er recht op dat dit grondig wordt uitgezocht”, aldus Dekker.

De commissie moet gaan vaststellen wat er precies is gebeurd en welke rol de Nederlandse overheid speelde - de minister geeft hierover geen details in zijn brief. Als er inderdaad overheidsfunctionarissen betrokken waren bij illegale adopties, schrijft hij, dan moet worden vastgesteld of dit incidenteel gebeurde, of structureel plaatsvond.

De nieuwe informatie kwam aan het licht door een Wob-verzoek van iemand die zelf illegaal is geadopteerd.

Strafbaar handelen

Volgens Nederlandse statistieken zijn tussen 1971 en 2000 iets minder dan 1.300 Braziliaanse kinderen naar Nederland gekomen. Het onderzoek zal zich naast Brazilië richten op adopties uit Bangladesh, Sri Lanka, Colombia en Indonesië, in de periode van 1967 tot 1998. Daarnaar is ook onderzoek, omdat er signalen zijn dat ook daar sprake is van misstanden.

De commissie start komend voorjaar. Het onderzoek zal minstens twaalf maanden in beslag nemen.

Lees ook: De schaduwzijde van adoptie. Wat gaat er allemaal mis bij internationale adoptie?
    • Simone Peek