Canada arresteert topvrouw Huawei op verzoek van VS

‘Iran-sancties’

Chinees tech-bedrijf wordt verdacht van schenden van VS-sancties tegen Iran. China verwijt VS afgunst.

Meng Wanzhou in 2014 Foto Maxim Shipenkov/EPA

Meng Wanzhou, financieel directeur van telecomgigant Huawei en dochter van de oprichter, is zaterdag op verzoek van de VS aangehouden in Vancouver. Waarschijnlijk gebeurde dit op verdenking van overtredingen van het Amerikaanse handelsembargo tegen Iran. De VS onderzoeken al zeker twee jaar of Huawei Amerikaanse producten naar Iran verscheept.

Volgens het Canadese ministerie van Justitie hebben de VS om de uitlevering van Meng gevraagd, en is het de bedoeling haar vrijdag in New York voor de rechter te brengen. Dan wordt gekeken of zij op borgtocht vrijkomt.

Met haar arrestatie nemen de spanningen tussen de VS en China toe. Die waren al hoog door de handelsoorlog, maar daarin was juist op dezelfde zaterdag als de arrestatie in Vancouver bij de G20-top in Buenos Aires een wapenstilstand bereikt.

De presidenten Xi en Trump kwamen overeen de komende 90 dagen te praten over de conflicten die aan de handelsoorlog ten grondslag liggen. Die gesprekken komen nu onder extra druk te staan en worden door China waarschijnlijk gezien als een teken van slechte wil van de Amerikanen.

Het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken heeft Canada om Mengs „onmiddellijke vrijlating” gevraagd. De Chinese ambassade verklaarde dat „de Canadese politie, op het verzoek van de VS, een Chinese burger heeft gearresteerd die de wet van de VS of Canada niet heeft overtreden”.

Het Volksdagblad, de krant van de Communistische Partij, meldt dat de Chinese ambassade er bij Canada op heeft aangedrongen Meng meteen vrij te laten, en bij de VS om verzoeken tot uitlevering te laten vallen. Een woordvoerder van Huawei verklaarde dat „het bedrijf heel weinig informatie kreeg over de aanklacht en zich niet bewust is van enige overtredingen door mevrouw Meng”.

China zal de arrestatie opvatten als de zoveelste onterechte of overtrokken aantijging dat Chinese tech-bedrijven zich niet aan Amerikaanse wetten houden. In de ogen van veel Chinezen nemen de VS maatregelen tegen bedrijven als Huawei omdat ze er niet tegen kunnen dat Huawei het zo goed doet, en dat China op veel gebieden de VS gaan overvleugelen.

Huawei is wereldwijd een van de grootste leveranciers van telecom-infrastructuur, en de op één na grootste producent van mobiele telefoons. Het bedrijf werd in 1987 opgericht door Ren Zhengfei. Hij werkte voor die tijd als technicus bij het Chinese leger. Mede daardoor is altijd de verdenking blijven bestaan dat Huawei banden heeft met het Chinese leger en met de Chinese veiligheidsdiensten.

De VS hebben al stappen ondernomen de actieradius van Huawei in de VS te beperken. Zij riepen andere landen op om hetzelfde te doen. Eén van de grote angsten is dat Huawei mondiaal een dominante positie krijgt bij het aanleggen van 5G-netwerken.

5G wordt tien tot twintig keer sneller dan het huidige mobiele internet. Dat heeft als voordeel dat je veel meer apparaten tegelijk met het internet kunt verbinden. Risico is dat China via 5G toegang krijgt tot veel meer gevoelige informatie uit landen waar Chinese bedrijven actief zijn. Zo zou Huawei toegang kunnen krijgen tot zelfrijdende auto’s.

    • Garrie van Pinxteren