Canada arresteert op verzoek VS financiële topvrouw Huawei

De Chinese Meng Wanzhou wordt verdacht van het schenden van Amerikaanse sancties tegen Iran. Haar arrestatie zet de verhoudingen tussen China en de VS verder onder druk.

Meng Wanzhou tijdens een investeringsbijeenkomst in Moskou in 2014. Foto: Maxim Shipenkov/EPA

Meng Wanzhou, financieel directeur van de Chinese telecomgigant Huawei en dochter van de oprichter van het bedrijf, is zaterdag op verzoek van de Verenigde Staten aangehouden in Vancouver. Dat heeft een woordvoerder van het Canadese ministerie van Justitie verklaard. Waarschijnlijk is zij aangehouden op verdenking van overtredingen van het Amerikaanse handelsembargo tegen Iran. Volgens persbureau Reuters onderzoeken de VS al zeker twee jaar of Huawei Amerikaanse producten naar Iran verscheept.

Met de arrestatie van Meng Wanzhou nemen de spanningen tussen de VS en China opnieuw toe. Die waren al hoog door de handelsoorlog tussen beide landen, maar daarin was juist op dezelfde zaterdag dat Meng werd gearresteerd een wapenstilstand bereikt.

De Chinese president Xi Jinping en zijn Amerikaanse ambtgenoot Donald Trump kwamen toen overeen om de komende negentig dagen te gaan onderhandelen over een mogelijke oplossing voor de conflicten die aan de handelsoorlog ten grondslag liggen. Die onderhandelingen komen met de arrestatie van Meng onder extra druk te staan en zullen door China waarschijnlijk worden gezien als een teken van slechte wil van de Amerikanen.

Lees ook: Trump en Xi leggen wapens voorlopig neer in handelsconflict

De Chinese ambassade in Canada heeft protest aangetekend tegen het gedrag van Canada en de VS. ,,De Canadese politie, op het verzoek van de Verenigde Staten, heeft een Chinese burger gearresteerd die de wet van de VS of Canada niet heeft overtreden”, zo meldt een korte verklaring op de website van de ambassade.

De website van het Volksdagblad, de krant van de Communistische Partij van China, meldt donderdag verder dat de Chinese ambassade in Canada er bij Canada op heeft aangedrongen om Meng Wanzhou onmiddellijk vrij te laten, en bij de VS om verzoeken tot uitlevering te laten vallen.

Een woordvoerder van Huawei heeft verklaard dat ,,het bedrijf heel weinig informatie heeft gekregen over de aanklacht en zich niet bewust is van enige overtredingen door mevrouw Meng.”

China zal de arrestatie zeker opvatten als de zoveelste onterechte of overtrokken aantijging dat Chinese tech-bedrijven zich niet aan Amerikaanse wetten houden. In de ogen van veel Chinezen neemt Amerika maatregelen tegen bedrijven als Huawei omdat de VS er niet tegen kunnen dat Huawei het zo goed doet, en dat China op veel gebieden bezig is de VS te overvleugelen.

Angst voor de 5G-netwerken van Huawei

Huawei is wereldwijd een van de grootste leveranciers van telecom-infrastructuur, en de op één na grootste producent van mobiele telefoons. Het bedrijf werd in 1987 opgericht door Ren Zhengfei. Ren werkte voor die tijd als technicus bij het Chinese leger. Mede daardoor is altijd de verdenking blijven bestaan dat Huawei banden heeft met het Chinese leger en met de Chinese veiligheidsdiensten.

Lees ook: ‘Potentieel onveilig’ Huawei kon bij Facebook-gegevens

De VS hebben inmiddels stappen ondernomen om de actieradius van Huawei in de VS te beperken. Zij riepen andere landen op om hetzelfde te doen. Eén van de grote angsten is dat Huawei wereldwijd een dominante positie krijgt bij het aanleggen van nieuwe 5G-netwerken.

5G wordt tien tot twintig keer sneller dan het huidige mobiele internet. Dat heeft als voordeel dat je veel meer apparaten tegelijk met het internet kunt verbinden, iets dat helpt bij het scheppen van een zogenaamd “internet of things”. Risico is wel dat China via 5G ook toegang krijgt tot veel meer gevoelige informatie uit de landen waar Huawei of andere Chinese bedrijven actief zijn. Zo zou Huawei toegang kunnen krijgen tot bijvoorbeeld zelfrijdende auto’s en tot de medische gegevens die mensen via armbandjes invoeren op het mobiele netwerk.

Australië heeft Huawei daarom toegang tot het 5G-netwerk ontzegd, Nieuw-Zeeland verbood vorige week een van zijn belangrijkste telecomproviders om met Huawei samen te werken. Groot-Brittannië gaat zelfs al geïnstalleerde Huawei-apparatuur van zijn netwerken verwijderen. Ook het Nederlandse kabinet kijkt op het moment kritisch naar de activiteiten van Huawei op het gebied van 5G in Nederland en komt volgend jaar waarschijnlijk met een nieuw strategisch standpunt.

ZTE, de kleinere Chinese concurrent van Huawei, kwam eerder dit jaar in de VS in de problemen omdat het bedrijf illegaal apparatuur vanuit de VS had geëxporteerd naar Noord-Korea en Iran. Dat bracht het bedrijf toen aan de rand van een faillissement.

Volgens de woordvoerder van het Canadese ministerie van Justitie hebben de VS om de uitlevering van Meng gevraagd, en is het de bedoeling om haar vrijdag in New York voor de rechter te brengen. Dan wordt gekeken of zij wel of niet op borgtocht vrij komt.

    • Garrie van Pinxteren