Oproer in Frankrijk

Macron zwicht voor gele hesjes en stelt zelfs vermogensbelasting ter discussie

Het was een van zijn belangrijkste verkiezingsbeloftes: Emmanuel Macron zou anders dan zijn voorgangers nooit zwichten voor verzet van de straat. Onder druk van het steeds explosievere protest van ‘gele hesjes’ tegen brandstofaccijnzen en belastingen, heeft de Franse president dinsdag toch belangrijke concessies gedaan om uit de impasse te komen.

En daar lijkt het na de lauwe reacties van woordvoerders van gele hesjes niet bij te blijven. Zelfs de door Macron afgeschafte vermogensbelasting staat weer ter discussie, zei regeringswoordvoerder Benjamin Griveaux woensdagochtend.

„Geen belasting is het waard de eenheid van het land in gevaar te brengen”, zei premier Édouard Philippe. De voor januari aangekondigde verhoging van de ecoheffing op brandstof is voor zes maanden „opgeschort”, zei Philippe. De tarieven voor elektriciteit en gas gaan gedurende de winter niet omhoog en de tweejaarlijkse technische controle voor auto’s wordt niet duurder zolang de regering de komende maanden op lokaal niveau alle betrokken partijen consulteert.

„Deze maatregelen moeten kalmte en sereniteit in het land terugbrengen”, aldus Philippe. Maar het is „te weinig en te laat”, reageerden vertegenwoordigers van de gele hesjes maandag. Ze spraken over „snippers” en „pinda’s” die ze toegeworpen zouden krijgen en vragen om „concrete” beleidswijzigingen. Wat dat precies is, verschilt per woordvoerder. De beweging die begonnen is met één duidelijk actiepunt (verlaging van brandstofprijs), is door het uitblijven van een dialoog met de regering steeds verder uitgewaaierd en daardoor onmogelijk te apaiseren.

Trucker Éric Drouet, een grondlegger van de beweging, eiste op BFMTV herinvoering van de vermogensbelasting en verhoging van het minimumloon. Dat is nu 1.498 euro bruto en in januari komt daar 3 procent bij. Woordvoerder Laetitia Dewalle uit de Val d’Oise suggereerde bij wijze van concrete maatregel belastingheffing van internetgiganten als Google en Amazon, iets waarvoor Macron zich in de EU al maanden sterk maakt. Vele anderen nemen alleen genoegen met het aftreden van de president. De meerderheid wil zaterdag opnieuw demonstreren.

De president zelf houdt zich nog steeds op de vlakte terwijl zijn premier de kastanjes uit het vuur haalt. Macron bezocht dinsdag wel de door ‘gele hesjes’ zaterdag in brand gezette prefectuur in de zuidoostelijke stad Le Puy-en-Velay. Als politiek gebaar kan de president als de onrust aanhoudt de als rigide bekend staande Philippe vervangen. Oppositiepolitici wijzen erop dat het moratorium mogelijk electorale motieven heeft: mei 2019 zijn de Europese verkiezingen waarvan voor het slagen van Macrons presidentschap veel afhangt. „Een moratorium is slechts uitstel”, twitterde Marine Le Pen. Haar Rassemblement National kan volgens peilingen in mei de grootste worden. De concessies, waarmee Macron volgens de milieubeweging „zijn strijd voor de planeet opgeeft”, kosten 2 miljard euro. Macron slaagde er afgelopen jaar in voor het eerst in tien jaar het Franse begrotingstekort onder de EU-norm van 3 procent te brengen. Om dat ook in 2019 te halen moet elders fors gesneden worden, zei Philippe. Het tekort loopt volgens economen in 2019 op tot 2,8 procent.

    • Peter Vermaas