Tikje leedvermaak om chaos in Parijs

Ondertussen in....Turkije en de Arabische wereld

Turkije gaf een negatief reisadvies voor Frankrijk af en aanhangers van Assad in Syrië maakte zich vrolijk over de ‘Franse Lente’.

Betoger in geel hesje in Marseille. Foto Claude Paris/AP

„Een organische, leiderloze protestbeweging zonder duidelijke ideologie is opgestaan in Frankrijk. Ik zat er sinds 2011 op te wachten. Laat me u de Franse Lente uitleggen.”

Zo reageert de Libanese satiricus Karl Sharro op de gewelddadige protesten van de gele hesjes in Frankrijk. „Allereerst, waarom de kleur geel?”, gaat hij verder. „In de traditionele Franse cultuur vertegenwoordigt de kleur geel de Mediterrane regio’s van Frankrijk, die zich altijd onderdrukt hebben gevoeld door Parijs. Deze protesten komen voort uit eeuwenoude, regionale grieven.”

Met zijn satirische analyse op Twitter houdt Sharro het Westen een spiegel voor. En dan vooral de westerse journalisten en analisten die in 2011 een kant-en-klare uitleg hadden voor de spontane protesten die zich toen vanuit Tunesië verspreidden naar de rest van Noord-Afrika en het Midden-Oosten. Hoe duiden zij nu het volksoproer in Frankrijk, terwijl de gele hesjes ook in omringende landen zoals Nederland opduiken?

Er klinkt ook enig leedvermaak door in sommige reacties uit het Midden-Oosten: nu is het eens chaos bij jullie in het Westen. Aanhangers van de Syrische president Assad verspreidden op sociale media bijvoorbeeld een fotocollage: links de brandende barricades in Parijs, rechts een ordentelijke file in Damascus.

Op sociale media in Turkije en de Arabische wereld worden de protesten al grappend de ‘Franse Lente’ genoemd. Maar waar Sharro het ironisch bedoelt, zijn sommigen bloedserieus. Zo schrijft Beril Dedeoglu, columniste van de regeringsgezinde Turkse krant Daily Sabah: „De opstanden van de Arabische Lente waren ook georganiseerd via sociale media. In Tunesië, Egypte en Libië gingen mensen ook de straat op vanwege economische grieven, maar de demonstraties mondden uit in geweld.”

Ze erkent wel dat de situatie in Tunesië, Egypte, Libië moeilijk te vergelijken is met die in Frankrijk. „Het laatste land is een democratie, terwijl de Noord-Afrikaanse landen autocratieën waren. De overeenkomst is de woede die wordt geuit door gefrustreerde, gewone mensen.”

De Turkse president Erdogan greep de Franse protesten aan om het Westen te beschuldigen van hyprocrisie. Hij kan nog altijd moeilijk verkroppen dat westerse landen kritiek hadden op de wijze waarop de Turkse politie in 2013 een einde maakte aan de protesten op het Gezi-plein. Erdogan noemde de demonstranten destijds „terroristen”, een term die hij nu ook gebruikt voor de Franse betogers.

Lees ook over de Gele hesjes: ‘Gele hesjes’ verwerpen concessie van Frans kabinet als ‘pinda’s’

„Waarom hebben degenen die live verslag deden van de Gezi-protesten nu geen oog voor Parijs?”, zei Erdogan vorige week in een toespraak. „Waarom zijn de internationale media zo stil? Omdat ze hen [de Fransen] geen slechte reputatie willen bezorgen. Maar of jullie nou willen of niet, de wereld volgt het toch wel.” Dat alle internationale media ruim aandacht besteden aan de gele hesjes negeerde Erdogan voor het gemak.

De Turkse president riep de Franse autoriteiten op geen disproportioneel geweld te gebruiken. Het leek bedoeld als een koekje van eigen deeg. Zijn aanhangers deelden de laatste dagen massaal videobeelden van het gewelddadige optreden van de Franse politie. De ondertoon van de meeste posts: ‘jullie politie doet hetzelfde als die van ons’. Dat sentiment leek ook mee te spelen bij het negatieve reisadvies dat Ankara uitvaardigde na het geweld van afgelopen weekend.

„Experts waarschuwen al voor een ‘domino-effect’, waarbij de protesten zich vanuit Frankrijk verspreiden naar buurlanden", schrijft Sharro in zijn satirische analyse. „Het is niet duidelijk hoe wij in het Oosten hierop moeten reageren, naast de oproep aan de Franse autoriteiten om het demonstratierecht te beschermen.”

    • Toon Beemsterboer