Ook bruggen blijken geverfd te zijn met ziekmakend chroom-6

Chroom-6 Ook bij bruggen is ziekmakende verf gebruikt, zoals in Nijmegen. Provincies gaan nu onderzoeken waar nog meer.

Onderhoud aan de Waalbrug in Nijmegen. Meer veiligheidsmaatregelen zijn nodig nu blijkt dat er chroom-6 in de verf zit. Foto Flip Franssen

Bruggen die beschilderd zijn met de schadelijke stof chroom-6: het lijkt het volgende hoofdstuk in het chroomdossier. Onlangs maakte Rijkswaterstaat bekend dat de Waalbrug in Nijmegen beschilderd is met chroom-6 – een oude verflaag uit 1992 bevat de kankerverwekkende verf. Eerder bleek datzelfde ook bij bruggen in Zeeland en Noord-Holland.

Bij de Waalbrug in Nijmegen werd groot onderhoud uitgesteld nadat in mei zware metalen in de stalen constructie van de busbaan werden aangetroffen. „Uit de historische gegevens was niet goed te achterhalen hoe vaak en met welke verf er is gewerkt”, vertelt een woordvoerder van Rijkswaterstaat, beheerder van de brug. Uit daaropvolgend onderzoek blijkt nu dat verf op de hele brug chroom-6 bevat.

De manier van omgaan met de verf is vergelijkbaar met asbest: zolang je het niet aanraakt, is het onschadelijk. Bij het wegschuren of wegstralen van oude verflagen, bijvoorbeeld tijdens een onderhoudsbeurt, komt chroom-6 vrij. Herhaaldelijke blootstelling daaraan kan tot kanker leiden en anti-immuunziektes veroorzaken.

Al jaren is er ophef over chroom-6-houdende verf. Sinds 1994 is de verf verboden voor consumenten. Sinds medio 2017 geldt een algeheel verbod, al zijn er uitzonderingen, zoals in de vliegtuigindustrie, waar nog geen goed alternatief bestaat om aluminium toestellen tegen corrosie te beschermen.

Lees meer over de zoektocht naar een alternatief voor chroom-6

Om de werkzaamheden op de Waalbrug zo goed mogelijk te laten verlopen, heeft Rijkswaterstaat samen met de gemeente Nijmegen – dat het wegdek beheert – extra veiligheidsmaatregelen getroffen. Zo zullen tijdens de renovatie twee van de vier rijbanen gesloten zijn. Over andere maatregelen zijn Rijkswaterstaat en de aannemer nog in gesprek. Rijkswaterstaat beheert meerdere bruggen in Nederland, maar heeft geen exact overzicht waar en wanneer chroom-6 is gebruikt.

Ook andere provincies onderzoeken of chroom-6 op hun bruggen en sluizen is gebruikt. In februari bleek dat op een stalen constructie van een brug in de gemeente Schagen (Noord-Holland) chroom-6 zat. Ook op diverse Zeeuwse bruggen zit de verf, werd in september duidelijk. De Zeeuwse gedeputeerde Harry van der Maas (mobiliteit, SGP) waarschuwde toen bij Omroep Zeeland dat die bruggen „de eerste van velen” zouden zijn. „Het is zeker geen Zeeuws probleem.”

Paars staafje

Nederland kent verschillende bedrijven die chroom-6-onderzoek uitvoeren. Zo kan het bedrijf SGS Search binnen vijf minuten vaststellen of een staalconstructie chroom-6 bevat of niet. Dat hoeft niet enkel op bruggen te zijn, maar ook bij bijvoorbeeld sluizen, verkeersborden en rotondes. Met een stanleymes wordt een krasje in de verflaag gemaakt, waarna er met een speciaal wattenstaafje overheen wordt gewreven. Als het staafje paars kleurt, bevat de verf chroom-6. De werklieden die dat klusje moeten opknappen, dragen beschermende kleding, mondkapjes en handschoenen.

Onduidelijk is of schilders die chroomlagen op Nederlandse bruggen, sluizen en andere staalconstructies hebben aangebracht, goed beschermd waren tegen de verf. Letselschadespecialist Yme Drost, die zo’n vierhonderd mensen bijstaat met klachten door chroom-6, kent geen gevallen van schilders met aan de stof te wijten klachten door het schilderen van een brugconstructie.

Afgebakende groep

Maar volgens Wim van Veelen van vakbond FNV Bondgenoten gaat het hier niet om een duidelijke, afgebakende groep, zoals bijvoorbeeld de werknemers bij Defensie, die ziek werden door onveilig gebruik van chroomverf. Provincies werken met verschillende aannemers, die op hun beurt weer schilders tewerkstellen. Daardoor is het lastig te bepalen of werknemers bijvoorbeeld kanker hebben gekregen door het schilderwerk.

Wanneer de werklieden de Nijmeegse Waalbrug gaan renoveren is nog onduidelijk. De aannemer moet eerst zo’n 140 werkplannen omschrijven. De oorspronkelijke afronding van de werkzaamheden, eind 2019, wordt niet gehaald. Vooralsnog blijft de chroomverf onaangeraakt rusten op de Waalbrug.

    • Fabian de Bont