EVP: vertrek universiteit ‘dieptepunt in de EU-historie’

Central European University

De liberale universiteit van George Soros is weggepest uit Hongarije. Verbreekt de EVP in Brussel de banden met premier Viktor Orbán?

Premier Viktor Orbán Foto EPA

Het volgens de Central European University (CEU) „gedwongen” vertrek uit Boedapest heeft maandag geleid tot felle reacties in Brussel. „Dit is een dieptepunt in de EU-historie”, zegt vicepresident van de EVP en CDA-eurofractieleider Esther de Lange. „Alles waar we na de val van de Muur bij de hereniging van West- en Oost-Europa voor stonden, krijgt nu een knauw.”

Aanleiding voor de boze Brusselse reacties is het besluit van de Central European University, opgericht door de Hongaars-Amerikaanse miljardair en filantroop George Soros, zijn activiteiten van Boedapest grotendeels naar Wenen te verplaatsen. Dit maakte de CEU maandag bekend.

De Lange verwacht dat Orbáns positie volgende week donderdag, als de Duitse bondskanselier Angela Merkel en andere EVP-regeringsleiders voorafgaand aan de EU-kersttop samenkomen, tot felle discussie zal leiden. Het sluiten van een universiteit in een EU-land zou vooral voor Merkel de spreekwoordelijke druppel zijn.

„Orbán heeft de rode lijn overschreden”, zegt De Lange, maar: „Er ligt op Orbáns bureau een document waarmee het voortbestaan van de CEU kan worden gered. Tekent hij dat, dan ben ik tevreden.” Maar ze erkent dat de kans daarop klein is.

EVP-fractieleider Manfred Weber, namens die partij kandidaat-voorzitter van de Europese Commissie, twitterde: „Onacceptabel dat in de EU van vandaag een universiteit gedwongen wordt te vertrekken.” De Duitser Weber, die bekend staat als een ‘trouwe soldaat’ van Merkel, spoort het Europees Hof aan haast te maken met een uitspraak over een in de EU bekritiseerde nieuwe Hongaarse onderwijswet die de CEU in problemen bracht. Bronnen binnen de EVP-top hopen dat het Hof „die gewraakte onderwijswet naar de prullenmand verwijst”.

De Engelstalige universiteit werd in 1991 opgericht en moedigt pluralisme, kritische discussie en democratie in ex-communistische staten aan. Orbán voert juist een meer nationalistische en anti-liberale politiek.

Orbán stelde de CEU strengere eisen, die alle zouden zijn ingewilligd. Toch weigert hij een contract te sluiten, waardoor de CEU vanaf volgend jaar geen nieuwe studenten meer kan aannemen. Zo wordt de universiteit niet verboden, maar gedwongen te verhuizen. Rector Ignatieff: „Dit is zonder precedent. Een Amerikaanse instelling wordt uit een land gedreven dat een NAVO-bondgenoot is. Een Europese instelling wordt uit een lidstaat van de EU geknikkerd.”

    • Casper van der Veen