Opinie

    • Maxim Februari

De minister moet mij niet in bed komen instoppen

Eerlijkheid werkt tegen je. Nee, dat zeg ik zelf niet. Ik lees het bij een wetenschapper in NRC. Hij spoort ouders aan hun kinderen te laten vaccineren en kan zich daarbij niet kwetsbaar opstellen, zegt hij. „Als ik toegeef dat het HPV-vaccin maar in tachtig procent van de gevallen aanslaat, zeggen zij: zie je wel, hij kan niet honderd procent zekerheid geven. Mijn eerlijkheid werkt dan tegen me.” Dus is hij oneerlijk en belooft hij honderd procent.

Die honderdprocentbelofte zie je vaker. Niet alleen bij Trump. Wetenschappers, bestuurders, publicisten: ze beloven honderd procent veiligheid, honderd procent voorspelbaarheid, honderd procent eigen gelijk. Ze moeten wel. Want wat als de pers erachter komt! Wat als de burger merkt dat je tragedie niet kunt uitsluiten, dat er nuances en twijfels zijn? Helaas leidt dat honderd procent gelijk vervolgens tot honderd procent polarisatie. Want zodra je gaat liegen, worden anderen vanzelf boos.

De honderdprocentkwestie speelt ook rond intimidatie. Van alle gevallen waarin iemand zich geïntimideerd en beledigd voelt, is dat gevoel in tachtig procent terecht en in twintig procent aanstellerij. Veel mensen willen die onzekere twintig procent wel eens aan de orde stellen, maar dat kan niet, zeggen ze. Stel je voor dat de pers erachter komt! Zijn ze in één klap hun reputatie kwijt. Nou goed, laat ik het dan doen. Als de pers erachter komt, klets ik me er wel weer uit.

Eerst maar eens die tachtig procent. Dan hebben we het over de onversneden racistische teksten die rondgaan door het land. Het ontegenzeggelijke antisemitisme en de homofobie. De bedreigingen die worden geuit tegenover Seada Nourhussen en Clarice Gargard. Wat Asha ten Broeke te horen krijgt vanwege haar gewicht. Dan hebben we het over Özcan Akyol en Ebru Umar die vanuit de Nederlandse en Turkse gemeenschap van diverse kanten worden bedreigd.

Onze minister-president parkeert dit soort kwaad graag bij voetbal-hooligans, maar hij zou eens via de sociale media moeten meelezen met krantenlezend Nederland. Er is geen twijfel over mogelijk dat veel uitlatingen daar strafbaar beledigend zijn en aanzetten tot haat: ze overschrijden de grenzen die de strafwet stelt. Zou die wet worden gehandhaafd, zou opsporing van dit soort misdaad prioriteit hebben, dan zaten heel wat rechtse én linkse lezers van de kwaliteitskranten in de gevangenis.

Dit strafbare beledigen en bedreigen is schadelijk voor de maatschappij. En het doet er niet toe welke opvattingen de doelwitten ervan hebben. Het is schadelijk dat parlementariërs worden bedreigd. Het is schadelijk dat deelnemers aan het openbare gesprek worden geïntimideerd. Niet alleen schadelijk voor parlementariërs en scribenten zelf: ook voor ieder ander. Zulke intimidatie schaadt het recht van alle burgers op vrije uitwisseling van ideeën.

Dat brengt me bij de twintig procent. De gevallen waarin mensen ten onrechte over intimidatie beginnen. Voetbalcommentator Johan Derksen schijnt homo’s te hebben benadeeld. Zo erg dat de minister van Emancipatie met hem wil gaan praten. Heeft hij homo’s beledigd? Bedreigd? Nee, hij heeft gezegd dat ze eerder uit de kast moeten komen. Oké, hij onderschat het probleem. Nou weet ik toevallig dat Derksens collega Renate van der Gijp is geboren als man: misschien kan zij hem bijpraten over diverse vormen van coming-out. Maar de minister?

Onlangs raakte ik verzeild in een gesprek over de vraag of de vlag van de lhbt-gemeenschap in de week van de Pride op politiegebouwen moet hangen. Ik vind van niet. Als deel van die gemeenschap wil ik mijn vlag niet op overheidsgebouwen als de vlaggen van anderen er ook niet af en toe hangen. Het zou suggereren dat de politie harder loopt voor mij dan voor anderen. En hopelijk is dat niet zo: ik wil dat de politie voor iedereen even hard loopt.

Het heeft iets met grondrechten te maken. De ander heeft evenveel rechten als jij. Niet minder en niet meer. Je hebt allemaal het recht op vrijheid van meningsuiting. Het recht om te demonstreren. Het recht op overheidsbescherming tegen geweld. Je hebt niet het recht op een voetbalcommentator die begrip heeft voor je levensverhaal. Je hebt niet het recht op een minister die jou ’s avonds exclusief komt instoppen in bed. Het zou veiliger voor ons allemaal zijn als de minister dat ook niet zou suggereren.

Tachtig, zeventig, zestig procent is reële bedreiging van elkaars rechten. Twintig, dertig, veertig procent is goede sier maken met getut. Ik stel die afwijking van de honderd procent maar eens aan de orde in de hoop dat de pers er niet achter komt. Of, erger nog, krantenlezend Nederland. Want dat is echt gevaarlijk volk.

Maxim Februari is jurist en schrijver, www.maximfebruari.nl.
    • Maxim Februari