Nieuwe tegenslag voor uitbreiding Lelystad Airport

De Europese Commissie blokkeert een Nederlandse maatregel die nodig is om luchtvaartmaatschappijen van Schiphol naar Lelystad te laten verhuizen.

Bezoekers van een open dag vorige maand in de nieuwe terminal van Lelystad Airport. Foto Jeroen Jumelet/ANP

De Europese Commissie blokkeert de voorbereidingen voor de uitbreiding van Lelystad Airport. De Commissie heeft juridische bezwaren tegen een Nederlandse maatregel, de zogenoemde verkeersverdelingsregel (VVR), die nodig is om luchtvaartmaatschappijen van Schiphol naar Lelystad te laten verhuizen. Zonder deze Algemene maatregel van bestuur is opening van Lelystad Airport onzeker.

Omdat de maatregel in de huidige vorm niet zal worden goedgekeurd, heeft minister Cora van Nieuwenhuizen (Infrastructuur en Waterstaat, VVD) haar voorstel ingetrokken, meldde zij dinsdagmiddag aan de Tweede Kamer. De minister probeert de maatregel dusdanig aan te passen dat de Commissie alsnog instemt. Het voorstel voor de maatregel was al een keer aangepast.

Het intrekken van het VVR-voorstel is opnieuw een flinke tegenslag voor Lelystad Airport. Na twee keer eerder uitstel is de opening nu gepland voor 2020. Volgens een woordvoerder van de minister blijft die openingsdatum staan. Het is de bedoeling dat het vliegveld, nu alleen geschikt voor kleine luchtvaart, vakantievluchten overneemt van Schiphol. Daar ontstaat dan weer ruimte voor zakelijke en intercontinentale vluchten, waardoor de rol van Schiphol als mondiaal knooppunt behouden blijft.

Uitbreiding omstreden

De uitbreiding van Lelystad Airport is omstreden, met name vanwege de geluidshinder door lage vliegroutes die de eerste jaren nodig zijn om onder het Schiphol-verkeer te blijven. Het is onzeker of maatschappijen zich door lage tarieven zullen laten verleiden om te verhuizen.

In juli werd al duidelijk dat Nederland maatschappijen niet kan dwingen om vanaf Lelystad te gaan vliegen. Dwang is in strijd met het Europese mededingingsrecht, waarbij alle maatschappijen gelijk moeten behandeld.

Inwoners van Flevoland mochten vorige maand komen kijken in de nieuwe terminal van Lelystad Airport. Lees ook onze reportage over die dag.

De verkeersverdelingsregel werd aangepast: alleen maatschappijen die ruimte achterlaten op Schiphol zijn welkom in de polder. Er mogen geen nieuwe vakantievluchten bijkomen van budgetmaatschappijen als Ryanair en WizzAir, die nu actief zijn op Eindhoven Airport. Zo wil het kabinet garanderen dat er op Lelystad Airport geen ‘autonome groei’ plaatsvindt.

Gevoelige kwestie

Voorwaarde voor de VVR is dat Schiphol en Lelystad als één luchthaven worden geaccepteerd, met goede onderlinge verbindingen. In haar Kamerbrief meldt Van Nieuwenhuizen niet wat de bezwaren van de Europese Commissie precies zijn. Haar woordvoerder wil dat niet toelichten: “Terwijl de gesprekken gaande zijn, gaan we niet op de inhoud in.”

Politiek ligt de kwestie gevoelig: voor coalitiepartijen D66 en ChristenUnie is de mogelijkheid om vluchten van Schiphol naar Lelystad te verhuizen een voorwaarde voor opening van het vliegveld. Zonder VVR vervalt hun steun voor Lelystad Airport. D66-Kamerlid Jan Paternotte: „Voorop staat dat Lelystad bedoeld is als overloopluchthaven, en niet voor autonome groei. We willen van de minister weten hoe ze dit wil oplossen.”

Voor de linkse oppositiepartijen en de diverse actiegroepen tegen Lelystad Airport is de afwijzing van de maatregel de bevestiging van hun bezwaren. Suzanne Kröger van GroenLinks: “De plannen voor het vakantievliegveld staan op losse schroeven, want dit was een harde randvoorwaarde van de coalitie.”

Wijziging (4 december 2018): In een eerdere versie stond een andere slotalinea. Deze is geschrapt.

    • Mark Duursma