Opinie

    • Tom-Jan Meeus

Anti-Rutte-reclame,betaald door Poetin

We weten het: Facebook vragen naar de eigen betrouwbaarheid is zoiets als Ratelband vragen naar zijn leeftijd. Het bedrijf en zijn oprichter hebben nu zo vaak het vertrouwen geschonden dat je zou denken: elke overheid, van Sappemeer tot São Paulo, denkt wel honderd keer na voordat ze de feiten van Facebook accepteert.

Zo niet de rijksoverheid.

Brandpunt+ had laatst een overtuigend verhaal over het gemak waarmee je via Facebook Nederlandse verkiezingen kunt manipuleren. Verslaggever Eric van den Berg wist met een nepaccount voor 2.500 euro advertenties te kopen waarmee je op Facebook een half miljoen VVD-kiezers onzin kunt voorhouden: de stembussen in ‘jouw gemeente’ zijn wegens technisch ongemak gesloten. Hetzelfde lukte hem met verzinsels over partijleiders uit de coalitie. Twee jaar nadat Russen de Amerikaanse verkiezingen via – onder meer – Facebook saboteerden, kan elke kwaadwillende hetzelfde doen met Nederlandse verkiezingen. Voor een habbekrats kan Poetin op Facebook laster over Rutte laten verspreiden.

Wie verrast is, heeft slecht opgelet. Dit is het bedrijf van Mark Zuckerberg, die in zijn eerste Facebook-jaren gebruikers dumb fucks noemde omdat ze hun persoonsgegevens weggaven. Dit is het bedrijf dat een pr- firma inhuurde tegen George Soros. Dit is het bedrijf dat na de verkiezingen van 2016 een war room tegen nepnieuws begon, waarna vorige week uit een Bloomberg-stuk bleek dat die war room laatst stilletjes is ontbonden.

De PvdA-Kamerleden Asscher en Kuiken stelden vragen over het onderzoek van Brandpunt+, en minister Ollongren schreef dat haar ministerie in contact staat met Facebook. Bij het bedrijf zijn „valse of misleidende advertenties verboden”, aldus de minister. Facebook volgt een „evaluatieproces” voordat advertenties worden geplaatst. Keurig.

Bij dat Brandpunt+-item bleek er alleen niets van – en Facebook kondigde zelf ‘intern onderzoek’ aan. Maar wat blijkt intussen? In de Verenigde Staten poseerde VICE tijdens de midterms als een senator – Facebook accepteerde het. Daarna maakte VICE nepaccounts aan voor alle honderd senatoren – Facebook accepteerde ze allemaal.

Verwijzend naar dit stuk hebben de PvdA’ers kritische vervolgvragen gesteld. Begrijpelijk. Elke keer blijkt dat Facebook vooral suggereert dat het nepfeiten bestrijdt. En het zal geen complot zijn dat de rijksoverheid zijn informatie bij het bedrijf blijft ophalen – maar naïef is het wel. Want uiteindelijk gaat dit om de integriteit van onze verkiezingen – en voor die integriteit is Facebook een gevaar, geen medestander.

Tom-Jan Meeus (t.meeus@nrc.nl; @tomjanmeeus) schrijft op deze plek een wisselcolumn met Lotfi El Hamidi.

Correctie (4 december): In een eerdere versie van dit stuk stond dat VICE ‘nepaccountants’ aanmaakte. Dit moest ‘nepaccounts’ zijn.

    • Tom-Jan Meeus