Oekraïense zeelieden in staat van beschuldiging gesteld door Russen

De Oekraïners bevonden zich aan boord van drie marineschepen in de Straat van Kertsj toen de Russen de schepen eind november enterden.

Een Oekraïens schip in de haven van Marioepol, aan de Zee van Azov. Foto Gleb Garanich/AFP

De Russische justitie heeft de 24 gevangengenomen Oekraïense zeelieden aangeklaagd vanwege ‘onrechtmatige grensoverschrijding’, zo meldt het Russische staatspersbureau TASS. De Oekraïners bevonden zich aan boord van marineschepen in de Straat van Kertsj, de doorgang naar de Zee van Azov, toen de Russen de schepen eind november beschoten en enterden. Rusland beschouwt de toegang tot de Zee van Azov als eigen grondgebied.

Lees ook: Europa zoekt naar antwoord op ‘Azov’

Het persbureau baseert zich op de Russische advocaat van de bemanning, Nikolaj Polozov. Hij zou tegen het Russische persbureau Sputnik hebben gezegd dat hun mogelijk zes jaar cel boven het hoofd hangt. Polozov zou de bemanning niet meer hebben gezien sinds de zeelieden van de Krim naar Moskou werden overgebracht. Daar zitten ze de komende twee maanden vermoedelijk in voorarrest omdat Rusland zegt verder onderzoek te willen doen. De spanningen tussen Rusland en Oekraïne liepen door de arrestaties hoog op en onder meer Frankrijk en Duitsland probeerden op hoog niveau te bemiddelen.

Vrees voor invasie

Maandag riep de Oekraïense president Petro Porosjenko reservisten op voor training. Ook mogen Russische mannen tussen de 16 en de 60 jaar het land de komende maand niet in. Porosjenko neemt die maatregelen omdat hij naar eigen zeggen niet wil dat Rusland Oekraïne “destabiliseert”. Het Kremlin noemde die uitspraak een “absurde” poging om de spanningen verder aan te wakkeren.

Porosjenko zegt een Russische invasie te vrezen en wil dat Rusland opheldering geeft over de zeelieden. Dit weekend bracht hij al naar buiten dat Rusland een groot aantal militairen zou hebben samengebracht langs de grens met Oekraïne, en bovendien het scheepsverkeer van en naar de Oekraïense havens aan de Zee van Azov blokkeert. Volgens het Kremlin zijn de Oekraïnse beschuldigingen ongegrond. Kort nadat de zeelieden werden gearresteerd, maakte Rusland wel bekend de inzet van luchtafweersystemen op de Krim uit te gaan breiden.

Lees ook: Ook Nederlandse rederijen dupe van pesterijen in Zee van Azov

Diplomatieke druk

Eerder al drong de Duitse bondskanselier Angela Merkel bij president Poetin aan op vrijlating van de bemanning. De Franse president Emmanuel Macron deed hetzelfde, maar de Russische leider verwees naar de rechter. EU-president Donald Tusk schaarde zich eerder al aan de kant van Oekraïne en riep Rusland op om “af te zien van verdere provocaties”.

Merkel wil dat de Zee van Azov vrij toegankelijk blijft voor internationaal scheepsverkeer, en wees op een verdrag uit 2003 tussen Rusland en Oekraïne waarin staat dat de twee landen de zee delen. De Zee van Azov is een binnenzee die wordt begrensd door Rusland, Oekraïne en het schiereiland de Krim, dat in 2014 werd geannexeerd door Rusland. NAVO-chef Jens Stoltenberg zei maandag dat Rusland de Oekraïense opvarenden moet vrijlaten en dat er voor Rusland geen reden is voor dergelijk geweldvertoon.

    • Maartje Geels