Opinie

    • Carolien Roelants

Ja! De Saoedische kroonprins kan zich alles veroorloven!

Voor de Saoedische kroonprins diende de G20 als uitroepteken achter zijn overwinning op zijn critici, constateert

Gebiedscommissie 2A in Washington wil dat het deel van New Hampshire Avenue waaraan de Saoedische ambassade ligt de Jamal Khashoggi Way gaat heten. Volgens commissievoorzitter William Kennedy Smith (inderdaad, neef van JFK) is het eerbetoon aan de door zijn regime vermoorde Saoedische journalist bedoeld om het belang van de vrijheid van meningsuiting te onderstrepen. Sta ik helemaal achter natuurlijk. Of de Saoedische ambassadeur straks inderdaad ‘Jamal Khashoggi Way’ op zijn visitekaartjes moet laten drukken, is nog lang niet zeker. Naamsverandering moet worden goedgekeurd door de gemeenteraad, waarna het Congres er nog naar moet kijken, en Smith realiseert zich dat „de Saoediërs een hoop vrienden en fondsen hebben”.

Ja, met behulp van vrienden en geld had de Saoedische kroonprins al eerder zijn aanblijven als koning in spe (inclusief het voortduren van de oorlog in Jemen) veiliggesteld, hoe verantwoordelijk hij ook is voor de moord op Khashoggi (en de oorlog in Jemen). Het voorstel tot die naamsverandering in Washington is niet meer dan een prikactie. U heeft de foto’s gezien vanuit de G20 in Argentinië die voor Mohammed bin Salman diende als uitroepteken achter zijn overwinning op zijn critici. Europese vrienden van de vrijheid van meningsuiting en andere mensenrechten op de top benaderden hem koeltjes. Maar wat zou dat? Nieuwe orders doen straks alles weer vergeten.

Ik vind, met grote tegenzin: hij heeft wel lef. Hij had de storm ook thuis kunnen uitzitten; op de vorige G20 had Saoedi-Arabië zijn minister van Financiën afgevaardigd. Maar hoe dan ook is hij een overlever. Zijn rivalen in de koninklijke familie heeft hij vorig jaar al uitgeschakeld – u herinnert zich vast nog wel de opsluiting van honderden prinsen, zakenlieden en ministers in het Ritz-Carlton in Riad onder het mom van de strijd tegen corruptie. Bovendien weigert trouwe bondgenoot Trump te geloven dat hij Khashoggi heeft laten vermoorden. Amerika’s belangen gaan altijd voor, en dat zijn in dit geval goedkope olie en de strijd tegen Iran. „It’s a mean and nasty world out there”, zoals Trump tien dagen geleden twitterde. Zeg dat wel.

Hoeveel heeft het oppoetsen van MbS’ blazoen de Saoedische schatkist gekost? Aan zijn bezoek aan de G20 ging een triomftocht door de Arabische wereld vooraf waar hij in ruil voor publieke steunbetuigingen de nodige miljoenen uitdeelde. Tunesië is een aardig voorbeeld, het enige Arabische land waar boze betogers de straat op gingen (maar buiten het zicht van de kroonprins). President Essebsi mag een half miljard dollar lenen tegen een lage rente. Saoedi-Arabië zal bovendien ongeveer 140 miljoen dollar in enkele projecten investeren.

Het lijkt mij ook niet toevallig dat Saoedi-Arabië vorige week na langdurige onderhandelingen akkoord ging een Amerikaans luchtverdedigingsysteem ter waarde van 15 miljard dollar te kopen. En dan is er de goedkope olie, rond de 50 dollar per vat nu: „ik belde hen”, zei Trump vorige week tegen de Washington Post, „en zij lieten de olie stromen”. Maar olie-analisten vragen zich af hoelang dat gaat duren. Saoedi-Arabië kan zich deze olieprijs niet permitteren.

Ik schreef hier half oktober dat het Westen zware verantwoordelijkheid droeg voor de moord op Khashoggi omdat het MbS’ schendingen van de mensenrechten met de mantel der liefde had bedekt. Zijn de facto eerherstel betekent dat de kroonprins zich – behalve goedkope olie – inderdaad alles kan veroorloven.

Carolien Roelants is Midden-Oostenexpert en scheidt op deze plaats elke week de feiten van de hypes.
    • Carolien Roelants