Narinder Batra, zakenman met passie, maar soms te bruut

Narinder Dhruv Batra Narinder Batra gaf het Indiase hockey weer aanzien. Sinds 2016 is hij voorzitter van hockeyfederatie FIH. Hij is een rijke zakenman en bikkelharde bestuurder.

FIH-voorzitter Narinder Batra (links) overhandigt de wereldbeker aan Carlien Dirkse van den Heuvel (inmiddels gestopt), na het winnen van het WK dit jaar. Foto Daniel Leal-Olivas/ AFP

Aan een stoffige snelweg net buiten de Indiase hoofdstad New Delhi staat een showroom vol Hyundais. Daarboven: het kantoor van de machtigste man in de hockeywereld. Hij heeft meerdere werkplekken, zegt Narinder Dhruv Batra vanachter een mahoniehouten bureau bezaaid met dossiers. Maar dit stukje niemandsland is zijn favoriet. „Hier kan ik ten minste ongestoord doorwerken.”

Een dag heeft namelijk maar zoveel uren en de 61-jarige Batra heeft niet alleen een familie-imperium – dat loopt van Hyundais en benzinestations tot een ziekenhuis – om te leiden. Sinds 2016 staat hij aan het hoofd van de internationale hockeybond FIH, waarmee hij de eerste voorzitter uit Azië is in een tot dan toe door Europa gedomineerd bastion. Vorig jaar kwam daar het voorzitterschap van het Indiaas Olympisch Comité bij.

Dat gaat prima samen, zegt hij zelf. Zeker nu de Aziatische Spelen voorbij zijn, kan hij zich volledig concentreren op het wereldkampioenschap hockey voor mannen dat afgelopen woensdag van start ging. In zíjn India nog wel.

Lees ook het interview met bondscoach Max Caldas

Patriot en zakenman

Narinder Batra is een patriot, een rijke zakenman en een bikkelharde bestuurder. De man die hockey in India de afgelopen jaren vrijwel eigenhandig uit het slop trok en dat kunstje nu tot ver daarbuiten wil herhalen.

Maar op de burelen van Lausanne, het thuis van de FIH, is niet iedereen te spreken over de nieuwe baas, die achter de schermen nog altijd aan alle touwtjes in de Indiase hockeywereld trekt. Met Batra’s geld en connecties kwam namelijk ook zijn temperament. Dat leidde al meermaals tot uitbarstingen in de bestuurskamer, en ook op sociale media – waar hij tegenwoordig uit zelfbescherming alleen nog foto’s op plaatst.

Dat laatste is een zeldzaam compromis voor Batra, wiens weg naar de bestuurlijke hockeytop gepaard ging met publieke confrontaties. Met zijn voorgangers, met coaches. Hij is gepassioneerd, zegt-ie. En eerlijk. „Sommigen vinden mij te bruut, te ruw. Dat is hun probleem.” Hij heeft een doel voor ogen en is niet van plan iemand te sparen die in zijn weg staat.

Straatwijsheid

Batra groeide op in Jammu en Kashmir, de Noord-Indiase deelstaat waar zijn ouders eind jaren veertig naartoe vluchtten vanuit wat nu Pakistan is. Daar herbouwde zijn vader, een zakenman, vanaf nul een succesvol familiebedrijf. Twee broers, twee zussen, Batra precies in het midden. Alle drie de jongens speelden hockey, maar alleen hij haalde het hoogste landelijke niveau. Wat niet lukte op school, maakte hij goed op het veld, zegt Batra. En in het familiebedrijf. „In de zakenwereld heb je uiteindelijk meer aan straatwijsheid dan aan geometrie. Wat telt is dat niemand je voor lief neemt of voor schut zet.”

Een wijsheid waarnaar Batra is gaan leven. Ook rond het hockeyveld, waar hij, nadat hij was gestopt als speler, als manager en bestuurder in zijn deelstaat actief bleef. Maar Batra’s ambitieniveau lag hoger. De eerste die dat voelde was de toenmalige voorzitter van de Indiase Hockey Federatie (IHF), een notoir autoritaire man met de bijnaam ‘Supercop’, onder wie het ooit glorieuze Indiase hockey een dieptepunt had bereikt.

Teleurstellingen

Elfde op het wereldkampioenschap in Duitsland in 2006, een gemiste kwalificatie voor de Olympische Spelen van Beijing in 2008. Na iedere nieuwe teleurstelling liep de sms-inbox van lokale journalisten vol met tirades van Batra over het wanbeleid van de voorzitter. Toen die ook nog eens verwikkeld raakte in een omkoopschandaal dat leidde tot een schorsing van de hockeyfederatie door het Indiaas Olympisch Comité, greep Batra zijn kans.

Rond gezicht, traditionele kurta, sandalen in plaats van nette schoenen. Charmant zolang het onderwerp hem bevalt. Meedogenloos als dingen niet gaan zoals hij wil. Batra is een man om veel van te vinden. Maar over één ding is iedereen het eens: dat de Indiase hockeyploeg de weg terugvond naar de top – zij het nog niet daar waar Batra ze het liefst heeft – is zijn verdienste. Het is de manier waarop hij dat voor elkaar kreeg, waar mensen hun vraagtekens bij zetten.

Oprichter van Hockey India

Een Indiase sportjournalist omschrijft het zo: „Batra is als iemand die een bruiloft binnenvalt en de boel overneemt, tot aan de rol van de bruidegom toe.”

Want Batra nám de boel over. Hij richtte Hockey India op, dat na slepende rechtszaken de IHF verving, en begon met behulp van zijn zakelijke en politieke contacten sponsoren en uitzendcontracten binnen te harken. Voor Hockey India, maar ook voor de FIH. In ruil werd India de organisator van het ene na het andere internationale toernooi, iets wat tot dan toe een zeldzaamheid was.

Niet alleen herstelde Batra zo het imago van India als hockeynatie, het hielp hem ook zijn plek op te eisen waar hij wilde zijn: in Lausanne, het centrum van de macht.

Hockey India League

Zijn grootste verdienste, vindt de sportbestuurder voor wie zilver geen medaille is, is de door hem in het leven geroepen Hockey India League. Een, in de eerste jaren, lucratieve tegenhanger van de Europese competities die een boost gaf aan het zelfvertrouwen van de Indiase spelers: die trainden, sliepen en aten plots samen met hun sterkste rivalen uit landen als Nederland, Duitsland en Australië – de bijbehorende beloning à 100.000 dollar voor een maand spelen nog daargelaten.

Sowieso zorgde Batra goed voor ‘zijn’ spelers, vrijwel allemaal jongens uit de armste lagen van de Indiase samenleving. Betere hotels, mooiere tenues. Een voormalig teamcaptain vertelt hoe Batra hem regelmatig belde om te vragen of hij nog iets nodig had. Een laptop. Hulp bij problemen in mijn familie. „Hij wilde dat we ons konden focussen op onze training.”

Maar voor slechte prestaties had hij geen geduld. Voor tegenspraak evenmin. Dat merkten ook de topcoaches die Batra onder meer vanuit Nederland naar India haalde en soms al na enkele maanden weer werden weggestuurd. Vooral zijn clash met Paul van Ass, die de hockeyvoorzitter in 2015 voor het oog van draaiende camera’s van het veld stuurde tijdens de Hockey World League in België, werd breed uitgemeten in de media.

Terugblikkend noemt Van Ass het „een botsing van culturen”. „Als westerling moet je je aanpassen”, zegt de voormalig bondscoach. „Tegelijkertijd heb ik laten zien dat ik weet hoe ik een team naar de Olympische Spelen moet brengen. Respecteer dan ook mijn proces. Maar hij wil als leider geen kwetsbaarheid tonen.”

Geen beslissing zonder Batra

Een uitzondering is Elena Norman, sinds 2011 de ceo van Hockey India. De Australische is een van de weinigen naar wie Batra luistert, zeggen de mensen om hem heen. Toch is het een publiek geheim dat geen beslissing wordt genomen zonder zijn goedkeuring, óók nu hij als internationale voorzitter officieel niets met Hockey India te maken heeft. Journalisten worden nog steeds door hem ge-sms’t, de spelers ook – iets wat Batra stellig ontkent.

„Mensen zeggen wat ze willen zeggen”, is zijn gepikeerde reactie. Hij volgt hockey in India gepassioneerd, meer niet. „Dat kan ook als voorzitter geen kwaad.”

Inmiddels is de ‘buitenstaander’, zoals Batra zich in 2016 tegenover de leden van de hockeybond presenteerde, op de helft van zijn termijn bij de FIH. Hij won de verkiezingen dankzij de steun van Aziatische en Afrikaanse landen, die het net als de Indiër tijd vonden voor een bestuurder van een ander continent aan het roer. Niet geheel verrassend zijn het dan ook hoofdzakelijk Europese leden waarmee Batra in Lausanne botst.

„Vier, vijf landen” hebben er moeite mee hem als voorzitter te accepteren, zegt hijzelf. „Als ik mijn eigen hand zou afhakken, zouden zij nog zeggen dat ik daar een zelfzuchtig motief voor heb.” Dat hebben ze niet openlijk uitgesproken, nee. „Maar ik ben niet van gisteren. Ik weet hoe ik tussen de regels moet doorlezen.” Meer wil de voorzitter er niet over kwijt. Behalve dan dit: „Ik ben wie ik ben en ik ga dat voor niemand veranderen.”

Verantwoording Behalve met Narinder Dhruv Batra zelf is voor dit profiel gesproken met zes mensen die nauw met hem samenwerken of hebben samengewerkt; als coach, speler, bestuurder of journalist. Een interview met ceo Elena Norman van Hockey India werd meermaals verschoven en uiteindelijk afgezegd „vanwege de hectiek rondom het WK voor mannen”.
    • Eva Oude Elferink