Opinie

    • Wilfried de Jong

Alles van woorden is waardeloos

Met mijn auto scheurde ik over de brug bij Deventer. De uiterwaarden aan de IJssel stonden droog op deze warmste winterdag ooit gemeten. ‘Langs de Lijn’ stookte het vuurtje op. „Over een kwartiertje begint het in Rotterdam. Komt de spanning terug in de eredivisie?”

Ik kneep mijn ogen dicht bij een oranje licht en parkeerde vlak naast de schouwburg. Om half drie begon Feyenoord-PSV en om vier uur moest ik als De Nar op in de voorstelling King Lear.

Dat werd een lekkere mix van theater en voetbal.

Binnen holde ik meteen door naar kleedkamer 11 en installeerde mijn laptop. Inloggen. Beeld. Net op tijd voor de aftrap. De Kuip stond al in vuur en vlam; Van Bronckhorst had zich gladgeschoren en zijn PSV-collega Van Bommel droeg een baard waarmee je zonder problemen ‘barista’ kunt worden in een koffiezaak met hippe filterkoffie.

Al in het begin zag ik een typisch Zoet-momentje. Vlakbij de paal graaide de PSV-keeper een bal van de doellijn.

Na twintig minuten moest ik naar het podium voor een soundcheck. In de nog lege grote zaal zaten vier technici uit Deventer op een rijtje. Een van hen, Christiaan, keek via zijn mobieltje naar de wedstrijd. Hij zou me waarschuwen als er iets bijzonders was.

Op het toneel oefende ik in de rol van De Nar de oorlogsgeluiden die ik aan het einde van King Lear in een microfoon moest nabootsen. Lage ploffen van inslagen, mortiervuur, afweergeschut. Net toen ik luchtalarm deed, riep Christiaan.

„1-0.”

Ik holde naar beneden en zag de herhaling van het doelpunt. De eredivisie werd nieuw leven ingeblazen bij deze stand, zo was duidelijk. Meerdere acteurs meldden zich bij mijn laptop.

Valt de opwinding van een voetbalwedstrijd te combineren met een serieus optreden? Ja hoor. Door de verhoogde concentratie en adrenaline op het toneel kan het brein van een acteur moeiteloos zijn tekst zeggen en timen, beelden van een voorbije week oproepen, en ja, ook even aan een eredivisiewedstrijd denken.

In 2015 was ik bij Jaap van Zweden in de dirigentenkamer van De Doelen. Vijf minuten voordat hij op moest voor de Vijfde van Dmitri Sjostakovitsj stond hij voor de tv in vol ornaat zijn Ajax aan te moedigen in een Europese wedstrijd tegen Fenerbahçe.

Het laatste halfuur van de wedstrijd kon ik niet live zien. De Nar moest uren op om tevergeefs zijn koning te behoeden voor de dood.

Pas na het slotapplaus kon ik weer naar mijn laptop en zag in de herhaling hoe een supporter een tweede bal op het veld had gegooid. Raar, onsportief. Het bleef 2-1. PSV-trainer Van Bommel was na afloop geïrriteerd. „We hebben Feyenoord in de wedstrijd geholpen door te langzaam te spelen.”

Zo zijn de praatjes van een verliezer.

De Nar reed in het donker de brug van Deventer over en dacht aan een van zijn laatste zinnen in King Lear: „Alles van woorden is waardeloos.”

Wilfried de Jong is schrijver en programmamaker.

    • Wilfried de Jong