Dood van Bush sr. wordt al snel een stok om de huidige president te slaan

De dood van oud-president Bush sr. voedt in tijden van Trump de heimwee naar ‘fatsoen’ in de Amerikaanse politiek. „Een tijdperk dat voorgoed voorbij is.”

Een standbeeld van voormalig president George H.W. Bush bij de presidentiële bibliotheek in College Station, Texas. Foto: Daniel Kramer/ EPA

Decent, ofwel fatsoenlijk. Bij de dood van oud-president George Herbert Walker Bush heeft een groot aantal Amerikaanse commentatoren een ouderwets compliment afgestoft en in de etalage gezet. Het was de kernkwalificatie in verschillende necrologieën.

CNN-presentator Wolf Blitzer vatte er vrijdagnacht de kwaliteiten van de overledene mee samen: fatsoen. De voorzitter van het Hooggerechtshof, John Roberts, prees Bush als een „ten diepste fatsoenlijke man”. Oud-president Bill Clinton, die Bush versloeg in de verkiezingen van 1992, blikte in The Washington Post terug op de rivaal die een vriend zou worden. „Hij was een achtenswaardig, grootmoedig en fatsoenlijk man.”

In veel van die lofprijzingen klonk een contrast met de huidige president op de achtergrond. In zijn artikel bracht Clinton, 72 jaar en altijd politicus, de vergelijking naar de voorgrond: „Als we kijken naar de politiek in Amerika en de wereld van vandaag, dan zou je zomaar kunnen zuchten en zeggen dat George H.W. Bush hoort bij een tijdperk dat voorgoed voorbij is – waar onze rivalen niet onze vijanden waren, waar we open stonden voor andermans ideeën en van gedachten durfden te veranderen, waar feiten ertoe deden en toewijding aan de toekomst van onze kinderen leidde tot eerlijke compromissen en gezamenlijke vooruitgang. Ik weet wel wat hij zou zeggen: ‘Onzin. Het is je plicht dat Amerika terug te krijgen.’”

Lees ook de necrologie van George H.W. Bush: Wereldleider tegen wil en dank

Melania naar begrafenis

Zo is de dood van de ene president een stok geworden om de volgende mee te slaan. Niet alleen door Clinton werd het fatsoen van Bush sr. afgezet tegen de stijl van Donald Trump. Tv-zender NBC vergeleek de „nieuwe wereldorde” die Bush afkondigde na de ineenstorting van het communistisch blok in Oost-Europa, met de „no world order” die onder president Trump is ontstaan.

Trump zelf was in Argentinië bij de top van de G20, toen het nieuws van Bush’ overlijden kwam. Daar sprak hij van het „grote succes” dat hij op de top heeft behaald, maar uit respect voor de overledenen gelastte hij een persconferentie af.

Woensdag 5 december riep hij uit to dag van rouw voor de oud-president. En hij kondigde aan dat hij met zijn vrouw Melania aanwezig zal zijn bij de uitvaart van Bush. Op de begrafenis van diens vrouw Barbara, in april dit jaar, was alleen Melania Trump aanwezig. Over de afwezigheid van de president werd toen gespeculeerd. Feit is dat de oer-Republikeinse Bush-dynastie zich politiek nadrukkelijk heeft gedistantieerd van Donald Trump, die zoon Jeb Bush consequent belachelijk maakte („low energy”) tijdens de campagne van 2016. Bush sr. gaf publiekelijk toe dat hij op de Democraat Hillary Clinton had gestemd.

Duizend lichtpuntjes

Trump en zijn vrouw Melania lieten zaterdag een verklaring uitgaan waarin George Bush werd geprezen om zijn authenticiteit, zijn gevoel voor humor, zijn nederigheid, zijn gezonde verstand en zijn toewijding aan het land. Ook die verklaring werd aangegrepen voor een sneer. De nieuwssite Huffington Post herinnerde zich dat Trump kort geleden nog grappen had gemaakt over een gevleugeld woord van George Bush, die de goede werken van Amerikanen als ,,duizenden lichtpuntjes” in het land zag. Trump zei tijdens een verkiezingsbijeenkomst in Montana in juli: ,,Duizend lichtpuntjes. Weet iemand wat dat betekent? Make America Great Again – dat is duidelijk. America First, duidelijk. Maar duizend lichtpuntjes, ik heb het nooit begrepen. Het was een Republikein die dat zei, toch?”

Bekijk ook de beeldserie van het leven van George H.W. Bush

In de verklaring die president Trump na Bush’ overlijden uitbracht, staat: ,,President Bush inspireerde generaties Amerikanen hun land te dienen – om, in zijn woorden, „duizend lichtpuntjes” te zijn, die de grootsheid, de hoop en de mogelijkheden van Amerika voor de wereld belichtten.”

    • Bas Blokker