Waren de grottekeningen sterrenkaarten?

Echt waar Elke week bespreekt de wetenschapsredactie een opvallend persbericht. Zijn grotschilderingen écht oude sterrenbeelden?

Stier #18 in de Grot van Lascaux (rechts). Zijn de zeven stippen sterren?

De voorlopige versie van het onderzoek Decoding European Palaeolithic art, op Arxiv.org, meldt nog trots dat het bedoeld is voor het tijdschrift ‘Open Science’ van de prestigieuze Royal Society. Maar uiteindelijk verschijnt het in het onbekende ‘The Athens Journal of History’ (online 2 november). Zo gaat dat. Maar heeft dan al die maanden niemand gezien dat de Franse grot van Chauvet, met die beroemde rotstekeningen, écht niet in Noord-Spanje ligt zoals al op pagina twee van beide versies wordt beweerd?

Het persbericht van de universiteit van Edinburgh, waar een van de auteurs werkt als chemisch ingenieur, trekt alles uit de kast: in dit onderzoek wordt geopenbaard dat de dieren op prehistorische tekeningen de tekens van de dierenriem voorstellen, en dat ze gebruikt werden om belangrijke astronomische gebeurtenissen te dateren en vast te leggen, zoals een komeetinslag 15.150 jaar geleden. En 40.000 jaar geleden hadden mensen al inzicht in de trage verschuiving van de aardas!

Als het niet waar is, is het in ieder geval mooi bedacht. Op allerlei tekeningen en inscripties denken de onderzoekers sterrenbeelden te hebben teruggevonden, die ook perfect zouden kloppen met de net even andere draaihoek van de aardas in die tijd!

Maar ja, denkt de scepticus, waarom zou een oeros per se de herfstnachtevening moeten voorstellen? En die zeven stippen boven stier #18 in Lascaux, zijn dat echt wel de sterren van de Pleiaden? Enzovoorts. Overtuigende argumenten geven de onderzoekers eigenlijk nergens. Als je het niet ziet, zie je het kennelijk niet. Maar ze hebben wel uitgerekend hoe groot de kans is dat op die tekeningen precies die sterrenbeelden weergegeven zijn, vaak een kans van één op 100 miljoen of meer. Gek genoeg zijn die berekeningen nu juist wel overtuigend.

    • Hendrik Spiering