Mini-moederkoekjes maken zwangerschapshormoon

Geneeskunde

In een Brits laboratorium zijn mini-placenta’s gekweekt. En ze produceren zwangerschapshormoon.

Placenta-organoïden produceren zwangerschapshormoon. Foto University of Cambridge

Een bakje met gekweekte mini-placenta’s heeft positief getest bij een zwangerschapscontrole. Het wil zeggen dat deze zogeheten placentoïden het hormoon hCG produceren, want dat is wat de meeste bij de drogist verkrijgbare zwangerschapstests aantonen – er was in dit geval geen sprake van een zwangerschap. Normaal komt het hormoon hCG vrij wanneer een bevruchte eicel zich innestelt in de baarmoederwand.

Onderzoekers van de University of Cambridge beschreven deze week in Nature hoe ze weefselbolletjes (organoïden) van menselijke placentacellen hebben gemaakt. Organoïden zijn simpele mini-uitvoeringen van weefsel en organen in het lichaam. Het feit dat ze in grote hoeveelheden zijn te kweken maakt ze handzaam voor biologisch onderzoek.

Baarmoederwand

De groep uit Cambridge, onder leiding van Ashley Moffett, slaagde er vorig jaar er al in om organoïden van de baarmoederwand te maken. Dit weefsel van de moeder werkt nauw samen met de placenta, die groeit uit de cellen van het kind. Met die twee structuren in handen hopen de onderzoekers meer te weten te komen over het ontstaan van miskramen. Onderzoek met een combinatie van deze organoïden kan ook duidelijker maken hoe het zikavirus vanuit de moeder het ongeboren kind kan infecteren.

De onderzoekers isoleerden placenta-cellen uit zes tot negen weken oude, geaborteerde vruchten. Die cellen kweekten ze in het lab op tot organoïden, door ze gecontroleerd in een soort gel te laten groeien. De placenta bestaat van nature uit twee soorten cellen, syncytiotrofoblasten en cytotrofoblasten. De syncytiotrofoblasten bekleden het oppervlak van de placenta en zijn verantwoordelijk voor de uitwisseling van voedings- en afvalstoffen tussen moeder en kind. Ook produceren deze cellen de hormonen die nodig zijn om de zwangerschap in stand te houden, onder andere hCG. Het tweede celtype, de cytotrofoblast, maakt vingervormige uitstulpingen die belangrijk zijn voor de hechting van het embryo in de wand. Afhankelijk van de kweekomstandigheden konden de onderzoekers placentoïden van beide celtypen verkrijgen.

Lees ook: Mini-orgaan is het nieuwe proefdier

Oostenrijkse wetenschappers publiceerden afgelopen augustus al over soortgelijke placentoïden in het blad Stem Cell Reports. Toen hun publicatie uitkwam hadden de Britten hun manuscript al bij Nature ingeleverd. Maar, schrijven de Britten nu, de Oostenrijkse organoïden waren samengesteld uit cellen van verschillende mensen, en ze wisten ze niet lang in kweek te houden.

    • Sander Voormolen