Michaella Krajicek

Foto Annabel Oosteweeghel

Michaëlla Krajicek: ‘Waarom stond ik daar, voor wie deed ik het?’

Interview Vijftien jaar geleden bestormde ‘Misa’ Krajicek onder leiding van haar vader de tenniswereld. Maar blessures geselden haar carrière. Na een scheiding en een depressie wil ze er nog één keer vol voor gaan.

Petr Krajicek vertelt vanuit Praag dat hij zijn dochter Michaëlla geadviseerd heeft dit interview nu niet te geven. „Ik zou vier, vijf maanden wachten, tot Misa weer een paar goede resultaten neerzet”, zegt hij. „Dan is het een goed moment.”

In een strandtent in Noordwijk bestelt Michaëlla Krajicek muntthee – en een cassis, haar favoriete drankje. Ze is hier om te praten over „een hele nare tijd” die ze nu probeert af te sluiten. Ze moet lachen als het advies van haar vader ter sprake komt. „Hij blijft een tennisvader. Hij is heel erg beschermend, nog steeds.”

Hij zei ook: „Ze is volwassen, ze is 29, ik weet niet of ze het advies opvolgt.”

Krajicek: „Duidelijk, hè. Ik hou van mijn vader. Hij neemt zijn eigen beslissingen, ik ook. Als ik denk dat het tijd is, is het tijd.”

Ze woont in Praag maar is even in Nederland voor een gala van de Krajicek Foundation, van halfbroer Richard. Daar wordt later op de dag een schilderij van haar geveild. Een kleurrijk werk met drie rackets, dat de tennisfamilie Krajicek moet symboliseren, met Richard, zijn talentvolle tenniszoon Alec en zijzelf. Ze is bang dat het bijna niets oplevert. „Ik hoop niet dat mensen zeggen: mooi, maar mijn zoontje kan dat ook.”

Een dag later stuurt ze een berichtje dat er 3.500 euro voor is betaald. „Echt bizar! Supertrots.”

Tekenen en schilderen trok haar in de jeugd al aan. „Mijn vader is geoloog, geen tenniscoach, hij kan heel goed tekenen, ik denk dat ik het een beetje van hem heb.” Maar hij moedigde haar niet aan daar meer mee te doen: ze moest al haar tijd en energie in het tennis steken. Dit voorjaar, toen ze geblesseerd thuis zat, pakte ze het weer op. Inmiddels heeft ze tien schilderijen gemaakt. „Schilderen geeft me rust en een vorm van vrijheid en self-expression.”

Krajicek vertelt onophoudelijk. Ze is open, vrolijk, lardeert zinnen met stukjes Amerikaans, deelt haar verdriet, maar schiet tegelijkertijd voortdurend in de lach. Bijvoorbeeld als ze zegt: „Ik wilde één keer in mijn leven trouwen, that’s it. Nu heb ik zoiets van: great, zit ik hier op mijn 29ste, al gescheiden.”

Rosmalen in 2003, waar Krajicek haar debuut maakte op het hoogste tennisniveau. Foto Toussaint Kluiters/ ANP

Weemoed

Vijftien jaar geleden bestormde ze de tenniswereld, onder regie van haar vader. Ze werd nummer één van de wereld bij de junioren, maakte haar debuut bij de profs op haar veertiende, won haar eerste titel op haar zestiende, haalde de kwartfinales op Wimbledon op haar achttiende, werd nummer dertig van de wereld. Haar doel, in die jaren: nummer één worden, grand slams winnen.

Maar blessures geselden haar carrière. Nu zit ze hier bij het raam met zicht op de Noordzee, als de nummer 533 van de wereld. Ze praat niet met weemoed over een carrière die zoveel meer had kunnen zijn. „Ik voel niet dat ik gefaald heb.” Ze tennist nog, ondanks zes operaties aan haar chronisch zwakke rechterknie, met vervormde meniscus en slijtend kraakbeen. „Die knie is zelfs voor een normaal leven niet ideaal.”

De laatste operatie was in april dit jaar. Drie van de vier artsen die ze bezocht, wilden de ingreep niet uitvoeren omdat het risico te groot was dat ze niet meer op topniveau zou terugkomen. Een chirurg in Praag hielp haar. De revalidatie verliep moeizaam. Ze laat foto’s zien van twee weken na de operatie: een opgezwollen knie, bijna als een ballon, vol met vocht.

Al mijn energie was weg. Ik voelde niks meer, van binnen was alles op, helemaal verlamd

Ze vreesde even dat ze nooit meer fatsoenlijk zou kunnen lopen. Als het nog een keer misgaat met die knie, is het einde carrière. Een volgende operatie betekent een volledige „reconstruction” van de knie, met een jaar revalidatie.

Ze tennist in bonustijd. Ze wil er nog één keer vol voor gaan, tot een afscheid onontkoombaar is. Voor het eerst in vijf jaar richt ze zich weer volledig op het enkelspel, en niet op de dubbel, die tot voor kort de voorkeur had omdat ze haar knie daarbij minder belast. Doel: de top-200 halen.

Ze piekte jong. In haar jeugd vroeg ze veel van haar lichaam, ze trainde vaak, lang en hard. „Met die logica voedde mijn vader mij op: als jij het maximale doet, dan weet je dat die ander niet méér kan doen, dus kun je niet verliezen. Maar daar gaat het niet altijd om. Als je zeven uur traint, betekent het niet dat je beter bent dan iemand die vier uur op de baan staat.”

2007, Wimbledon. Krajicek haalde de kwartfinales.Foto Lindsey Parnaby/ EPA

Trainen met een gebroken pols

Of dit trainingsregime de oorzaak is geweest dat ze later veel blessureleed had, weet ze niet. Wel zegt ze: „Ik had het gevoel dat het te veel was.” Haar vader accepteerde het niet als ze geen zin had om te trainen of even de energie miste.

Ze herinnert zich een oefenpartijtje tegen een Tsjechisch meisje, toen ze veertien was. Krajicek viel na een smash op haar linkerpols en voelde dat het fout was. Het gebeurde op een maandag, haar vader stond erbij. „Die dinsdag, woensdag, donderdag en vrijdag moest ik gewoon trainen.” Bij iedere dag tikt ze even op tafel.

„De pols was gebroken, maar mijn vader nam me niet mee naar het ziekenhuis. ‘Ik heb zo’n pijn, ik heb zo’n pijn’, zei ik huilend. Mijn vader zei: ach, stel je niet zo aan, gewoon trainen. Ik kon mijn racket bijna niet vasthouden, kon geen [dubbelhandige] backhand slaan.” Die vrijdag gingen ze alsnog naar het ziekenhuis, waar de bevestiging kwam: gebroken. „Ik was zo boos op hem. Ik denk dat het door mijn vader komt dat mijn pijngrens hoog is.”

Ze probeert haar lichaam meer in balans te krijgen. Ze doet pilates-oefeningen. En cryotherapie, een behandeling in een soort koelcel waarbij Krajicek haar lichaam blootstelt aan extreme kou (min 120 graden), waardoor de zwellingen in haar knie verminderen en het immuunsysteem wordt versterkt. En ze eet nu nagenoeg glutenvrij en zo min mogelijk lactose. „Ik denk dat ik op mijn 29ste een soort balans aan het vinden ben, in alles eigenlijk. Heel apart.”

Kinderkamer

Ze sprak vooraf door de telefoon van een „chaotisch jaar”. In juni scheidde ze na drie jaar van de Duitse oud-proftennisser Martin Emmrich. Hij was kortstondig haar coach en ze speelden een keer samen in de mixed-dubbel op Wimbledon. In 2014 vroeg hij haar ten huwelijk op het centercourt van grastoernooi Rosmalen, waar ze elkaar een jaar eerder leerden kennen. Het was zijn beslissing om de relatie te beëindigen, eind vorig jaar al.

Het huwelijksaanzoek van Emmrich op het centercourt van Rosmalen. Foto Joep Leenen

In mei 2017, na haar vijfde knieoperatie, hadden ze nog besloten dat een kamer in haar appartement in Praag de kinderkamer zou worden. Dat jaar zou „waarschijnlijk” haar laatste worden als proftennisster, was het idee. Ze wilden een gezin beginnen. „Ironisch, nu heb ik een kinderkamer thuis, maar hij heeft een andere vriendin met wie hij is verloofd en met wie hij nu een kind verwacht.”

Ze raakte begin dit jaar in een depressie. „Al het levensgenot was weg. Alles waar je rekening mee houdt, was in één keer weg. Al mijn energie was weg. Ik voelde ook niks meer, van binnen was alles op, helemaal verlamd.” De eerste drie maanden waren het zwaarst, vertelt ze.

„Ik had een paar dagen dat ik er zo slecht aan toe was, dat ik helemaal niet at, door de stress. Dan kwam ik op de training en had ik na twintig minuten het gevoel dat ik ging flauwvallen. Ik werd dan teruggestuurd door de coach om te gaan slapen. Maar dat lukte niet. De eerste paar maanden kon ik niet goed slapen.”

Ze zocht hulp bij een psychologe. Daar huilde ze uit, deed haar verhaal. „Er waren weken dat ik daar bijna elke dag zat, zo slecht ging het.” Ze bezoekt haar af en toe nog, maar de zwaarste tijd ligt achter haar, zegt Krajicek. Inmiddels heeft ze een nieuwe vriend.

Ze denkt dat deze periode haar uiteindelijk iets „positiefs” heeft opgeleverd. „Ik heb nu een andere kijk op het leven. Het is net als met mijn tennis, ik had altijd gehoopt dat ik Wimbledon zou winnen, nummer één van de wereld zou worden. Als kind droom je van veel dingen. Net als met trouwen, ik dacht: ik ga één keer trouwen, en nooit scheiden. Nu zie ik dat het leven verder gaat, nothing happened, the earth is spinning. ”

Ze heeft rust gevonden

Ze gaat nu de laatste fase van een ooit veelbelovende loopbaan in. Pas bij haar laatste toernooi, een maand geleden in Luxemburg, was het voor het eerst in haar vijftienjarige profcarrière dat ze „heel erg genoot”. Ze verloor in de kwartfinale, na een gevecht van drieënhalf uur. „Ik had een gevoel van: ik heb mijn best gedaan en ik heb verloren en het is goed. Altijd als ik verloor dacht ik: hoe kan je verliezen, hoe slecht is dit. Drama in mijn hoofd. En dan ging ik gelijk meer trainen om beter te worden.” Op haar 29ste heeft ze eindelijk rust gevonden, zegt ze. „Een soort van begrip en tolerantie voor mijzelf.”

Krajicek brak begin 2010 met haar ouders. Ze was klaar met hun kritiek op haar relatie met haar toenmalige fitnesscoach, een vijftien jaar oudere Zuid-Afrikaan. Haar ouders accepteerden die relatie niet. Eerder was haar vader al gestopt als coach. Haar ontwikkeling stagneerde in die tijd, ze was zoekende naar een tennisbestaan zonder de man die haar had opgeleid. Na zo’n drie maanden werden de familiebanden hersteld. Ze heeft weer een goede relatie met haar ouders.

Hoe raakte die breuk met je vader jou?

„Ik vond het zwaar. We waren elke dag samen en van de ene op de andere dag stopte het. Ik speelde héél erg voor hem. Toen ik opeens alleen was, had ik zoiets van: waarom sta ik hier eigenlijk, voor wie doe ik het? Ik was hem niet alleen als coach kwijtgeraakt, maar ook als vader. Hij gaf mij zelfvertrouwen. Ook al was hij heel streng. Gewonnen toernooien vierden we nooit. Ik kreeg een reep chocola. Dan was het: ‘gefeliciteerd, morgen gaan we weer’. Omdat hij zo gemotiveerd was, en de eisen zo hoog waren, heb ik er ook nooit echt van genoten. Ik had zoveel goede resultaten in mijn jeugd, maar ik besefte het nooit, omdat mijn ouders – vooral mijn vader – me het gevoel gaven dat het vanzelf sprak.”

Hoe groot is de invloed van je vader nu nog op jou?

„Ik speelde deze week erg goed in de Franse competitie tegen Irina Bara, de nummer 142 van de wereld. Ik belde mijn vader, dat gebeurt niet vaak, en ik zei: pap, ik heb gewonnen, 6-1 en 6-1, ik speelde echt goed.”

En?

„Hij was heel blij. Trots. En hij zei: dat interview nog niet doen hè. Pas als je weer een toernooi hebt gewonnen. Als ik zestien was, zou ik zeggen: je hebt gelijk, pap. Nu ben ik 29, ik denk dat ik voor mezelf kan zorgen.”

Lees ook dit interview met Richard Krajicek: ‘In mijn hele leven staat risicomijdend gedrag voorop’
    • Steven Verseput