Advocaat Wilders: OM heeft vervolgingsrecht verspeeld

Zaak-Wilders Geert-Jan Knoops, de advocaat van Geert Wilders, vindt dat duidelijk is geworden dat de PVV-leider wordt vervolgd na „politieke inmenging”.

Geert Wilders in de speciaal beveiligde rechtbank op Schiphol. Foto Remko de Waal/ANP

Het gerechtshof moet het Openbaar Ministerie nu al niet-ontvankelijk verklaren in de vervolging van PVV-leider Geert Wilders wegens discriminatie van Marokkanen. Dat zei de advocaat van de verdachte politicus, Geert-Jan Knoops, vrijdag op de eerste regiezitting van deze strafzaak in de speciaal beveiligde rechtbank op Schiphol.

De raadsman zei dat duidelijk is geworden dat de vervolging van zijn cliënt het resultaat is van „politieke inmenging”. Het OM heeft zich volgens Knoops schuldig gemaakt aan „misleiding” door eerder niet te melden dat er tussen toenmalig OM-baas Herman Bolhaar en voormalig minister van Justitie Ivo Opstelten overleg is geweest over de vervolging van Wilders. Dat bleek volgens Knoops uit een brief die minister Ferdinand Grapperhaus (Justitie en Veiligheid, CDA) deze week naar de Tweede Kamer stuurde. Door het contact tussen Bolhaar en Opstelten te verzwijgen, heeft het OM volgens de advocaat het vervolgingsrecht verspeeld.

Korte aantekening

In de brief schrijft Grapperhaus dat het OM hem onlangs heeft laten weten „te beschikken over een korte aantekening naar aanleiding van een regulier periodiek overleg tussen de toenmalig minister van Veiligheid en Justitie en de toenmalig voorzitter van het College [van procureurs-generaal] van 2 april 2014 die inhoudt: ‘Wilders – procedure besproken – 1.000 aangiften’.

Volgens Knoops is dit het bewijs voor een aanwijzing of in ieder geval een indicatie dat Opstelten het OM heeft aangespoord Wilders te vervolgen. Door dit niet eerder te melden, is de berechting van Wilders bij de rechtbank niet eerlijk verlopen. Knoops meent dat er sprake is geweest van „een grove inbreuk van het recht op een eerlijk proces”.

Politieke kleur

Advocaat-generaal Birgit Roessel verwerpt die lezing. Ze wees er vrijdag op dat het OM „zelfstandig heeft besloten” tot vervolging van Wilders. „De politieke kleur van de verdachte speelt geen rol”, aldus de aanklager. Wilders heeft zich volgens het OM schuldig gemaakt aan strafbare discriminatie en daarmee „het bestaansrecht van mensen aangetast”.

Lees ook Wilders wraakt drie rechters tegelijk

De strafzaak tegen Wilders dient voor de tweede keer in hoger beroep nadat een speciale wrakingskamer eerder dit jaar een wrakingsverzoek van Wilders van de raadsheren van het hof had toegewezen. De vorige kamer van het gerechtshof had een besluit tot het niet horen van bepaalde getuigen niet voldoend onderbouwd, meende de wrakingskamer.

De PVV-leider wordt verdacht van groepsbelediging en aanzetten tot discriminatie en haat, naar aanleiding van twee uitspraken. De eerste deed hij op 12 maart 2014, toen hij zei dat zijn kiezers stemmen op een stad met „als het even kan ook wat minder Marokkanen”.

De andere uitspraak was een week later, tijdens een uitslagenavond na de gemeenteraadsverkiezingen. Daarin vroeg hij aan het publiek of ze „meer of minder Marokkanen” wilden, waarna het publiek „minder, minder!” scandeerde. Wilders werd in eerste aanleg door de rechtbank in 2016 veroordeeld voor aanzetten tot discriminatie en groepsbelediging, maar niet voor aanzetten tot haat. Hij kreeg geen straf opgelegd.

Honderden pagina’s

Knoops hield het hof vrijdag voor dat de veroordeling in eerste aanleg niet deugt, omdat het OM niet concreet heeft weten te maken dat de omstreden uitspraken van Wilders mensen ook daadwerkelijk hebben aangezet tot discriminatoir gedrag. Volgens hem is de rechtszaak tegen de politicus „een verkapte behandeling van het partijprogramma van de PVV”. Daar is het strafrecht volgens hem niet voor.

Voor de regiezittingen zijn door het gerechtshof het ongebruikelijke aantal van vier dagen uitgetrokken. Een regiezitting dient ter voorbereiding van een inhoudelijke behandeling. Er kunnen onderzoekswensen worden opgegeven of de namen van getuigen die zouden moeten worden opgeroepen.

Advocaat Knoops gebruikt de regiezitting voor lange inhoudelijke verweren. Zijn pleitnotities beslaan een paar honderd pagina’s. Het gerechtshof maakte er geen bezwaar tegen. Maandag gaat Knoops verder. Hij heeft al laten weten dat hij oud-minister Opstelten wil horen, net als Herman Bolhaar en de rechtsgeleerden Afshin Ellian, Tom Zwart en Paul Cliteur.

    • Marcel Haenen