Zwarte columniste krijgt ‘dagelijks’ haatberichten

Racisme Trouw-columnist Seada Nourhussen stopt vanwege de vele haatberichten. Herkenbaar, vinden zwarte, vrouwelijke columnisten.

Foto Merlijn Domernik Journalist en columnist Seada Nourhussen

Columnist Seada Nourhussen stopt met haar column in Trouw wegens de racistische, haatdragende reacties. In de krant verscheen de mededeling: „De extreme, negatieve en soms racistische reacties op haar columns beperken volgens haar de ruimte om het debat op een volwassen en verdiepende manier te voeren.” Verder meldt de krant dat te veel aandacht naar haar persoon ging, en te weinig naar wat ze schreef.

Nourhussen wil zelf niet reageren. Hoofdredacteur Cees van der Laan licht toe: „De druk voor haar was zo groot dat ze niet meer in staat was die column te schrijven. Ze gaat tegen onze zin weg. Vanuit een zwarte invalshoek hield zij de witte lezers een spiegel voor, dus wij vonden haar stem in het debat heel belangrijk.” Van der Laan benadrukt dat Nourhussen uit eigen beweging vertrok. „Er gaan toevallig ook twee andere columnisten weg, maar daar heeft dit niets mee te maken.”

Seada Nourhussen (39) werkte twaalf jaar als redacteur voor Trouw, ze schreef onder meer over Afrika, en is sinds februari hoofdredacteur van tijdschrift OneWorld. Daarnaast bleef ze haar column in Trouw schrijven.

Regelmatig bedreigd

Hoofdredacteur Van der Laan stelt dat zijn columnisten „regelmatig worden bedreigd”. Het hoort volgens hem bij de verharding en verscherping van het debat, zeker als het over ras gaat, en helemaal als het debat zich op sociale media afspeelt. In een NRC-interview zei Nourhussen in 2015: „Het is fascinerend te merken hoe kwaad mensen worden van een zwarte vrouw met een mening.”

Is dat ook de ervaring van andere zwarte, vrouwelijke columnisten? Clarice Gargard, columnist voor NRC, kreeg na het plaatsen van een Facebookfilmpje van een betoging tegen Zwarte Piet achtduizend reacties, volgens haar goeddeels discriminerend, beledigend en bedreigend. Zij deed woensdag aangifte bij de Amsterdamse politie, „omdat ik niet wil dat dit normaal wordt gevonden. Want het is niet normaal.”

De online haat is volgens Gargard volledig aan het escaleren. „Vooral als het over Zwarte Piet gaat; dat maakt iets primitiefs los.” Alle columnisten krijgen haatberichten, zegt Gargard, „maar als je afwijkt van de norm – door je huidskleur of omdat je een vrouw bent – dan verandert de hoeveelheid en de toon. Ik krijg verkrachtingsfantasieën, doodsbedreigingen…” Dit gebeurt volgens haar elke dag: „Het raakt me wel. Je kweekt een eeltlaag, maar dat is ook gewoon een overlevingsstrategie: het is zoveel haat dat je wel moet dissociëren.” Denk ze wel eens aan zelf stoppen? „Iedere dag.”

Hersens onder hoofddoek

Volgens Gargard maakt het niet uit wat je schrijft: ook als de column niet over ras-gerelateerde kwesties gaat, krijgt ze ad hominem commentaren. „Het gaat niet om wat je schrijft, maar wie het schrijft.” NRC-redacteur en oud-columnist Lamyae Aharouay beaamt: „Steeds weer ging het over mijn hoofddoek, ze zagen niet dat daar ook hersens onder zaten. Ik was vooral teleurgesteld dat ze mijn columns niet eens leken te lezen.”

Harriet Duurvoort, columnist van de Volkskrant, ziet wel verschil in de reacties, als ze bijvoorbeeld over Zwarte Piet of over de gezondheidszorg schrijft. „Wanneer je je in het racismedebat of andere splijtzwamkwesties mengt, the shit hits the fan. En wanneer het scherper is, krijg je meer tegengas.” Dat geldt in verhevigde mate op Twitter: „Daar heb je een extremistisch rechts trollenleger dat vaak in de aanval gaat.” Volgens haar leven we in een „supergepolariseerd klimaat”, een „verbale burgeroorlog”.

Duurvoort kreeg ook veel beledigingen en bedreigingen, zegt ze. Ook dreigtelefoontjes. „Het valt me op hoe openlijk racistisch Nederland geworden is. Blijkbaar is het normaal geworden dat mensen tegen je zeggen: ‘Rot op naar je apenland’.” Gargard: „Het is vooral belangrijk als columnist dat je steun krijgt van de krant waar je werkt. Ik hoop dat dit voor veel media een wake-up call is.”

Correctie 1 december: In een eerdere versie stond dat hoofdredacteur Van der Laan plannen had om het columnistenbestand van Trouw te veranderen. Volgens hem is dat niet zo. De zin is veranderd in: „Er gaan toevallig ook twee andere columnisten weg, maar daar heeft dit niets mee te maken.”

    • Wilfred Takken