Wat water bij de zonnepanelen maakt het dak nog veel duurzamer

Groen doen Elke week gidst NRC je richting een duurzaam leven.

Foto iStock

Mooi hoor, al die zonnepanelen op het dak voor duurzame stroom. Goed bezig! Maar het dak is nog veel nuttiger te gebruiken, zeker als je de ruimte hebt, aldus een recent onderzoek van adviesbureau Berenschot in opdracht van branchevereniging Holland Solar. Want de besparing aan CO2-uitstoot is veel groter als de zon niet alleen wordt gebruikt om stroom op te wekken, maar ook om warmte af te geven. Het water dat op het dak is opgewarmd, wordt in een boilervat verzameld en vervolgens gebruikt voor de douche en voor de verwarming.

Klinkt kinderlijk eenvoudig, maar waarom krijg dit gebruik van zonnecollectoren eigenlijk zo weinig aandacht? Berenschot constateert terecht dat zonnewarmte amper aan de orde is gekomen tijdens de gesprekken die tot een nationaal Klimaatakkoord moeten leiden.

Eigenlijk is een combinatie van zonnepanelen voor elektriciteit en een paar panelen voor zonnewarmte ideaal. Plat gezegd: het gaat om een paar ‘tuinslangen’ met water onder de zonnecellen. Zo wek je niet alleen zelf stroom op, maar door het warme water beperk je ook de vraag naar stroom. Want een boiler wordt ‘geholpen’ door het warme water.

Lees ook: Waar komt onze stroom vandaan in 2030?

Wie zijn huis volledig elektrisch wil laten verwarmen, maakt gebruik van een warmtepomp in plaats van een cv-ketel die op gas draait. En dankzij het warme water volstaat een bescheiden warmtepomp zonder ‘buiten-unit’, verwacht Berenschot. Gezien de geluidsoverlast van zo’n apparaat in de tuin is dat ook goed nieuws voor de buren.

Minder stroomvraag

Volgens Berenschot leveren de zonnecollectoren meer energie per vierkante meter dan andere vormen van duurzame stroom. En de CO2-besparing is relatief groot. Want minder stroomvraag, dankzij het warme water, leidt tot minder uitstoot omdat in Nederland veel elektriciteit met gas of kolen wordt opgewekt. Blijft de vraag waarom zonnewarmte eigenlijk zo weinig aandacht krijgt.

Dat heeft onder meer te maken met de beloning voor de eigenaars. Investeringen in zonnestroom worden, mede dankzij de aantrekkelijke salderingsregeling, beter gesubsidieerd dan die in zonnewarmte. Omdat zonnewarmte erg efficiënt kan zijn, pleit Berenschot voor „een gelijk speelveld”. Bovendien zijn veel warmtepompen en cv-ketels nog niet te combineren met zonnewarmte bij het verwarmen van het huis. In dat geval levert het dakwater niet veel meer op dan een warme douche.

    • Erik van der Walle