Leven in Argentinië: ‘Vandaag kunnen we zeker eten’

Gastland

Buenos Aires huisvest deze vrijdag de G20. Argentijnen zien liever dat de diepe crisis in hun land wordt aangepakt.

Ontslagen medewerkers van het Roux Ocefa Laboratorium kamperen voor het gesloten bedrijf in Buenos Aires. Ze zoeken manieren om de crisis het hoofd te bieden. Foto Eitan Abramovich / AFP

Jaime Cruz staat met zijn dochters van 5 en 8 in de rij voor ‘Los Piletones’, een buurtgebouw met vrolijke muurschilderingen in de volkswijk Villa Soldati in Buenos Aires. „Vandaag kunnen we zeker eten, want ik sta op de lijst. Soms kom ik hier en dan is er geen plek, het wordt iedere week drukker”, klaagt Cruz. Een half jaar geleden verloor hij zijn baan als beveiliger, en sindsdien probeert hij af en toe wat bij te verdienen als Uber-chauffeur. Maar door de enorme prijsstijgingen van levensmiddelen – een gevolg van de enorme inflatie van de peso – komt het gezin niet meer uit. „Als ik de kinderen uit school haal, ga ik rechtstreeks naar deze gaarkeuken om te eten. Zonder deze hulp overleven we niet”, zegt hij. Binnen zitten 400 mannen, vrouwen en kinderen achter een bord pasta met tomatensaus. Medewerkster Maria Romero-Lupio deelt bekertjes limonade uit. „We hebben wachtlijsten met meer dan 200 mensen voor de lunch. Gezinnen met kinderen krijgen voorrang, maar we redden het bijna niet met de steun die we krijgen uit giften van bijvoorbeeld de kerk en geld van de overheid. Steeds vaker verdelen we maaltijden in kleinere porties om meer mensen eten te geven”, zegt ze.

Lees ook over Argentinië als sojaproducent: Sojakoning Gustavo verwacht gouden tijden

Nachtmerries bij Argentijnen

Argentinië, gastland bij de G20 en ooit een van de rijkste landen van Zuid-Amerika, is gedompeld in een diepe economische crisis. Wereldwijd stegen de olieprijzen begin dit jaar, de inflatie in Argentinië steeg met 50 procent en de peso verloor sterk aan waarde. Ondertussen groeit de werkloosheid en verloor Argentinië het grootste deel van de oogst vanwege de ergste droogte sinds vijftig jaar. Eerder dit jaar stapte de centrum-rechtse president Mauricio Macri naar het Internationaal Monetair Fonds voor steun en kreeg een enorme lening van in totaal 57 miljard dollar. Het binnenhalen van het IMF veroorzaakt nachtmerries bij de Argentijnen, het roept herinneringen op aan de crisis van 2001 toen er als gevolg van de steun van ‘el fondo’ enorm werd bezuinigd en één op de vijf Argentijnen hun baan kwijtraakten. „We zijn bang dat het weer die kant op gaat, zeker nu ook brandstofprijzen zijn gestegen. Levensmiddelen, vlees bijvoorbeeld, zijn heel duur geworden. We hebben de mensen deze week maar twee keer vlees kunnen geven”, zegt Margarita Barrientos (57) die de gaarkeuken opzette. Dagelijks komen er meer dan 1500 mensen voor ontbijt, lunch en avondeten. Ze komt zelf uit een arm gezin uit het noorden van Argentinië en kwam op haar elfde in haar eentje naar de hoofdstad in de hoop op een beter bestaan. Ze belandde op straat, vocht voor een beter bestaan wat haar uiteindelijk lukte en richtte verschillende sociale projecten op waaronder de gaarkeuken en een crèche. „De mensen in deze wijken voelen de crisis het hardst. De middenklasse moet misschien iets minder luxe gaan leven, maar de echte klappen vallen hier”, zegt ze.

Wat krijgen de wereldleiders die op bezoek zijn in ons land eigenlijk mee van de realiteit?

Dat Argentinië het grote internationale evenement, de G20, organiseert waarbij wereldleiders dagenlang over de wereldeconomie en vrede praten, veroorzaakt woede en scepsis in het land. Terwijl het land zelf in een gigantische crisis zit en steeds meer Argentijnen moeite hebben om te overleven, worden er gigantische bedragen aan de beveiliging en de organisatie van de G20 uitgegeven. Buenos Aires is omgebouwd tot een ‘fort’. Het openbaar vervoer ligt stil of wordt omgeleid, scholen zijn dicht en president Macri riep de porteños, zoals de inwoners van Buenos Aires worden genoemd, op om tijdens de G20 een lang weekend vrij te nemen en de stad uit de gaan. „Alsof mensen dat kunnen betalen!”, zegt Marcos Savenelli boos. Hij zwaait met een groot bord met de tekst ‘Wij willen eten, weg met de G20’ en staat tussen een paar duizend demonstranten op de Avenida de Mayo in het hart van de stad. Er zijn al de hele week demonstraties, die naarmate de G20 dichterbij komt, steeds feller worden. „We kunnen ons deze top niet permitteren. Het IMF maakt ons alleen maar afhankelijk en wie betalen de prijs? Dat zijn wij!”, roept een vrouw naast Savenelli woedend. Onlangs werd in het Argentijnse congres de begroting voor 2019 goedgekeurd. Daarbij kondigde president Macri al een reeks van bezuinigingen aan zoals nieuwe verhogingen van belastingen, en een forse inkrimping van het overheidsapparaat door onder meer een aantal ministeries op te heffen. Hij beloofde met een noodplan te komen voor de arme Argentijnen in de volksbuurten die het meeste te leiden hebben onder de crisis.

Lees ook: Handelsconflict kan Trump zijn kiezers kosten

„Wat krijgen de wereldleiders die deze dagen op bezoek zijn in ons land eigenlijk mee van de realiteit? Macri probeert zich van de mooie kant te laten zien en goede sier te maken met Argentinië op de G20 terwijl wij hier in de rij staan voor eten”, zegt Jaime Cruz geërgerd terwijl hij met zijn dochters naar binnen loopt en aan een tafel gaat zitten.

Maar minister van Buitenlandse Zaken Jorge Faurie benadrukte in de media dat de impact van de G20 op Argentinië niet onderschat moet worden. Het gastland zijn van deze top kan van enorme betekenis zijn voor de toekomst van Argentinië, aldus de minister. „De bilaterale vergaderingen die president Macri voert met staatshoofden en topdelegaties zijn juist enorm belangrijk. Hij ontmoet belangrijke wereldleiders zoals Trump, Macron, Xi Jinping. We openen met de G20 nieuwe markten, er worden heel veel overeenkomsten gesloten op het gebied van handel en export. Juist nu is deze top voor ons land heel belangrijk.”

Sociaal werkster Margarita Barrientos maakt zich vooral zorgen over de steeds grotere groep mensen die naar buurtcentrum Los Piletones komt en ziet zich genoodzaakt de gaarkeuken uit te breiden. „Niet alleen maar voor het eten, maar steeds vaker kloppen mensen ook bij ons aan als ze ziek zijn en geen geld hebben voor medicijnen of de dokter. Er is enorm veel verborgen armoede in ons land, dat wordt door deze crisis goed duidelijk.”

    • Nina Jurna