Niet meer buiten zitten bij Café de Zwart: ‘Vaste klanten blijven weg’

Handhaving

Door toerisme-handhaving moet Café de Zwart het terrasschot verwijderen. „Terwijl wij een van de oudste cafés van de stad zijn.”

Het terras van Café de Zwart, nadat het schot onlangs is weggehaald. Foto Nick Somers

Het is leeg op het terras van Café de Zwart. Onder de oranje luifel doen warmtelampen hun uiterste best het terras van het café aan het Spui nog enigszins warm te krijgen op deze gure novemberavond. Vergeefs: twee heren in lange regenjassen schuifelen langs, blijven even vertwijfeld voor het terras staan, maar lopen dan toch maar door naar Hoppe, een paar stappen verderop. Daar staan wél mensen buiten aan statafels. De reden: café Hoppe heeft een schot, een soort windscherm, waardoor het terras warmer blijft. De Zwart niet. Althans, niet meer – sinds 1 november hebben zij het schot van de gemeente moeten verwijderen. Tot ergernis van de vaste clientèle, én van de eigenaars.

„Het heeft ons deze maand zeker 5.000 euro aan omzet gekost”, zegt Eveline van Houten (57), samen met haar man Bram Volkers sinds 2000 eigenaar van De Zwart. „En ja, dat bezorgt je wel slapeloze nachten.” De Zwart is bij uitstek een plek waar klanten – opvallend vaak mannen vanaf een jaar of 50, met een boek of krantje, koffie of bier binnen handbereik – graag buiten zitten. „Johannes van Dam zat hier elke dag op het terras. Zomer of winter.”

Op het terras is een ‘way of life’

En de in 2013 overleden culinair journalist was niet de enige: een groot deel van de vaste klanten zit standaard buiten. Soms om te roken, soms omdat het simpelweg een „way of life is” om op het terras te zitten, aldus Van Houten. Maar die vaste klanten blijven nu weg. „Want ja, zonder dat schot zit je meer op de stoep”, zegt Van Houten. „En de warmte van de lampen vervliegt meteen zonder beschutting.” Qua klimaatverandering is het behoorlijk slecht om die dingen dan toch aan te laten, geeft Van Houten toe. „Maar ja, anders komt hier helemaal niemand meer zitten.”

De kwestie rond het schot van De Zwart begon een maand of vijf geleden te spelen. „Toen kregen we een brief waarin stond dat het schot in het winterseizoen, van 1 november tot 1 maart, weg moest zijn”, vertelt Van Houten. Uiteraard tekenden zij en haar man protest aan, maar dat had weinig succes. Vanuit de gemeente kregen ze te horen dat het ging om meer rust voor de omwonenden. „Ze zeiden dat ze strenger moeten handhaven op overlast vanwege de toeristen”, aldus Van Houten.

Café juist voor Amsterdammers

Wrang, vindt zij. „Café de Zwart bestaat sinds 1921, bijna 100 jaar. Er komen hier ontzettend veel Amsterdammers. Wij doen helemaal niet mee aan die ijs- en wafeltrends, verkopen geen coffee to go omdat we niet willen bijdragen aan al dat fastfood en de rommel op straat. En nu moeten wij vanwege de toeristen ons terras aanpassen en daardoor klandizie mislopen?”

Wij verkopen niet eens coffee to go, vanwege de rommel op straat. En nu moeten wij vanwege de toeristen ons terras aanpassen en daardoor klandizie mislopen?

Eveline van Houten Eigenaar Café de Zwart

Stadsdeel Centrum laat in een reactie weten dat het de laatste tijd extra controleert in horecagebieden waar vaak over overlast wordt geklaagd door omwonenden. „En de buurt rond het Spui is zo’n gebied”, aldus een woordvoerder. Los daarvan is het nou eenmaal de regel dat in het ‘winterterrassenseizoen’ – van 1 november tot 1 maart, dus – bij horecazaken alleen tafeltjes en stoeltjes buiten mogen staan, en geen schotten en parasols. Voor een aantal gebieden wordt daarbij een uitzondering gemaakt: het Leidseplein bijvoorbeeld, en het Rembrandtplein.

Extra pijnlijk voor Van Houten en haar man is dat een aantal andere cafés in de buurt – Hoppe dus, maar ook bijvoorbeeld Le Pain Quotidien verderop in de Spuistraat – nog wel gewoon een schot op het terras hebben staan. „Dat is toch raar”, zegt Van Houten, „waarom mogen zij het dan wel?” Volgens de woordvoerder van stadsdeel Centrum mag het bij die andere cafés in de buurt ook niet, maar is de overtreding daar simpelweg nog niet geconstateerd. Voor daar ook gehandhaafd wordt, is vermoedelijk een kwestie van tijd.

Schrale troost voor Van Houten, natuurlijk. Vanaf de lente mag het schot bij Café de Zwart weer naar buiten, maar dan is de ergste kou wel weer voorbij. Ondertussen vrezen zij en haar man voor nog een paar maanden dalende omzet. „En het zou toch belachelijk zijn”, zegt Van Houten, „als een van de oudste cafés van Amsterdam straks failliet gaat door de extra toeristenhandhaving?”

    • Doortje Smithuijsen