Minister Kaag scherpt regels wapenexport aan vanwege Jemen

Behalve Saoedi-Arabië moeten ook de Verenigde Arabische Emiraten en Egypte voortaan actief aantonen dat wapens niet in de strijd in Jemen worden gebruikt.

Sigrid Kaag, minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking tijdens het wekelijkse vragenuur in de plenaire zaal van de Tweede Kamer. Foto Koen van Weel/ANP

Het kabinet heeft de regels voor de wapenexport aangescherpt aangescherpt om te voorkomen dat wapens in Jemen worden ingezet. Behalve Saoedi-Arabië moeten ook de Verenigde Arabische Emiraten en Egypte voortaan actief aantonen dat wapens niet in de strijd in Jemen worden gebruikt, zo bevestigt een woordvoerder van minister Sigrid Kaag (D66, Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking) aan NRC.

Kaag maakte de restricties donderdagavond aan de Kamer bekend. Uit onderzoek bleek volgens de minister dat met de wapenleveranties vanuit Nederland naar de drie bovengenoemde landen jaarlijks gemiddeld zo’n 160 miljoen euro is gemoeid.

Marine

Voor Saoedi-Arabië gold al een strikt wapenbeleid. Dat wordt nu verder aangescherpt. Zo wordt het vrijwel onmogelijk om wapens te leveren aan de Saoedische marine. Dat bleek in het verleden nog wel te gebeuren, maar uit nieuw onderzoek is volgens het ministerie van Buitenlandse Zaken duidelijk geworden dat de marine bij het conflict in Jemen is betrokken. Eeder bleek Saoedi-Arabië voor humanitaire transporten bedoeld wapenmaterieel in te zetten bij de blokkade van havens.

Lees ook: Deze oorlog geeft Jemen het laatste zetje de afgrond in

Volgens Kaag is er sprake van een “onmenselijke situatie” in Jemen. Saoedi-Arabië, de Verenigde Arabische Emiraten en Egypte vechten aan de zijde van de gevluchte president Mansour Hadi, die in 2015 door de Houthi-rebellen werd verjaagd. Bij luchtaanvallen op de Houthi’s kwamen duizenden mensen om het leven. In Jemen heerst bovendien een groot tekort aan voedsel.

Wapenembargo

Voor een officieel wapenembargo ( een internationale sanctie waarbij een land geen wapens kan aankopen) moeten internationale afspraken gemaakt wordt. Daar is geen sprake van, maar volgens het ministerie wordt het met de nieuwe regels alsnog “bijna onmogelijk” om wapens te leveren aan de drie landen. Onlangs riep de Tweede Kamer de VN-veiligheidsraad op om zo’n wapenembargo in te stellen tegen Saoedi-Arabië. Nederland staat daarin niet alleen, ook Denemarken hoopt op een embargo. Vorige week maakte het Scandinavische land bekend de wapenexport op te schorten.

    • Maartje Geels