‘Derksen weet niet hoe diep het verdriet en angst zitten bij lhbt-jongeren’

Veronica Inside Op Twitter werd onder hashtag #SorryJohan woedend gereageerd op uitspraken van voetbalcommentator Johan Derksen over uit de kast komen. Ook minister Van Engelshoven veroordeelt de uitspraken.

Foto Lex van Lieshout/ANP

Homo’s moeten ophouden met doen of het moeilijk is om voor hun geaardheid uit te komen, zei voetbalcommentator Johan Derksen vorige week in een uitzending van Veronica Inside. Op Twitter wordt door vooral lhbt’ers onder hashtag #SorryJohan woedend gereageerd.

De tweets van Nederlandse lhbt’ers zijn soms sarcastisch van toon, maar altijd leggen ze pijnlijke ervaringen bloot. Zo delen sommige mensen hun gevoelens van onveiligheid die ze ervoeren toen ze uit de kast kwamen. Weer anderen wijzen erop dat ze bij hun coming-out werden uitgescholden en lastiggevallen.

Incidenten langs de lijn

“We moeten ophouden met doen alsof het zo verschrikkelijk moeilijk is om uit de kast te komen. Als je een beetje karakter hebt, kom je daar gewoon voor uit.” Derksen deed die uitspraak naar aanleiding van een brief die jonge lhbt’ers aan voetbalbond KNVB schreven. Daarin schrijven zij onder meer dat het woord ‘homo’ langs de lijn heel vaak gebruikt wordt, bijvoorbeeld in spreekkoren.

De briefschrijvers wijzen erop dat seksuele geaardheid altijd aan iets negatiefs wordt gekoppeld. De KNVB erkent dat er op het veld “incidenten voorbij komen” van homodiscriminatie, maar om hoeveel het op jaarbasis gaat, kon de bond donderdagavond niet tegen NRC zeggen. Wel stelt de KNVB dat “voetbal er voor iedereen is en homoacceptatie dus een belangrijk thema is”.

“Ik denk niet dat Derksen weet hoe diep de angst en verdriet zitten bij lhbt-jongeren”, zegt Karin Blankenstein, voorzitter van de John Blankenstein foundation. De stichting zet zich in voor lhbt-acceptatie in de georganiseerde sport, zo ook het voetbal. Met de KNVB organiseert zij onder meer bij jeugdelftallen en trainers van eredivisie- en eerste divisieclubs workshops over diversiteit, seksuele veiligheid en lhbt-acceptatie. Blankenstein:

“Grappen maken mag. Maar je hebt grappen en je hebt pijnlijke grappen, en daar moet je onderscheid tussen kunnen maken. Uit de kast komen tussen heterokameraadjes kan voor puberjongens en meiden heel lastig zijn. Je bent bang om afgewezen te worden door familie en vrienden. Jaren later viel het achteraf misschien mee, maar dat weet je niet als je zo jong bent. We kunnen er wel makkelijk over praten, maar uit de kast komen gaat met zoveel angst en verdriet gepaard.”

Blankenstein denkt niet dat dergelijke uitspraken slecht zijn voor de acceptatie van lhbt’ers in Nederland op grote schaal. Maar ze wijst er wel op dat de sentimenten die Derksen uit, op onder andere sociale media geëchood worden:

“Als je nu op social media kijkt, zie je heel veel negatieve reacties terugkomen. ‘Ze moeten niet zeuren’, ‘ze moeten er tegen kunnen’, enzovoort. Het voetbalprogramma van Derksen leeft op zulke grappen, dat zagen we bij die ‘transgendergrap’ ook al. Maar gelukkig is er ook de hashtag #SorryJohan. Degene die discriminatie hebben ervaren, díe moeten gehoord worden.”

‘Nare ervaringen’

Volgens Blankenstein komt lhbt-discriminatie niet alleen voor in het (betaald) voetbal, maar is het ook in andere sporten een probleem, zoals bijvoorbeeld het hockey. Rugby, aldus Blankenstein, is een uitzondering: “Bij de rugbybond zeggen ze zulke verbale agressie echt niet te herkennen, daar is het not done“. Volgens het Mulier Instituut, dat zich richt op de sociale wetenschap achter sport, zegt 18 procent van de mannelijke teamsporters dat er in zijn sportgroep regelmatig grappen of negatieve opmerkingen worden gemaakt over homoseksualiteit. Een heel groot deel gaf aan dat het ‘wel eens’ voorkomt.

Een van de initiatiefnemers van de brief, de 20-jarige Bowi Jong, denkt dat de hashtag een hoop heeft losgemaakt bij mensen. “Ook al heeft Johan Derksen dat misschien zelf niet door.” Jong is al met de KNVB in gesprek voor verdere bewustwordingsacties. Hij vindt het ontzettend belangrijk dat er meer gesproken wordt over hoe het is om uit de kast te komen:

“Als homo’s onder elkaar praten we ook nauwelijks over hoe het was om uit de kast te komen. Het gaat met zoveel nare ervaringen gepaard, en we doen alsof dat normaal is. Maar het is niet normaal. Derksen moet die ervaring niet voor ons invullen. De hashtag vind ik heel bijzonder, iedereen stelt zich zo moedig op als ze pijnlijke ervaringen delen. Dit zijn ervaringen waar mensen trauma’s aan overhouden. Als kind is het zo’n eenzame strijd om uit te kast te komen.”

Minister veroordeelt uitspraken Derksen

Producent Talpa laat schriftelijk weten dat dat “de mening van de heren van Veronica Inside niet altijd de mening van de zender is”, maar dat Veronica “tolerantie voor homoseksuelen in de voetballerij uiteraard heel belangrijk vindt”. Die reactie liet Talpa vorige week ook al uitgaan, donderdag zei de producent er “voor nu niets aan toe te voegen”. Ook minister Ingrid van Engelshoven (Onderwijs en Cultuur, D66) mengde zich in het debat. Via Twitter zei zij dat de #SorryJohan-verhalen “haar diep raken en sterken”. De minister gaf donderdagavond aan wel in debat met Derksen te willen “om te vragen waarom hij zich zo opstelt”:

“Kennelijk vindt Johan Derksen het buitengewoon grappig, maar het raakt mij. Hij doet er heel veel mensen pijn mee. Dat vind ik onnodig.”

Op begrip van collega-presentator René van der Gijp konden boze twitteraars donderdag niet rekenen. Tegenover RTL Nieuws stelde Van der Gijp dat Derksen “alle vrijheid heeft om te zeggen wat hij wil”. Overigens was het niet de eerste keer dat de voetbalcommentatoren in opspraak kwamen door lhbt-onvriendelijke grappen. Toen een Vlaamse verslaggever in februari besloot als vrouw door het leven te gaan, kwam Van der Gijp gekleed als vrouw naar de studio van voorloper Voetbal Inside. Via zijn management was Johan Derksen donderdagavond voor NRC niet bereikbaar voor commentaar.

 

 

 

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.

    • Maartje Geels