Amerikaanse Senaat voor intrekken steun Jemen-oorlog

Tegen de wens van de regering-Trump geven senatoren een sterk signaal af aan Saoedi-Arabië, dat luchtaanvallen uitvoert in Jemen. De moord op Jamal Khashoggi speelt daarbij mee.

De Republikeinse senator Mike Lee uit Utah spreekt de pers toe na een bijeenkomst met de ministers van Buitenlandse Zaken en Defensie. Lee is een van de aanjagers van de resolutie tegen Saoedi-Arabië. Foto Michael Reynolds / EPA

De Amerikaanse Senaat heeft zich woensdag gekeerd tegen de opstelling van de Amerikaanse regering tegenover Saoedi-Arabië. Republikeinen en Democraten schaarden zich in grote meerderheid achter een voorstel dat kan leiden tot maatregelen om de Amerikaanse steun voor de Saoedische bombardementen in Jemen in te trekken.

Hoewel het voorstel – dat met 63 stemmen voor en 37 tegen werd aangenomen – de steun nog niet beëindigt, is het een belangrijk signaal aan de regering-Trump, vooral doordat veel Republikeinen openlijk afstand nemen van hun eigen president. Doorgaans gaan zij niet in tegen de plannen van het Witte Huis. Pogingen van ministers Mike Pompeo (Buitenlandse Zaken) en James Mattis (Defensie) om de stemming op het laatste moment in het voordeel van de regering te laten uitvallen, mochten niet baten.

De harde opstelling van de Senaat is ingegeven door de moord op journalist Jamal Khashoggi in het Saoedische consulaat in Istanbul, vorige maand. Dat gebeurde vermoedelijk door een team dat was ingevlogen uit Saoedi-Arabië. Khashoggi was columnist voor The Washington Post en schreef geregeld kritisch over kroonprins Mohammed bin Salman.

President Trump maakte eerder deze maand echter duidelijk dat hij de relatie tussen Washington en Riad niet op het spel wilde zetten. Dit is tegen het zere been van veel senatoren, die vinden dat de moord krachtig veroordeeld moet worden. Naast een belangrijke bondgenoot en olieleverancier is Saoedi-Arabië de grootste afnemer van militair materieel uit de Verenigde Staten. Woensdag werd nog een akkoord gesloten over de levering van een raketsysteem aan Saoedi-Arabië ter waarde van 15 miljard dollar.

In Jemen woedt een jarenlange burgeroorlog: is er nog een sprankje hoop?

Hoewel over het algemeen wordt aangenomen dat kroonprins Mohammed bin Salman wist van de plannen om Khashoggi te vermoorden, zijn daar nog geen publieke bewijzen voor geleverd. Bij de besloten Senaatsvergadering met Pompeo en Mattis was CIA-directeur Gina Haspel een belangrijke afwezige, tot grote ergernis van sommige senatoren. Zij betogen dat Haspel niet anders had gekund dan bevestigen dat Mohammed bin Salman op de hoogte was.

Een definitief voorstel om de steun in te trekken zal naar verwachting stranden in het Huis van Afgevaardigden, dat tot de installatie van het nieuwe Congres in 2019 in Republikeinse handen is.

    • Sjoerd Klumpenaar