16-jarige steelt Egyptisch beeldje uit fascinatie voor oudheid

De diefstal met een waarde van 150.000 euro werd ontdekt door Tussen Kunst & Kitsch-expert Mieke Zilverberg, bij wie de jongen over het beeldje informeerde.

Het zeker 23 eeuwen oude Egyptische beeldje dat de scholier ontvreemdde. Foto via politie

Een 16-jarige scholier is aangehouden op verdenking van diefstal van verschillende eeuwenoude museumstukken. Dat meldt de politie woensdagmiddag. De artefacten hadden een gezamenlijke waarde van 150.000 euro.

De jongen, die volgens de politie een “sterk verlangen” heeft “om de oudheden dicht bij zich te hebben”, liep tegen de lamp toen hij contact zocht met kunstkenner Mieke Zilverberg, bekend van tv-programma Tussen Kunst & Kitsch, over een Egyptisch beeldje dat hij in zijn bezit had. Hij e-mailde haar een afbeelding.

“Hij had een heel mooi verhaal over zijn overleden opa, over dat het in zijn familie terecht was gekomen en dat hij geïnteresseerd was of ik kon vaststellen of het echt was of niet”, aldus Zilverberg. Zilverberg, die handelt in kunst, meende echter dat het origineel toebehoorde aan Het Huis met de Hoofden. Ze had het beeldje namelijk ooit zelf verkocht aan het kleine Amsterdamse museum.

Zilverberg antwoordde de scholier dat ze druk was, maar dat ze later het beeldje graag zou bekijken. In de tussentijd nam ze contact op met de familie die Het Huis met de Hoofden beheert. Het beeldje bleek inderdaad ontvreemd, constateerde de familie op dat moment, samen met verschillende andere artefacten.

Vierde eeuw voor Christus

De politie werd ingeschakeld. Die trof in het huis van de jonge verdachte behalve de Egyptische sculptuur – die dateert van tussen de zesde en vierde eeuw voor Christus – ook andere beeldjes, boeken en een perkamentrol aan. De scholier bekende dat hij de collectiestukken bij meerdere bezoeken aan het museum had weggenomen.

Al op jonge leeftijd ontwikkelde de jongen een fascinatie voor archeologie, meldt de politie. Hij las er veel over, bekeek afbeeldingen van eeuwenoude voorwerpen. En nu wilde hij die graag “in het echt ervaren en voelen”.

Volgens egyptoloog Maarten Raven is de Egyptische sculptuur die hij ontvreemde een “fantastisch” beeldje van “hoge kwaliteit”. Het verbeeldt de godin Neith, “een oergodin die staat voor militaire macht, oorlog en koningschap”. Hij vermoedt dat het levensteken in de rechterhand van de godin recenter bij is gemaakt, evenals de afgebroken staf uit de linkerhand. Zulke attributen vind je bijna nooit meer intact bij de beeldjes, aldus Raven. De kroon op het hoofd van Neith staat symbool voor de noordelijke delta in Egypte, het gebied ten noorden van Kairo.

Lees ook dit interview met Nederlands bekendste egyptoloog Maarten Raven: ‘De beste egyptoloog is een duizendpoot’

Aangescherpte veiligheidsprocedures

De politie meldt dat Het Huis met de Hoofden de collectiestukken terugkrijgt. Het museum zou zijn veiligheidsprocedures inmiddels hebben aangescherpt. In een filmpje dat de politie over het voorval maakte, stelt rechercheur kunstcriminaliteit Jeffrey Zwaak dat deze zaak voor hen “heel uniek” is. Niet alleen omdat diefstal uit een museum zelden voorkomt, maar “met name omdat de verdachte 16 jaar is, een scholier”.

Ook een woordvoerder van het Openbaar Ministerie in Amsterdam kan zich niet herinneren dat er ooit eerder een vergelijkbare kunstdiefstal plaatsvond. “Er was wel ooit een jongen die in het Rijksmuseum op een heel oud bed ging zitten. Dat had ook wel enige waarde en daar werd aangifte van gedaan”, aldus de woordvoerder. “Maar dat liep toen met een sisser af.”

Of het OM dit keer weer een oogje toeknijpt, durft hij niet te zeggen. Justitie gaat zich buigen over eventuele strafrechtelijke vervolging.

Rechercheur kunstcriminaliteit Jeffrey Zwaak over de opmerkelijke zaak:

    • Kasper van Laarhoven